ԱՄՆ-ում Չինաստանի գործակալներ Լային և Չենին դատապարտել են 30-ական ամսվա ազատազրկման

Չինաստանի քաղաքացիներ Լիժեն «Ռայան» Լային և Յուանցե Չենը դատապարտվել են 30-ական ամսվա ազատազրկման, որից հետո յուրաքանչյուրի նկատմամբ 3 տարի վերահսկողություն կիրականացվի։ Այս մասին ԱՄՆ արդարադատության նախարարությունը հայտնել է հոկտեմբերի 30-ի հայտարարության մեջ։ Երկուսն էլ ընդունել են ԱՄՆ գլխավոր դատախազին չծանուցելով օտարերկրյա կառավարության գործակալ աշխատելու նպատակով դավադրության և առանց ծանուցման որպես այդպիսի գործակալ գործելու մեղքը։

Արդարադատության նախարարության պնդմամբ՝ նրանք աշխատել են Չինաստանի պետական անվտանգության նախարարության՝ երկրի գլխավոր քաղաքացիական հետախուզական ծառայության ղեկավարությամբ։ Նրանք տեղեկություններ են հավաքել ԱՄՆ զինվորականների և ռազմական օբյեկտների մասին ու աջակցել զինծառայողներին որպես հետախուզական աղբյուր ներգրավելու փորձերին։ Ազգային անվտանգության հարցերով գլխավոր դատախազի օգնական Ջոն Ա. Այզենբերգն ասել է, որ գործողության նպատակն ԱՄՆ ազգային անվտանգությունը խարխլելն էր։

Ինչպես է գործել սխեման

Արդարադատության նախարարության ներկայացրած դատական փաստաթղթերի համաձայն՝ տղամարդիկ նախարարության համար սկսել են աշխատել ոչ ուշ, քան 2021 թվականի մայիսին։ Լայը ներգրավել է Չենին և սկզբում նրա ու նախարարության աշխատակիցների միջև փոխանցել հրահանգները։ Հետագայում Չենն առաջադրանքներն ստացել է անմիջապես այդ աշխատակիցներից։ Al Jazeera-ն հոկտեմբերի 31-ի հոդվածում գրել է, որ Լայն ԱՄՆ էր մուտք գործել զբոսաշրջային վիզայով, իսկ Չենը մշտական բնակության իրավունք ուներ։

Արդարադատության նախարարության պնդմամբ՝ Չենը ձեռք է բերել Վաշինգտոն նահանգի Կիտսապ ռազմածովային բազայի լուսանկարներ, ինչպես նաև Հարավային Կալիֆոռնիայի ռազմածովային ուժերի հավաքագրման կետերից մեկում արված՝ նորակոչիկների և գործող ծառայության մեջ գտնվող նավաստիների լուսանկարներ ու տեսանյութեր։ Նա նաև հավաքել է ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի աշխատակցի ինքնությունը պարզելու համար անհրաժեշտ տեղեկություններ և պահել հետախուզության հնարավոր թիրախներ համարվող զինվորականների մանրամասն կենսագրական տվյալները։

Կանխիկ գումար՝ առանց հանդիպման

Արդարադատության նախարարության պնդմամբ՝ տղամարդիկ նաև աջակցել են կանխիկ գումարի գաղտնի փոխանցումներին՝ ԱՄՆ ազգային անվտանգության հետ կապված տեղեկությունների դիմաց։ Նման փոխանցման դեպքում մարդը գումար կամ տեղեկություն է թողնում մեկ ուրիշի համար, որպեսզի վերջինս այն վերցնի առանց նրանց հանդիպման։

Al Jazeera-ն նկարագրել է ընդհանուր առմամբ առնվազն $30 000-ի վճարումներ, սակայն առաջին վճարումը թվագրել է 2022 թվականի մայիսով։ Արդարադատության նախարարությունն այն թվագրում է 2022 թվականի հունվարով։ Նախարարությունը չի հայտնել, թե տղամարդիկ ընդհանուր առմամբ քանի վճարման են աջակցել կամ քանի մարդու են հաջողությամբ ներգրավել, եթե այդպիսիք եղել են։

Ձերբակալությունից մինչև վերահսկողություն

Արդարադատության նախարարության տեղեկություններով՝ տղամարդիկ ձերբակալվել են 2025 թ․ հունիսի 27-ին, իսկ Կալիֆոռնիայի հյուսիսային շրջանի դաշնային մեծ ժյուրին նրանց մեղադրանք է ներկայացրել 2025 թ․ հուլիսի 1-ին։ Լայն իր մեղքն ընդունել է 2025 թ․ դեկտեմբերի 12-ին, Չենը՝ փետրվարի 20-ին։ Ազատազրկման ժամկետի ավարտից հետո երկուսն էլ կգտնվեն դատարանի նշանակած վերահսկողության ներքո և պետք է պահպանեն պարտադիր, ինչպես նաև դատարանի սահմանած այլ պայմանները։