Անվտանգության խորհուրդ․ Ադրբեջանի նախագիծն ու մեր առաջարկներն անհետ կորածների հարցով


Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Ալեն Սիմոնյանի խոսքով՝ Ադրբեջանը ներկայացրել է աշխատանքային պլանի նախագիծ, իսկ Հայաստանն ակնկալում է շուտով փոխանցել իր առաջարկները։ Կողմերը նախատեսում են համադրել առաջարկները։
Իրավիճակ՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի խաղաղության գործընթաց
Ադրբեջանը ներկայացրել է անհետ կորածների հարցով աշխատանքային պլանի նախագիծ, իսկ Հայաստանը պատրաստել է իր առաջարկները, նոյեմբերի 19-ին ասել է Հայաստանի անվտանգության խորհրդի քարտուղար Ալեն Սիմոնյանը։ Նա ակնկալում է, որ Հայաստանը շուտով կփոխանցի դրանք, որից հետո կողմերը նախատեսում են համադրել առաջարկներն ու աշխատել լուծումներ գտնելու ուղղությամբ։
Սիմոնյանն ասել է, որ սեպտեմբերի 1-ին Բիշքեկում տեղի ունեցած քննարկումների ընթացքում Ադրբեջանի նախագահի խորհրդական Հիքմեթ Հաջիևի հետ պայմանավորվել են փոխանակվել ճանապարհային քարտեզներով։
Երևանում կայացած համաժողովում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ասել է, որ Հայաստանն ու Ադրբեջանն ավելի կոնկրետ քննարկում են, թե ինչպես համագործակցությունն ավելի ինստիտուցիոնալ դարձնել։ Նրա խոսքով՝ հնարավոր պատասխանները Հայաստանի տարածքից և կառավարության լիազորություններից դուրս են, իսկ կողմերից յուրաքանչյուրի փնտրած տեղեկությունները կարող են գտնվել մյուս երկրում։
Ակնհայտ է, որ այս հարցի լուծման ամենաարդյունավետ ճանապարհը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև համագործակցությունն է։

Որոշմամբ առաջարկվում է հրատապ կարգով ձեռք բերել տարածքի մաքրման, նախագծման և գնահատման ծառայություններ, այդ թվում՝ առկա թունելները նախապատրաստելու համար։
Փաշինյանն ասել է, որ Հայաստանն առերեսվում է շուրջ 1 000 անհետ կորածի խնդրի հետ, որոնցից շուրջ 777-ն անհետ կորած են համարվում 1990-ականների սկզբից։ Մյուսներն անհետ կորել են 2020-ի իրադարձությունների ժամանակ և դրանից հետո։
Հաջիևն ասել է, որ Ադրբեջանի 4 010 քաղաքացի անհետ կորած է համարվում, և կոչ է արել Հայաստանին հրապարակել ավելի քան 200 զանգվածային գերեզմանի գտնվելու վայրի մասին տեղեկությունները։ Նրա խոսքով՝ տեղեկությունների փոխանակումը կօգնի ամրապնդել վստահությունը, առաջ մղել անցումային արդարադատությունը և հաստատել կայուն տարածաշրջանային խաղաղություն։
2026-ի հունվարին Հայաստանն Ադրբեջանին է փոխանցել 50 անհետ կորած հայի ԴՆԹ նմուշներ, հայտնել է Reuters-ը, որի տեղեկությունը մեջբերել է «Ազատություն» ռադիոկայանը։
Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանն ասել է, որ արդյունավետ աշխատանքը կախված է կողմերի համագործակցությունից, այդ թվում՝ տեղեկությունների փոխանակումից և որոնումների իրականացումից։ Սիմոնյանի խոսքով՝ Հայաստանի միջգերատեսչական հանձնաժողովը հավաքում և համակարգում է տեղեկությունները, աշխատում որոնումները բարելավելու ուղղությամբ ու աջակցում ընտանիքներին։
Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի Եվրասիայի տարածաշրջանում գործողությունների համակարգող Դենա Ֆիշերն ասել է, որ կազմակերպությունն աշխատում է իշխանությունների հետ և կարող է մուտք գործել որոշ վայրեր ու օգտվել տեղեկությունների աղբյուրներից, որոնք անհասանելի են ընտանիքներին։ Այն նաև օգնում է ընտանիքներին լուծել տնտեսական, հոգեբանական, իրավական և վարչական խնդիրները։
Սիմոնյանը նախատեսում է նաև դեկտեմբերին այցելել Ադրբեջան՝ ի պատասխան Հաջիևի՝ ավելի վաղ Հայաստան կատարած այցի։ Նա ասել է, որ մեկնելու է ոչ թե Բաքու, իսկ այցելության վայրը կհայտարարվի ավելի ուշ։ Նրա ակնկալիքով՝ քննարկման թեմաներից կլինեն համագործակցությունն ու տեխնիկական հարցերը։
2 րոպե

Ծրագրով ՀՀ կառավարությունը պարտավորվում է ամրապնդել խաղաղությունն Ադրբեջանի հետ, իրականացնել «Խաղաղության խաչմերուկ» և ԹՐԻՓՓ նախագծերը և ձգտել Հայաստանի քաղաքացիների համար ԵՄ մուտքի վիզային ռեժիմի ազատականացմանը։
3 րոպե

Խորհրդարանի նախագահ Ռուբեն Ռուբինյանը մերժել է Ադրբեջանի՝ նախ նոր Սահմանադրություն ընդունելու պայմանը։ Երկրները համաձայնագիրը նախաստորագրել են 2025 թ․ օգոստոսի 8-ին, սակայն այն դեռ ստորագրված չէ։
3 րոպե