Ջուն Յեն և Իմանուել Բլոխը կիսում են ֆիզիկայի 2026 թվականի Վոլֆի մրցանակը

Ֆիզիկոսները կկիսեն $100 000-ը։ NIST-ը Յեի մրցանակը կապում է գերսառը ատոմների կառավարման հետ, որը հնարավորություն է տվել կատարելագործելու ճշգրիտ ժամացույցները։

Ֆիզիկոսները կկիսեն $100 000-ը։ NIST-ը Յեի մրցանակը կապում է գերսառը ատոմների կառավարման հետ, որը հնարավորություն է տվել կատարելագործելու ճշգրիտ ժամացույցները։
Ջուն Յեն և Իմանուել Բլոխն արժանացել են ֆիզիկայի 2026 թվականի Վոլֆի մրցանակին և կկիսեն դրա $100 000 դրամական պարգևը, հոկտեմբերի 5-ին հայտարարել է ԱՄՆ Ստանդարտների և տեխնոլոգիաների ազգային ինստիտուտը (NIST)։ Ըստ NIST-ի՝ մրցանակը շնորհելիս նշվել են Յեի «գերսառը ատոմային համակարգերի կառավարման ոլորտում շրջադարձային, լայն կիրառություն ունեցող ձեռքբերումները»։ Խոսքը չափազանց ցածր ջերմաստիճանների հասցված ատոմների մասին է։ Դրանց կառավարումը Յեին և նրա գործընկերներին օգնել է ստեղծել բարձր ճշգրտությամբ ժամացույցներ։
Յեն ֆիզիկոս է JILA-ում՝ NIST-ի և Բոլդերի Կոլորադոյի համալսարանի համատեղ ինստիտուտում։ Բլոխը Գերմանիայի Գարխինգ քաղաքում գտնվող Մաքս Պլանկի քվանտային օպտիկայի ինստիտուտի գիտական տնօրենն է։ NIST-ը չի մանրամասնել, թե որ ձեռքբերումների համար է Բլոխն արժանացել մրցանակին, և չի հայտնել մրցանակաբաշխության ամսաթիվը։
NIST-ը Յեին համարում է օպտիկական ատոմային ժամացույցների ստեղծման առաջամարտիկ։ Այդ ժամացույցները ժամանակը չափում են լույսի և ատոմների միջոցով, և ինստիտուտը դրանք բնութագրում է որպես աշխարհում ամենաճշգրիտ ու ամենակայուն ժամացույցները։ Ըստ NIST-ի՝ Յեն և նրա գործընկերներն այդ արդյունքներին հասել են՝ օգտագործելով չափազանց կայուն լազերներ և ճշգրիտ կառավարելով լազերներով պահվող ատոմների փոխազդեցությունները։
Հնարավոր կիրառությունները չեն սահմանափակվում հենց ժամացույցներով։ NIST-ի համաձայն՝ դրանց ճշգրտությունը ճանապարհ է հարթում ժամանակի և հաճախականության չափումների միջազգային ստանդարտը վերասահմանելու համար։ Սա դեռ հեռանկարային կիրառություն է, ոչ թե ստանդարտի արդեն կատարված փոփոխություն։
NIST-ը նաև նշում է, որ Յեի հետազոտությունները նոր հնարավորություններ են բացել հիմնարար ֆիզիկայի դրույթները ստուգելու համար։ Դրանց թվում է հիմնարար հաստատունների՝ ֆիզիկայի օրենքներում անփոփոխ համարվող մեծությունների փոփոխությունների որոնումը։ Այդպիսի որոնումները կարող են ստուգել՝ արդյոք այդ մեծությունները փոխվում են։ Մրցանակի մասին հայտարարության մեջ չի պնդվում, թե որևէ փոփոխություն արդեն հայտնաբերվել է։

Աստղագետները գերնոր աստղի մնացորդի ճառագայթումն առանձնացրել են աստղային քամիների և ֆոնային աստղերի ճառագայթումից՝ հնարավորություն ստանալով քարտեզագրելու դրա ներսում չորս տարրի բաշխումը։
2 րոպե

ExxonMobil-ը և Suncor-ը պնդում են, որ փոխհատուցում նշանակելը նույնպես կկարգավորի իրենց գործողություններն ամբողջ աշխարհում։ Շատ նմանատիպ հայցերի քննությունը կասեցված է, մինչ Գերագույն դատարանը քննարկում է՝ արդյոք դաշնային օրենսդրությունը բացառում է այդ պահանջները։

Բրիտանական Կոլումբիայի 12 տեղամասերում անցկացված փորձի ընթացքում հողի ածխածնի պաշարն ավելի կայուն էր այնտեղ, որտեղ ծառահատման ժամանակ օրգանական ծածկաշերտը պահպանվել էր անխախտ։
3 րոպե