ԱՄՆ զինվորական․ Բահրեյնի գրոհից հետո ԱՄՆ-ը հարվածել է Իրանի հրթիռային դիրքին


ԱՄՆ մարտական ինքնաթիռները հարվածել են Իրանի Քեշմ կղզում գտնվող Պահապանների կորպուսի հրթիռային արձակման դիրքին, ասել է ԱՄՆ զինվորական պաշտոնյան։ Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը հայտնել է, որ նոյեմբերի 17-ին թիրախավորել է Բահրեյնի ավիաբազայում գտնվող ամերիկյան ռադարը։ Բահրեյնի պետական հեռուստատեսությունը հայտնել է, որ երկրի հակաօդային պաշտպանությունը կանխել է գրոհը։
Իրավիճակ՝ Իրանի պատերազմ և Հորմուզի նեղուց
Ամերիկյան մարտական ինքնաթիռները նոյեմբերի 17-ին հարվածել են Իրանի Քեշմ կղզում Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի հրթիռների արձակման դիրքին, Bloomberg-ին ասել է ԱՄՆ-ի զինվորական պաշտոնյան՝ չհրապարակելով իր անունը։ Նրա խոսքով՝ հարվածը պատասխան էր ԱՄՆ-ի անձնակազմն ու միջոցները թիրախավորող իրանական գործողություններին։
Հարվածին նախորդել էր մեկ շաբաթից էլ պակաս ժամանակում Բահրեյնի վրա Իրանի երրորդ հարձակումը։ Իրանի հեղափոխության պահապանները հայտնել են, որ իրենց անօդաչուները թիրախավորել են Շեյխ Իսա ավիաբազայում ԱՄՆ-ի կողմից շահագործվող ռադարը՝ ի պատասխան ամերիկյան ռազմական անօդաչուների կողմից Իրանի օդային տարածքի բազմակի խախտումների։ Կորպուսը նաև հայտնել է, որ հակազդում է տարածաշրջանում ԱՄՆ-ի գործողություններին, որոնք անվանել է թշնամական։
Բահրեյնի պետական հեռուստատեսությունը հայտնել է, որ երկրի հակաօդային պաշտպանությունը կասեցրել է հարձակումը։ ԱՄՆ-ի զինված ուժերը հայտնել են, որ անօդաչուները խոցվել են՝ առանց ամերիկյան տեխնիկային վնաս հասցնելու կամ անձնակազմի շրջանում վիրավորների։
Իրանի կիսապաշտոնական Mehr լրատվական գործակալությունը հայտնել է, որ ամերիկյան ուժերը հարվածել են Քեշմի մի քանի վայրի՝ առանց զոհերի կամ կարևոր և հանրային ծառայությունների ենթակառուցվածքներին հասցված վնասի։
Ավելի վաղ՝

