Ուզբեկստանի նախագահ․ բամբակի բերքը գերազանցել է 5 միլիոն տոննան

Ուզբեկստանում բամբակի բերքը գերազանցել է 5 միլիոն տոննան, նոյեմբերի 4-ին հայտարարել է նախագահ Շավկաթ Միրզիյոևը։ Բերքահավաքը շարունակվում է, և արդյունքն արդեն ռեկորդային է 1991-ին երկրի անկախացումից ի վեր, գրել է Eurasianet-ը։ 2025-ին հավաքվել էր 4 միլիոն տոննայից մի փոքր պակաս բամբակ։

Միրզիյոևն ասել է, որ այս տարվա բերքի մոտ 85%-ը հավաքվել է մեքենաներով։ Նա ակնկալում է, որ բամբակագործները կստանան մոտ $1,17 միլիարդ զուտ շահույթ։

Արտադրության մեթոդները և ջրի օգտագործումը

Նախագահն ասել է, որ թվային գործիքներն ու անօդաչու սարքերը նպաստել են բերքահավաքի հաջողությանը, իսկ ավելի լավ պլանավորումը մոտ 50%-ով նվազեցրել է ցանքի և բերքահավաքի ծախսերը։ Նրա խոսքով՝ ջրախնայող տեխնոլոգիաների շնորհիվ բամբակի աճեցման համար օգտագործվող ջրի ծավալը կիսով չափ նվազել է 1990-ականների համեմատ։

Վերջին տարիներին բամբակի բերքատվությունն աճել է գրեթե եռակի։ 2000-ին բամբակագործները ցանել էին 1,4 միլիոն հեկտար տարածք։ Միրզիյոևի խոսքով՝ այժմ բամբակի ցանքատարածությունները մոտ 38%-ով փոքր են դարասկզբի համեմատ։

Eurasianet-ի տվյալներով՝ բամբակի ոլորտի եկամուտները 1990-ականների վերջին կազմել են $1,4 միլիարդից $1,6 միլիարդ, իսկ 2010-ականների սկզբին՝ մոտ $1 միլիարդ։ Այդ ժամանակից ի վեր տարեկան եկամուտները գերազանցել են $3 միլիարդը։

Բամբակի արտադրության և աշխատանքի պայմանների փոփոխությունները

Խորհրդային տարիներին և անկախացումից հետո առաջին երկու տասնամյակների մեծ մասում պետական հատվածի աշխատակիցներին, այդ թվում՝ բժիշկներին ու ուսուցիչներին, ինչպես նաև ուսանողներին հարկադրում էին բամբակ հավաքել։ Միրզիյոևը նախագահ է դարձել 2016-ին և ձեռնամուխ եղել մի ծրագրի, որի նպատակն էր մեքենայացնել ոլորտը, բարելավել կառավարումը և ավելի արդյունավետ դարձնել պետական սուբսիդիաները։

2020-ի մարտին նախագահի հրամանագրով ազատականացվել է բամբակի շուկան․ 2020-ի բերքից սկսած՝ վերացվել են արտադրության ու գների պետական կարգավորումը և վաճառքի պարտադիր պլանները։ 2022-ին Աշխատանքի միջազգային կազմակերպությունը հայտարարել է, որ Ուզբեկստանը 2021-ի բամբակի արտադրության շրջափուլում վերացրել է համակարգային հարկադիր աշխատանքն ու համակարգային մանկական աշխատանքը։