Ուսումնասիրության գնահատմամբ՝ ԱՄՆ-ի 403 գերխոշոր կենտրոն սպառել է 68–99 TWh


Հետազոտողները 2024-ի մայիսից մինչև 2025-ի ապրիլը գործող 403 գերխոշոր կենտրոնների էլեկտրաէներգիայի սպառմանը վերագրել են 21–31 միլիոն մետրային տոննա ածխաթթու գազ՝ հիմք ընդունելով տարածաշրջանների էլեկտրաէներգիայի աղբյուրներն ու կենտրոնների բեռնվածության վերաբերյալ ենթադրությունները։
Հարվարդի գլխավորած ուսումնասիրության գնահատմամբ՝ 2024-ի մայիսից մինչև 2025-ի ապրիլը գործող ԱՄՆ-ի 403 գերխոշոր տվյալների կենտրոններն աշխատանքային բեռնվածության տարբեր սցենարներում սպառել են մոտ 68–99 TWh էլեկտրաէներգիա։ Տեղակայման հիման վրա տարածաշրջանային էլեկտրաէներգիայի արտադրության հաշվառմամբ ուսումնասիրությունն այդ սպառմանը վերագրում է մոտ 21–31 միլիոն մետրային տոննա CO2-ի արտանետում։
Հիմնական գնահատականով՝ կենտրոնները սպառել են մոտ 82 տերավատ-ժամ (TWh) էլեկտրաէներգիա, ինչն ԱՄՆ-ի սպառման 1,8%-ն է։ Այդ սպառմանը վերագրվել է 25,7 միլիոն մետրային տոննա ածխաթթու գազի (CO2) արտանետում։ Տերավատ-ժամը ժամանակի ընթացքում սպառված էլեկտրաէներգիայի չափման միավոր է։ Ուսումնասիրությունը հրապարակվել է Nature Sustainability-ում 2026 թ․ նոյեմբերի 16-ին։
Ավելի վաղ գնահատականներով՝ 2018-ին ԱՄՆ-ի գերխոշոր կենտրոնները սպառել էին 22,85 TWh էլեկտրաէներգիա, իսկ դրանց սպառմանը վերագրվող արտանետումները կազմել էին 10,5 միլիոն մետրային տոննա CO2։ Համեմատությունը գնահատականների միջև է, ոչ թե հաշվիչների ցուցմունքների հետևողական շարքի։
Ուսումնասիրության սահմանմամբ՝ գերխոշոր կենտրոնները տասնյակ մեգավատ էլեկտրական հզորություն ունեցող օբյեկտներ են, որոնք սպասարկում են ամպային ծառայությունների կամ բովանդակության խոշոր մատակարարներին՝ ուղղակիորեն կամ նրանց սարքավորումները տեղակայող օպերատորների միջոցով։ Թիմը սկսել է տվյալների մատակարար Baxtel-ի ներկայացրած 675 հավանական օբյեկտից և ստուգել դրանց հզորությունն ու շենքերի համապատասխանությունը՝ օգտվելով արբանյակային պատկերներից և OpenStreetMap-ի շենքերի ուրվագծերից։
Հաշվիչների ցուցմունքների փոխարեն հետազոտողները յուրաքանչյուր կենտրոնի էլեկտրական հզորությունը բազմապատկել են տարվա ժամերի քանակով և ենթադրվող աշխատանքային բեռնվածությամբ։ Գնահատականի միջակայքն արտացոլում է կենտրոնների բեռնվածության մասին տարբեր ենթադրությունները։ Հասանելի տեղեկությունները չէին ընդգրկում ԱՄՆ-ի բոլոր գերխոշոր կենտրոնները, իսկ տվյալները թույլ չէին տալիս առանձին համալիրներում գերբանականության (ԳԲ) համար սպառված էլեկտրաէներգիան տարանջատել ընդհանուր հաշվարկների համար սպառվածից։

