CDC-ի հարցման վերանախագծմամբ հաշմանդամության մասին հարցերը կկրճատվեն


Առաջարկով մեծահասակների հարցաթերթի հարցերի թիվը 482-ից կհասցվի 150-ի։ ԱՄՆ առողջապահության և սոցիալական ծառայությունների նախարարությունը վերանախագծումը բացատրում է տվյալների հավաքման ծախսերը նվազեցնելու նպատակով, իսկ հետազոտողները զգուշացնում են, որ կրճատումները կխորացնեն հաշմանդամության վերաբերյալ տվյալների բացերը։
ԱՄՆ Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնների (CDC) Առողջապահական վիճակագրության ազգային կենտրոնն առաջարկել է Առողջության վերաբերյալ ազգային հարցման մեծահասակների հարցաթերթում հարցերի թիվը 482-ից հասցնել 150-ի։ Մասնավորապես, կհեռացվեն ճանաչողական կարողություններին՝ մտածելուն ու հասկանալուն, հոգնածությանը, լսողական սարքերին և տեղաշարժման օժանդակ միջոցներին, օրինակ՝ անվասայլակներին ու տեղաշարժման սկուտերներին վերաբերող հարցերը։ Կենտրոնն առաջարկի մասին հայտարարել էր օգոստոսին, իսկ STAT-ը դրա մասին հաղորդել է 2026 թ․ հոկտեմբերի 1-ին։
Այս հարցմամբ 1957 թվականից ի վեր հավաքվում են ամերիկացիների առողջության վերաբերյալ տվյալներ՝ հետազոտողների և քաղաքականություն մշակողների օգտագործման համար։ Վերանախագծման համաձայն՝ մոտ 25 000 տնային տնտեսություն փոստով հարցաթերթեր կստանա․ սա փոքր-ինչ պակաս է նախորդ հարցումների համեմատ։ Մեծահասակների և երեխաների համար նախատեսվում են առանձին հարցաթերթեր։
ԱՄՆ առողջապահության և սոցիալական ծառայությունների նախարարության խոսնակը STAT-ին ասել է, որ վերանախագծման նպատակը տվյալների հավաքման ծախսերը նվազեցնելն է։ Խոսնակը հրաժարվել է բացատրել, թե ինչու են առաջարկից հեռացվել հաշմանդամության որոշ տեսակների վերաբերյալ տվյալներ հավաքելու հարցերը։
Հարցման՝ հաշմանդամության վերաբերյալ հարցերը հիմնականում գնահատում են, թե մարդիկ որքան լավ են տեսնում, լսում կամ քայլում։ STAT-ի ներկայացրած՝ CDC-ի վիճակագիրների համահեղինակությամբ վերջերս հրապարակված հոդվածի համաձայն՝ գործող հարցումը հնարավոր է՝ չի ընդգրկում մտավոր և զարգացման հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց 75%-ին։ Այս գնահատականը վերաբերում է գործող հարցմանը, ոչ թե առաջարկվող կրճատումների ազդեցությանը։
Հաշմանդամության հարցերով հետազոտող, Կանզասի համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր Ջին Հոլը զգուշացրել է, որ վերանախագծման հետևանքով ավելի քիչ տեղեկություն կլինի այն մասին, թե Ամերիկայում ովքեր ունեն հաշմանդամություն և ինչ փորձառություններ ունեն։ Նրա զգուշացումը վերաբերում է ակնկալվող հետևանքին, ոչ թե վերանախագծման՝ արդեն չափված արդյունքին։
Այս բացերը կարևոր են առողջության ցուցանիշները հասկանալու համար։ STAT-ի հաղորդմամբ՝ մտավոր և զարգացման հաշմանդամություն ունեցող մեծահասակների շրջանում սրտային հիվանդությունները, շաքարային դիաբետն ու ճարպակալումը զգալիորեն ավելի տարածված են։ Հարցումը հետազոտողներին օգնել է նաև ուսումնասիրել մահացությունը։ Սիրակուզի համալսարանի սոցիոլոգ Սքոթ Լանդեսի՝ 2024 թվականի ուսումնասիրությունում մահացության ամենաբարձր ցուցանիշները գրանցվել են «ինքնասպասարկման սահմանափակումներ» ունեցող մարդկանց շրջանում, այսինքն՝ նրանց, ովքեր դժվարանում են ինքնուրույն հագնվել կամ լողանալ։
Վերանախագծումը ներկայացնող՝ 2025 թվականի հուշագրում Սթիվեն Բլումբերգը, որն այն ժամանակ ղեկավարում էր հարցումը վերահսկող CDC-ի ստորաբաժանումը, ընդունել է, որ վերանախագծված հարցումը չի ապահովում ցանկալի մանրամասնությամբ տեղեկություններ գործունակության և հաշմանդամության, առողջության ապահովագրության, քրոնիկ հիվանդությունների և վնասվածքների մասին։ Նա գրել է, որ այս թեմաները հատուկ նշված են հարցման անցկացումը թույլատրող օրենսդրության մեջ, և որ հարցաթերթը 2019 թվականից ի վեր այսքան մանրամասն տեղեկություններ է հավաքել։
Դեռ պարզ չէ՝ վերանախագծումը վերջնականապես հաստատվե՞լ է, և ե՞րբ այն ուժի մեջ կմտնի։
Ներառված է «Շաբաթը աշխարհում» ամփոփագրում՝ 2026 թ․ սեպտեմբերի 28 – հոկտեմբերի 4

Ալաբամայի գործարանն օրինական է աշխատում ժամկետանց թույլտվությամբ։ Բնապահպանական խմբերի պնդմամբ՝ ձգձգումները խոչընդոտում են թույլտվության երկարաձգման առաջարկը վիճարկելու բնակիչների հնարավորությանը։
3 րոպե

Լաս Վեգասն արդեն ջուր է ստանում ջրամբարի ավելի խորքում գտնվող ջրառից, իսկ Ֆինիքսը կառույց է կառուցում՝ օգտագործված ջուրը խմելու ջուր դարձնելու համար։
5 րոպե

Դիտարկված քվանտային վարքը պահպանվել է մինչև մոտ 100 կելվին։ Հետազոտողներն ուսումնասիրում են հիշողության սարքերում դրա կիրառման հնարավորությունները, սակայն սենյակային ջերմաստիճանում աշխատանքը դեռ հաստատված չէ։
2 րոպե