Հայաստանի կառավարությունը հաստատել է ֆիզիկական գերբանականության ծրագիրը

Հայաստանի կառավարությունը նոյեմբերի 5-ի նիստում հաստատել է ֆիզիկական գերբանականության (ԳԲ) ծրագիրը, որով նախատեսվում է բուհերում զարգացնել հետազոտական և մասնագիտական կարողությունները։ Ֆիզիկական ԳԲ-ն համատեղում է ռոբոտաշինությունն ու ԳԲ հետազոտությունները՝ շրջապատն ընկալող, որոշումներ կայացնող և գործողություններ կատարող համակարգեր մշակելու համար։

Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար Ժաննա Անդրեասյանն ասել է, որ յոթ տարվա ընթացքում ծրագիրը նախատեսում է առնվազն $14 միլիոնի ներդրում, որի կեսը կտրամադրի կառավարությունը, մյուս կեսը՝ մասնավոր հատվածը։ Նրա խոսքով՝ առաջին տարվա պետական հատկացումը կկազմի 168,4 միլիոն դրամ՝ հիմնականում հետազոտողների բազային աշխատավարձերի համար։ Նա մեկնարկային հատկացումը ներկայացրել է որպես գիտության ոլորտին տրամադրվող հավելյալ ֆինանսավորում։

Համալսարաններ և լաբորատորիաներ

Հիմնական շահառուներն են Երևանի պետական համալսարանը, Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանը և Հայաստանի ամերիկյան համալսարանը։ Նրանք կհամագործակցեն Հայ մշակութային և գիտական ընկերակցության հիմնադրած «Բա-ԳԻՆ գիտությունների և արհեստական բանականության կենտրոն» հիմնադրամի հետ։

Պոլիտեխնիկական համալսարանի խելացի համակարգերի և առաջադեմ կառավարման լաբորատորիան կվերազինվի՝ դառնալով ֆիզիկական ԳԲ հետազոտական լաբորատորիա։ Երկրորդ լաբորատորիան նախատեսվում է ստեղծել գործընկեր համալսարաններից մեկում։ Ծրագրի ամբողջական գործարկման փուլում նախատեսվում է միաժամանակ ներգրավել 15 հետազոտողի՝ երեք ավագ գիտնականի, երեք հետդոկտորական հետազոտողի և ինը ասպիրանտի կամ մագիստրանտի։

Միաժամանակ աշխատող հետազոտողների թվից առանձին՝ Անդրեասյանն ասել է, որ յոթ տարվա ընթացքում բուհերում կձևավորվի մշտական հետազոտական միջուկ՝ առնվազն երեք երկարաժամկետ ավագ գիտնականի, 12-ից ավելի հետդոկտորական հետազոտողի և 60-ից ավելի կարճաժամկետ հրավիրյալ գիտնականի մասնակցությամբ, հաղորդել է Հայաստանի հանրային ռադիոն։

Անդրեասյանն ասել է, որ մասնավոր միջոցները կլրացնեն բազային աշխատավարձերը՝ ապահովելով միջազգայնորեն մրցունակ վարձատրություն։ Նախատեսվում է ժամանակի ընթացքում ոչ պետական ֆինանսավորման աղբյուրները դիվերսիֆիկացնել՝ ներառելով միջազգային դրամաշնորհներն ու նպատակային կապիտալի եկամուտները։ Ծրագրի ողջ ընթացքում պետական համաֆինանսավորման առավելագույն չափը $7 միլիոնին համարժեք դրամ է․ լրացուցիչ ոչ պետական միջոցները պետության համար համարժեք համաֆինանսավորման պարտավորություն չեն առաջացնում։