Հեղինակները հայտնել են, որ հետազոտողներից մեկն աշխատում է Baxtel-ում, որը տրամադրել է կենտրոնների մասին առևտրային տվյալները, իսկ մյուսը՝ Environmental Systems Research Institute-ում։ Մնացած հեղինակները հայտարարել են, որ մրցակցող շահեր չունեն։
Արտանետումները գնահատելու համար թիմը կիրառել է տարածաշրջաններում էլեկտրաէներգիայի արտադրության աղբյուրների միջին համամասնությունները՝ օգտագործելով ԱՄՆ-ի Շրջակա միջավայրի պաշտպանության գործակալության eGRID2023 տվյալների շտեմարանի՝ էլեկտրակայանների արտադրության ու արտանետումների տվյալները։ Այս մեթոդը չի պարզում, թե որ էլեկտրակայաններն են մատակարարում յուրաքանչյուր կենտրոնին, և չի չափում դրա պահանջարկի հետևանքով առաջացած լրացուցիչ արտանետումները։ Այն նաև հաշվի չի առնում տեղում էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը, մաքուր էներգիայի պայմանագրերն ու հավաստագրերը։
Կենտրոններին վերագրված էլեկտրաէներգիայի մոտ 54%-ն արտադրվել է հանածո վառելիքից, հիմնականում՝ բնական գազից ու ածխից, 25%-ը՝ վերականգնվող աղբյուրներից, իսկ 21%-ը՝ միջուկային էներգիայից։ Ուսումնասիրության գնահատմամբ՝ ընտրված կենտրոնների սպառած էլեկտրաէներգիայի արտադրության ածխածնային ինտենսիվությունն ավելի ցածր էր, քան ԱՄՆ-ի միջին ցուցանիշը՝ մեկ կիլովատ-ժամի դիմաց 314 գրամ CO2՝ 348 գրամի դիմաց։
Հետազոտության գլխավոր հեղինակ, Հարվարդի կենսավիճակագրության հետդոկտորական հետազոտող Ջանլուկա Գուիդին ասել է, որ նույն քանակի էլեկտրաէներգիա սպառող կենտրոնների ածխածնային հետքը կարող է շատ տարբեր լինել՝ կախված դրանց տեղակայությունից ու էլեկտրամատակարարումից։ Հիմնական սցենարի նահանգային գնահատականներում Վիրջինիան առաջինն էր թե՛ էլեկտրաէներգիայի սպառմամբ՝ 21,4 TWh, թե՛ դրան վերագրվող արտանետումներով՝ 7 միլիոն մետրային տոննա CO2։ Սպառմամբ երկրորդն Օրեգոնն էր՝ 11,1 TWh, իսկ արտանետումներով՝ Այովան՝ 3,2 միլիոն մետրային տոննա։
Գուիդին ասել է, որ նոր կենտրոնների կառուցման, համալիրների ընդլայնման և ԳԲ-ի աճող պահանջարկի պատճառով հետքը կարող է արդեն 2026-ին զգալիորեն ավելի մեծ լինել։ Նա և գործընկերները կայք են ստեղծում՝ տվյալների առանձին կենտրոնների շրջակա միջավայրի վրա ազդեցությանը հետևելու համար, գրել է The Verge-ը։ Ուսումնասիրության պատասխանատու հեղինակ Ֆրանչեսկա Դոմինիչին ասել է, որ առողջության վրա ազդեցության քանակական գնահատումը կարևոր հաջորդ քայլ է։
Գուիդին մասնակցել է ուսումնասիրության գաղափարի և մեթոդաբանության մշակմանը, տվյալների հավաքագրմանն ու հետազոտությանը։ Դոմինիչին մասնակցել է գաղափարի և մեթոդաբանության մշակմանը, ինչպես նաև ուրիշների հետ կիսել է վերահսկման և ծրագրի կառավարման պատասխանատվությունը։
Բացի այդ՝ ԱՄՆ-ի էներգետիկ տեղեկատվության վարչությունն ավարտված փորձնական հարցումների հիման վրա տվյալների կենտրոնների էներգիայի սպառման վերաբերյալ հարցում է նախագծում, գործակալության խոսնակն ասել է Wired-ին։

Նոյեմբերի 17-ից Gemini հավելվածի առաջադրանքների գործառույթը հասանելի է ԱՄՆ-ի, Ճապոնիայի, Կորեայի, Կանադայի, Ավստրալիայի և Հնդկաստանի անվճար օգտատերերին։ Նախկինում այն պահանջում էր Google AI Pro։
2 րոպե

Microsoft-ի պնդմամբ՝ ծրագրավորման մոդելը շատ ավելի քիչ ծախսով գրեթե հասնում է մրցակիցների արդյունքներին։ Ընկերությունը թողարկել է նաև պատկերներ ստեղծելու և խոսքը տեքստի վերածելու մոդելներ ու նախատեսում է սահմանափակ հասանելիություն տալ կիբեռանվտանգության մոդելին։
7 րոպե

Google-ի խոսքով՝ պատմությունն անջատված լինելու դեպքում ապագա զրույցները կպահվեն մոտ երկու ամիս՝ նախկին 72 ժամի փոխարեն։ Առանձին կարգավորումները թույլ կտան պահպանել զրույցները՝ առանց թույլատրելու դրանց օգտագործումը մոդելների ուսուցման համար։
2 րոպե