Հայաստանում մեկնարկել է ԵՄ աջակցությամբ ծրագիր՝ առողջության ապահովագրության բարեփոխման համար


Խորվաթիայի և Սլովենիայի հետ երկամյա ծրագիրը կենտրոնանում է ֆինանսավորման, կանոնակարգերի և վարչարարության վրա։ Այն աջակցում է բարեփոխմանը՝ առանց ապահովագրությունից օգտվելու նոր իրավունք սահմանելու։
Հայաստանի Առողջության համընդհանուր ապահովագրության հիմնադրամը Խորվաթիայի և Սլովենիայի առողջապահության նախարարությունների հետ մեկնարկել է ԵՄ ֆինանսավորմամբ երկամյա ծրագիր։ Համագործակցության նպատակն է առողջության համընդհանուր ապահովագրության ներդրման ընթացքում բարելավել Հայաստանում առողջապահության ֆինանսավորումն ու վարչարարությունը։
Ծրագիրն իրականացվում է ԵՄ Twinning ձևաչափով, որն անդամ պետությունների մասնագիտական փորձը հասանելի է դարձնում գործընկեր հաստատություններին։ Հայտարարված աշխատանքները ներառում են հաստատությունների և իրավական հիմքերի ամրապնդումը, ընթացիկ աշխատանքի ու առողջապահության կառավարման բարելավումը, ինչպես նաև ֆինանսավորման արդյունավետության և ֆինանսական կայունության բարձրացումը։ Առողջապահության նախարար Անահիտ Ավանեսյանն ասել է, որ Խորվաթիայի և Սլովենիայի հետ փորձի փոխանակումը կօգնի Հայաստանին սովորել նրանց փորձից և ավելի արդյունավետ իրականացնել բարեփոխումը։
Սա աջակցություն է արդեն ընթացող բարեփոխման իրականացմանը, ոչ թե ապահովագրությունից օգտվելու նոր իրավունքների մասին առանձին հայտարարություն։ Ավանեսյանի խոսքով՝ բարեփոխման փուլը սկսվել է 2026 թ․ հունվարի 1-ին՝ մարդկանց առողջապահական կարիքներին ավելի արագ և ծախսարդյունավետ կերպով արձագանքելու նպատակով։
Ապահովագրության բարեփոխումը հիմնվում է պետական ֆինանսավորմամբ առողջապահության արդեն գործող համակարգի վրա։ Առողջապահական համակարգերի և քաղաքականության եվրոպական դիտարանի նկարագրության համաձայն՝ Հայաստանի առողջապահության նախարարությունը, Պետական առողջապահական գործակալության միջոցով, հիմնական ծառայությունների փաթեթում ընդգրկված ծառայությունների միակ գնորդն ու վճարողն է։ Գործակալությունը պատրաստում է ծառայություններ մատուցողների հետ պայմանագրերը, մշակում հաշվետվությունները, հատկացնում բյուջետային միջոցները և իրականացնում աուդիտներ։
Այդ փաթեթը ներառում է ամբողջ բնակչությանը հասանելի ծրագրեր՝ առաջնային բուժօգնություն, շտապ բուժօգնություն, մոր և մանկան բուժօգնություն, ինչպես նաև քաղցկեղի, ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի, տուբերկուլոզի և այլ վարակիչ հիվանդությունների բուժում։ Հետևաբար ապահովագրության նոր համակարգի ներդրումը չի նշանակում, որ Հայաստանում պետական ֆինանսավորմամբ բուժօգնությունն առհասարակ նոր է սկսվում։
Հունվարի 5-ին հրապարակված կառավարության հաղորդագրության համաձայն՝ ապահովագրության համակարգի առաջին փուլի շահառուներն են մինչև 18 տարեկան երեխաները, 65 և բարձր տարիքի քաղաքացիները, հաշմանդամության 1–3-րդ խումբ ունեցող քաղաքացիները, ֆունկցիոնալ սահմանափակումներ ունեցող անձինք, սոցիալապես անապահով խմբերն ու սոցիալական աջակցության համակարգում ընդգրկված անձինք, այդ թվում՝ մահացած զինծառայողների ընտանիքները, ինչպես նաև 200 001 դրամ և ավելի աշխատավարձ ստացող անձինք։ Հաղորդագրության մեջ նշվել է, որ տարվա առաջին օրերին համակարգից օգտվել է 771 մարդ։
Համակարգի ներդրման վերաբերյալ կառավարության քննարկումը ցույց է տալիս, թե ծառայությունների հասանելիությունից բացի ինչու է կարևոր նաև վարչարարությունը։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ասել է, որ համակարգը պետք է նույնականացնի յուրաքանչյուր պացիենտի և հնարավորություն տա հետևելու նրա բուժման ընթացքին ու վճարումներին։ Նրա խոսքով՝ այդ տվյալները պետությանը թույլ կտան վերլուծել ծառայությունները և ճշգրտել ծրագրերը։
Փաշինյանը նաև կոչ է արել բացառել կանխիկ վճարումներն առողջապահական հաստատություններում՝ սահմանելով կարգավորումներ և խիստ միջոցներ, ընդհուպ մինչև հաստատությունների նկատմամբ պատժամիջոցների կիրառում։ Սա գործելու կոչ էր, ոչ թե հաղորդում այն մասին, որ կանխիկ վճարումներն արդեն վերացվել են։
Կառավարության նույն հաղորդագրության համաձայն՝ Հայաստանի առողջապահության ընդհանուր բյուջեն 2026 թվականին կազմում է 220 միլիարդ դրամ՝ 2025 թվականի 164 միլիարդի դիմաց։ Այս թվերը վերաբերում են երկրի առողջապահության բյուջեին, ոչ թե ԵՄ ծրագրի ֆինանսավորման չափին։
Ծրագրի մեկնարկին Ավանեսյանը կանխատեսել է, որ առողջության համընդհանուր ապահովագրությունը 2026 թվականին կնպաստի կյանքի սպասվող տևողության հետագա աճին։ Սա դեռ կանխատեսում է, ոչ թե ապահովագրության բարեփոխման կամ Twinning ծրագրի ապացուցված արդյունք։ Երկամյա համագործակցության հայտարարված խնդիրն է ամրապնդել ֆինանսավորումն ու հաստատությունները, որոնք պետք է նպաստեն որակյալ և հասանելի բուժօգնությանը։
The Weather Channel-ի հետ ստեղծված՝ երգի բառերով տեսահոլովակում Landsat-ի՝ գետերի, լեռների և սառույցի պատկերները վերածվում են տառերի։ Ալբոմի թողարկումը նախատեսված է նոյեմբերի 6-ին։
2 րոպե

Փրինսթոնի համալսարանի քիմիկոս Գրեգորի Սքոլզը ժամանակին ֆոտոսինթեզում քվանտային ազդեցությունների նշաններ էր տեսնում։ Այժմ նա պնդում է, որ սովորական տատանվող մասերից կազմված մեծ ցանցերը կարող են ստեղծել վիճակներ, որոնք ենթարկվում են քվանտային մաթեմատիկային՝ առանց ընդհանրապես քվանտային լինելու։
6 րոպե

Երևանն ավելի վաղ բանակցություններ էր վարել ֆրանսիական և պորտուգալական ընկերությունների հետ։ Հաղթած խումբը գլխավորում է չինական էներգետիկ ընկերություն, որն ունի առնվազն երկու ձախողված ծրագիր, դրանցից մեկը՝ Հայաստանում։ Գործարքի ֆինանսական պայմանները և ժամկետները չեն հրապարակվել։
4 րոպե