Աստղագետները մոտակա Վելոպոայի համակարգում երկրորդ սպիտակ թզուկն են հայտնաբերել


Էտյեն Արտիգոյի թիմի խոսքով՝ Երկրից 28 լուսատարի հեռավորության վրա գտնվող համակարգը երկու սպիտակ թզուկ ունեցող հայտնի եռակի աստղային համակարգերից ամենամոտն է։ Հետազոտողները պարզում են, թե ինչպես է կարմիր թզուկը վերապրել իր ուղեկցի ընդարձակումը։
Աստղագետ Էտյեն Արտիգոյի գլխավորած միջազգային թիմը Վելոպոայի համակարգում հայտնաբերել է նախկինում չտեսնված սպիտակ թզուկ, որը պտտվում է կարմիր թզուկի շուրջ։ Արդեն հայտնի էր, որ այդ զույգի շուրջ պտտվում է երկրորդ՝ շատ ավելի հեռու գտնվող սպիտակ թզուկը։ Հետազոտողների խոսքով՝ Վելոպոայն երկու սպիտակ թզուկ ունեցող հայտնի եռակի աստղային համակարգերից ամենամոտն է։
Սպիտակ թզուկները վառելիքը սպառած՝ Արեգակին նման աստղերի չափազանց խիտ մնացորդներն են, իսկ կարմիր թզուկն Արեգակից շատ ավելի թույլ փայլող աստղ է։ Դեռ պարզ չէ, թե ինչպես է Վելոպոայի կարմիր թզուկը վերապրել նոր հայտնաբերված սպիտակ թզուկի նախկին ընդարձակումը՝ միաժամանակ մնալով համեմատաբար լայն ուղեծրում։
Մոնրեալի համալսարանի էկզոմոլորակների հետազոտման Տրոտիե ինստիտուտի հետազոտող Արտիգոն և նրա գործընկերները կարմիր թզուկի շուրջ մոլորակներ էին փնտրում։ Նրանք իրենց հայտնագործության մասին հրապարակել են Astronomy & Astrophysics պարբերականում։
Կանադա-Ֆրանսիա-Հավայի աստղադիտակի SPIRou գործիքը կարմիր թզուկի արագության՝ վայրկյանում գրեթե 16 կիլոմետրի փոփոխություններ է գրանցել։ Մի քանի տարի շարունակված հետագա դիտարկումներից հետո թիմը պարզել է, որ չտեսնվող ուղեկցի զանգվածն Արեգակի զանգվածի կեսից ավելին է։ Այնուհետև «Ջեմինի Նորթ» աստղադիտակի ʻAlopeke գործիքի բարձր լուծաչափով պատկերներում թույլ փայլող ուղեկիցն անմիջականորեն հայտնաբերվել է որպես սպիտակ թզուկ։
Հետազոտողները նոր սպիտակ թզուկի զանգվածը չափել են 1%-ից պակաս անորոշությամբ։ Նման ճշգրիտ չափումները հազվադեպ են և կարող են օգնել ստուգելու աստղերի էվոլյուցիայի և ծայրահեղ բարձր խտությամբ նյութի մոդելները։
Մինչև սպիտակ թզուկ դառնալն ուղեկիցն Արեգակից մոտ 40%-ով ավելի մեծ զանգված ունեցող աստղ էր։ Հսկա աստղ դառնալու ընթացքում այն ընդարձակվել է՝ հասնելով իր սկզբնական չափի մի քանի հարյուրապատիկին։ Նման համակարգերում ընդարձակվող աստղը կարող է կլանել իր ուղեկցին, կամ երկու աստղերը կարող են միաձուլվել, սակայն Վելոպոայի կարմիր թզուկը, ըստ երևույթին, վերապրել է այդ փուլը։
Մենք հստակ բացատրություն չունենք, թե ինչպես է այն հասել այս վիճակին։
Թիմը նախատեսում է հետագա դիտարկումներ և կուսումնասիրի, թե արդյոք երեք աստղերի ձգողական փոխազդեցությունը կարող է օգնել բացատրել համակարգի անցյալը։
3 րոպե

Քիմիական նյութերի եվրոպական գործակալության փորձագիտական կոմիտեն աջակցում է արգելքին՝ որոշակի կիրառությունների համար բացառություններով։ Դրա վերջնական եզրակացությունը ճանապարհ է բացում, որ Եվրոպական հանձնաժողովը միության համար կանոններ առաջարկի։
3 րոպե

Հետազոտողների գնահատմամբ՝ Առաջնահերթ ցանկում ընդգրկումը համայնքներից յուրաքանչյուրում անտառահատման տարեկան ծավալը նվազեցրել է միջինը 30,7 քառակուսի կիլոմետրով՝ քաղաքականության կիրառումից առաջվա միջին ցուցանիշի մոտ 33%-ով։ Ամենամեծ նվազումը գրանցվել է քաղաքականության թիրախում գտնվող մասնավոր հողերում։
2 րոպե