Հայաստանն առաջարկում է երրորդով կրճատել անապահով ընտանիքների նպաստների ֆինանսավորումը


2027-ի նախագծով զբաղվածության ծրագրի ֆինանսավորումը նույնպես կկրճատվի՝ շուրջ 77%-ով, իսկ բնակարանային ծրագրինը կաճի 27%-ով՝ հասնելով $55 միլիոնի։ Խորհրդարանը դեռ քննարկում է բյուջեն։
Հայաստանի 2027 թվականի բյուջեի նախագծով անապահով ընտանիքների նպաստների ֆինանսավորումը 2026-ի $70 միլիոնից կնվազի մինչև $46 միլիոն՝ մոտ մեկ երրորդով։ Այդ մասին վկայում է «Ազատություն» ռադիոկայանի ուսումնասիրությունը։ Կրճատումն առաջարկվում է սոցիալական ծախսերի ընդհանուր աճին զուգահեռ․ դրանք կավելանան շուրջ $250 միլիոնով՝ հասնելով գրեթե 1,1 տրիլիոն դրամի կամ շուրջ $3 միլիարդի։
Աշխատանքի և բարեկեցության նախարար Արսեն Թորոսյանը նախարարության առաջարկած բյուջեն և քաղաքականության ուղղությունները ներկայացրել է խորհրդարանական հանձնաժողովների համատեղ նիստում։ Հաստատված ժամանակացույցով հանձնաժողովների քննարկումները նախատեսված էին նոյեմբերի 2–11-ը, իսկ լիագումար քննարկումը՝ նոյեմբերի 17-ին մեկնարկող նստաշրջանի ընթացքում։
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն Ազգային ժողովում բյուջեի նախագծի քննարկման ընթացքում հանդես է եկել ամփոփիչ ելույթով։
Զբաղվածության ծրագրի ֆինանսավորումը կնվազի շուրջ 77%-ով՝ մոտ $36 միլիոնից հասնելով $8 միլիոնից մի փոքր ավելիի։ Բնակարանային ծրագրի ֆինանսավորումը կաճի 27%-ով՝ հասնելով $55 միլիոնի։ Առաջարկվող փոփոխությունները ներառում են հետևյալ հատկացումները․
| Ծրագիր | 2026 | Առաջարկվում է 2027-ի համար |
|---|---|---|
| Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանվածների կարճաժամկետ վերապատրաստում | $2,4 միլիոն | $1,7 միլիոն |
| Անհուսալի վարկեր ունեցող անձանց աջակցություն | $26,3 միլիոն | $4,5 միլիոն |

Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանվածների սոցիալական աջակցության, այդ թվում՝ բնակարանային ապահովման համար առանձին հատկացումը գրեթե անփոփոխ կմնա՝ $150 միլիոն։ Կենսաթոշակները կմնան սոցիալական ծախսերի ամենամեծ հոդվածը․ դրանց համար առաջարկվում է ավելի քան $2 միլիարդ։
Կառավարության միջնաժամկետ ծրագրով նախատեսվում է, որ բյուջեի նախագծով առաջարկվող կրճատումից հետո մինչև 2029 թվականն ընտանիքների նպաստների ֆինանսավորումը կնվազի ևս ավելի քան $2 միլիոնով։
Նախարարությունը հայտնում է, որ ընտանեկան և սոցիալական նպաստներին կփոխարինի անապահովության նոր նպաստը։ Դրա իրավունք կունենան սոցիալապես անապահով ճանաչված այն ընտանիքները, որոնց մեկ հաշվարկային անդամի ամսական եկամուտը ցածր է կառավարության սահմանած շեմից։ Նպաստ ստանալու համար աշխատունակ անձը պետք է դիմի՝ որպես աշխատանք փնտրող հաշվառվելու համար․ գույքը, այլ ակտիվները և կոմունալ ծառայությունների մեծ ծավալով սպառումը նույնպես կարող են մերժման հիմք լինել։
2023 թվականի սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղում Ադրբեջանի հարձակումից հետո հայերը տարածաշրջանից փախան Հայաստան։ Նախարարությունը նախատեսում է 2027 թ․ հունվարի 1-ից տեղահանվածների զբաղվածության նոր ծրագիր սկսել։ Զբաղվածության ծրագրերի բաժնի պետ Ռուզաննա Պեպանյանի խոսքով՝ պահանջարկի նվազումն ու գործող կարճաժամկետ վերապատրաստման ծրագրի խնդիրները նախարարությանը դրդել են մշակել նոր ծրագիրը։
Պաշտոնյաների խոսքով՝ Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանվածների առանձին խմբերի աջակցության ժամկետը երկարաձգվել է մինչև 2027 թվականի հունիսը ներառյալ։ Շահառուները հունվար–մարտ ամիսներին կստանան ամսական 30 000 դրամ, իսկ ապրիլ–հունիսին՝ 15 000 դրամ։ Տեղահանված կարիքավոր ընտանիքներին լրացուցիչ աջակցությունը կշարունակվի մինչև 2027 թվականի դեկտեմբերը ներառյալ։
Նախատեսվող ծրագրով կտրամադրվի մասնագիտական ուսուցման՝ մինչև 250 000 դրամ արժողությամբ վաուչեր, ինչպես նաև կխրախուսվեն գործատուներն ու աշխատողները։ Խորհրդարանը դեռ պետք է որոշում կայացնի պետական բյուջեի և առաջարկվող հատկացումների վերաբերյալ։
Կրթության նախարար Ժաննա Անդրեասյանը նոյեմբերի 19-ին խորհրդարանում ասել է, թե Հայաստանը շուրջ 30 տարի Համաշխարհային ժառանգության հայտեր չի ներկայացրել։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի տվյալների ուսումնասիրությունն այլ պատկեր է բացահայտել։
3 րոպե

Վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած ընթացիկ գներով ցուցանիշները նախորդ տարվա համեմատ բարձր են, հայտնի է նաև մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ն։
1 րոպե

Նորանշանակ դեսպանը փոխարինում է Գուրգեն Արսենյանին, որին նախագահ Վահագն Խաչատուրյանն առանձին հրամանագրով հետ է կանչել։
1 րոպե