ՀՀ խորհրդարանի նախագահ Ռուբինյան․ Հայաստանը պատրաստ է ստորագրել խաղաղության պայմանագիրը


Խորհրդարանի նախագահ Ռուբեն Ռուբինյանը մերժել է Ադրբեջանի՝ նախ նոր Սահմանադրություն ընդունելու պայմանը։ Երկրները համաձայնագիրը նախաստորագրել են 2025 թ․ օգոստոսի 8-ին, սակայն այն դեռ ստորագրված չէ։
Իրավիճակ՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի խաղաղության գործընթաց
Հայաստանը պատրաստ է անհապաղ ստորագրել Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագիրը և չի ընդունում ստորագրումը Հայաստանի նոր Սահմանադրության ընդունմամբ պայմանավորելը, նոյեմբերի 17-ին Երևանում կայացած ճեպազրույցում ասել է խորհրդարանի նախագահ Ռուբեն Ռուբինյանը, որը նաև Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորման հարցով Հայաստանի հատուկ ներկայացուցիչն է։
Որպես հատուկ ներկայացուցիչ՝ Ռուբինյանը Թուրքիայի բանագնաց Սերդար Քըլըչի հետ երկկողմ բանակցություններ է վարել դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու և փակ ցամաքային սահմանը վերաբացելու շուրջ։
Երկրները համաձայնագիրը նախաստորագրել են 2025 թ․ օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում, սակայն չեն ստորագրել այն, գրել է CivilNet-ը։ Համաձայնեցված տեքստի նախաստորագրումը ստորագրումից առաջ կատարվող քայլ է․ Ռուբինյանի հայտարարությունը պատրաստակամության մասին է, ոչ թե վերջնական կնքված համաձայնագրի։
Ադրբեջանն առարկում է Հայաստանի Սահմանադրության նախաբանում Անկախության հռչակագրին արված հղմանը։ Հռչակագրում հիշատակվում է Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի վերամիավորման մասին 1989 թ․ դեկտեմբերի 1-ի որոշումը։ Հայաստանը պնդում է, որ իր Սահմանադրությունը տարածքային պահանջներ չի պարունակում։
Ռուբինյանն ասել է, որ նոր Սահմանադրությունը ներքին նպատակ է՝ պայմանագիրն ստորագրելու Հայաստանի ցանկությունից առանձին, թեև դրա ընդունումը կարող է արտաքին քաղաքական հետևանքներ ունենալ։ Նրա խոսքով՝ ընդունմանը կարող է հաջորդել պայմանագրի ստորագրումը, սակայն նա դա չի ներկայացրել որպես երաշխավորված արդյունք։ Հարցին, թե ինչ կլինի հանրաքվեով մերժման դեպքում, նա պատասխանել է, որ հետևանքները կախված կլինեն նրանից, թե ինչ կերպ և ինչ ձևակերպմամբ Սահմանադրությունը չի ընդունվի։

Որոշմամբ առաջարկվում է հրատապ կարգով ձեռք բերել տարածքի մաքրման, նախագծման և գնահատման ծառայություններ, այդ թվում՝ առկա թունելները նախապատրաստելու համար։
Ընդդիմությունը սահմանադրական նախաձեռնությունը համարում է Բաքվի պահանջի պատասխան և չի աջակցի նախագիծը հանրաքվեի դնելուն, հայտնել է «Ազատություն» ռադիոկայանը։ Նախագիծը հանրաքվեի դնելու համար խորհրդարանում անհրաժեշտ է առնվազն 70 ձայն, իսկ իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությանն այդ շեմին հասնելու համար անհրաժեշտ է ընդդիմության 6 ձայն։
Ընդդիմության ներկայացուցիչները նաև հարցրել են, թե ինչ երաշխիքներ կան, որ սահմանադրական փոփոխությունից հետո Ադրբեջանը կստորագրի պայմանագիրը և նոր պայմաններ չի առաջադրի։ Ռուբինյանն ասել է, որ իշխանությունները ողջամիտ են համարել այդ հարցերը, իսկ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը մտադիր է դիտարկել ընդդիմությանն առաջարկ ներկայացնելու հարցը։
Նախաստորագրված տեքստով երկրները պարտավորվելու են հարգել միմյանց ինքնիշխանությունը, տարածքային ամբողջականությունը և միջազգային սահմանները, հրաժարվել միմյանց նկատմամբ տարածքային պահանջներից և զերծ մնալ ուժի կիրառումից կամ դրա սպառնալիքից։ Պայմանագիրն ուժի մեջ կմտնի միայն այն բանից հետո, երբ երկրները փոխանակեն իրենց ներպետական իրավական ընթացակարգերի ավարտը հաստատող փաստաթղթերը։
Նախաստորագրված տեքստը նախատեսում է նաև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատում վավերացման փաստաթղթերի փոխանակումից հետո, սակայն դրանց հաստատման համար նախատեսված օրերի թիվը թողնված է դատարկ։
Տեքստը նախատեսում է նաև համագործակցություն հակամարտության ընթացքում անհետ կորած կամ բռնի անհետացման ենթարկված անձանց հարցերով՝ ներառյալ առկա տեղեկությունների փոխանակումը և նրանց ճակատագրի հետաքննությունը․ մանրամասն կարգավորումները պետք է համաձայնեցվեն առանձին։ Սահմանային հանձնաժողովները բանակցելու են սահմանի սահմանազատման և սահմանագծման մասին առանձին համաձայնագրի շուրջ․ պայմանագիրը թույլ է տալիս նաև առանձին համաձայնագրեր կնքել տարանցման և տրանսպորտի վերաբերյալ։
Նոյեմբերի 2-ին Փաշինյանն ասել է, որ Սահմանադրության նախագիծը, հավանաբար, կհրապարակվի նոյեմբերին՝ մինչև տարեվերջ, որից հետո հանրային քննարկում կսկսվի, և առաջարկները կքննարկվեն։ Նրա խոսքով՝ նախագիծը պատրաստել է արդարադատության նախարարությունը՝ իր հանձնարարությամբ։ Նրա խոսքով՝ հանրային բավարար քննարկումից հետո նախագիծը կլրամշակվի, կհաստատվի կառավարության կողմից և կուղարկվի խորհրդարան․ հետագա քայլերը կախված կլինեն այդ քննարկումներից։
2 րոպե

Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Ալեն Սիմոնյանի խոսքով՝ Ադրբեջանը ներկայացրել է աշխատանքային պլանի նախագիծ, իսկ Հայաստանն ակնկալում է շուտով փոխանցել իր առաջարկները։ Կողմերը նախատեսում են համադրել առաջարկները։
2 րոպե

Ծրագրով ՀՀ կառավարությունը պարտավորվում է ամրապնդել խաղաղությունն Ադրբեջանի հետ, իրականացնել «Խաղաղության խաչմերուկ» և ԹՐԻՓՓ նախագծերը և ձգտել Հայաստանի քաղաքացիների համար ԵՄ մուտքի վիզային ռեժիմի ազատականացմանը։
3 րոպե