Բահրեյնը հայտնել է, որ իր հակաօդային պաշտպանությունը նոյեմբերի 18-ի վաղ առավոտյան հետ է մղել Իրանից եկող հարձակումները։ Քուվեյթի զինված ուժերը հայտնել են, որ իրենց հակաօդային պաշտպանությունն արձագանքում է անօդաչուների սպառնալիքներին, և բնակիչներին հորդորել են հետևել անվտանգության վերաբերյալ խորհուրդներին։ Երկու երկրներն էլ բարձր պատրաստվածության վիճակում էին։
Քուվեյթի զինված ուժերը նոյեմբերի 17-ին հայտնել էին, որ հակաօդային պաշտպանությունը խոցում է անօդաչուները, իսկ պայթյունները պայմանավորված են որսման համակարգերի աշխատանքով։ Զինված ուժերը չէին նշել անօդաչուների ծագումը կամ հայտնել՝ արդյոք զոհեր կամ վնասներ կան։ Ավելի ուշ Իրանը հայտնել է, որ հարվածել է Քուվեյթում գտնվող ամերիկյան բազային․ Քուվեյթը չէր նշել իր հակաօդային պաշտպանության կողմից հետ մղվող հարձակումների ծագումը։
Նոյեմբերի 17-ին Բահրեյնում տագնապի ժամանակ Ներքին գործերի նախարարությունը հեռախոսով բնակիչներին հորդորել է գնալ մոտակա անվտանգ վայր։ Ավելի ուշ նախարարությունը հայտնել է տագնապի ավարտի մասին՝ միաժամանակ նշելով, որ նախազգուշական միջոցները մնում են ուժի մեջ, և հորդորելով զգուշություն պահպանել։
Նոյեմբերի 13-ին պահապանները հայտնել են, որ ոչնչացրել են Բահրեյնում գտնվող ամերիկյան վաղ նախազգուշացման ռադարը՝ ի պատասխան Իրանի Սիրիկ քաղաքում հեռահաղորդակցության աշտարակի վրա օդային հարվածի։ ԱՄՆ-ի կենտրոնական հրամանատարությունը հերքել է, թե ռադարը խոցվել է, և հայտնել, որ ամերիկյան ուժերը խոցել են իրանական 2 անօդաչու՝ առանց վիրավորների կամ վնասների։
Նոյեմբերի 15-ին պահապանները 6 անօդաչու են արձակել Բահրեյնի Ռիֆֆա ավիաբազայում գտնվող ամերիկյան հակաօդային պաշտպանության ռադարի ուղղությամբ։ Այդ բազայում տեղակայված են ամերիկյան ուժեր։ Պահապանները հայտնել են, որ անօդաչուների արձակումը պատասխան էր ԱՄՆ-ի գործողություններին, որոնք իրենք անվանել են թշնամական։
Քեշմը գտնվում է Իրանի հարավային ափերի մոտ՝ Հորմուզի նեղուցի հարևանությամբ, որը Պարսից ծոցի հիմնական ծովային ելքն է դեպի Արաբական ծով և նավթի ու գազի փոխադրման կարևոր ուղի։ ԱՄՆ-ն ավելի վաղ՝ նոյեմբերին, հարվածել էր կղզուն՝ հայտնելով, որ սահմանափակ հարվածները պաշտպանական բնույթ են կրել և նպատակ են ունեցել օգնել տանկերներին ու այլ նավերին անվտանգ անցնել նեղուցով։
Բահրեյնում է տեղակայված ԱՄՆ հինգերորդ նավատորմը՝ Շեյխ Իսա ավիաբազայից առանձին վայրում։ Նավատորմի ծովային անվտանգության պարտականությունները ներառում են նաև Հորմուզի նեղուցը։
Պատերազմը սկսվել է 2026 թ․ փետրվարի 28-ին՝ Իրանի վրա ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հարվածներով։ Պատերազմի սկզբին Իրանը քայլեր է ձեռնարկել Հորմուզի նեղուցով անցումը սահմանափակելու համար, իսկ ԱՄՆ-ը հետագայում ծովային շրջափակում է սահմանել իրանական նավերի տեղաշարժի նկատմամբ։
ԱՄՆ-ն ու Իրանը շարունակում են փակուղում մնալ շրջափակումը վերացնելու և Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ զիջումների հարցերում։ Իրանի անվտանգության ոլորտի պաշտոնյա Մոհսեն Ռեզային ասել է, որ Վաշինգտոնը պետք է ընդունի Թեհրանի պայմանները, այդ թվում՝ վերջ դնի շրջափակմանը, նախքան բանակցությունները կվերսկսվեն կամ նեղուցը կբացվի։
Իրանի խորհրդարանի նախագահ և գլխավոր բանակցող Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆը նախազգուշացրել է, որ Իրանը պատասխան հարվածներ կհասցնի ամերիկյան և իսրայելական բազաների մոտ գտնվող քաղաքացիական ենթակառուցվածքներին, եթե Վաշինգտոնը հարվածի Իրանի քաղաքացիական ենթակառուցվածքներին։
Bloomberg Economics-ի պաշտպանության ոլորտի պատասխանատու Բեքա Վասերն ասել է, որ երկու կողմն էլ ռազմական պատճառներ ունեն հարվածներ հասցնելու համար, այդ թվում՝ նեղուցում գործելու իրենց կարողությանը սպառնացող վտանգները նվազեցնելը։ Նա նախազգուշացրել է ռազմական նպատակների և քաղաքական իրողությունների միջև անհամապատասխանության մասին․
«Բայց այս հակամարտության ողջ ընթացքում մենք տեսել ենք օպերատիվ նպատակների և քաղաքական իրողությունների անհամապատասխանությունը, երբ պատասխան հարվածներն արագ հանգեցնում են լարվածության սրման»։
2 րոպե

Բահրեյնը հայտնել է, որ նոյեմբերի 15-ին կասեցրել է Իրանի հարձակումները և բնակիչներին հորդորել է ապաստանել։ Իրանի պահապանների կորպուսի պնդմամբ՝ իր անօդաչու թռչող սարքերը թիրախավորել են Ալ-Ռիֆայի ուղղաթիռային բազայի ռադարը։
2 րոպե

Պահապանների խոսքով՝ հարվածը պատասխան էր Իրանի հարավում հեռահաղորդակցության աշտարակի վրա հարձակմանը։ Նրանց հետ փոխկապակցված Fars գործակալությունը հայտնել է, որ ռադարն ավերվել է։
2 րոպե