
Լաս Վեգասն արդեն ջուր է ստանում ջրամբարի ավելի խորքում գտնվող ջրառից, իսկ Ֆինիքսը կառույց է կառուցում՝ օգտագործված ջուրը խմելու ջուր դարձնելու համար։
ԱՄՆ դաշնային կառավարությունը հաստատել է ծրագիր, որով Արիզոնան, Նևադան և Կալիֆոռնիան 2027-ից միասին պետք է տարեկան օգտագործվող Կոլորադո գետի ջրի ծավալը կրճատեն մոտ 1,25 միլիոն ակր-ֆուտով։ Արիզոնայի ջրային ռեսուրսների վարչությունը հոկտեմբերի 16-ին դիմել է՝ միանալու ծրագիրը վիճարկող Նևադայի հայցին։ Միաժամանակ շարունակվում է ծրագրի առաջին երկու տարիների կրճատումների նախապատրաստումը։
Ինչպես հոկտեմբերի 1-ին հայտնել է Guardian-ը, ծրագրին նախորդել են գետից կախված յոթ նահանգների միջև տարիներ շարունակ ընթացած անհաջող բանակցությունները։ Գետի ջրից օգտվելու Արիզոնայի իրավունքներն ամենացածր առաջնահերթությունն ունեն, և սկզբնական ամենամեծ կրճատումը բաժին է ընկնում նրան։ Ակր-ֆուտը ջրի այն ծավալն է, որն անհրաժեշտ է մեկ ակր տարածքը մեկ ֆուտ խորությամբ ջրով ծածկելու համար՝ մոտ 326 000 գալոն։
Արիզոնան ցանկանում է միանալ ԱՄՆ ներքին գործերի նախարարության և Մելիորացիայի բյուրոյի դեմ Նևադայի հայցին։ Նահանգները պնդում են, որ դաշնային կարգավորումն անարդարացիորեն կրճատումների բեռը դնում է գետի ավազանի ստորին հատվածի նահանգների՝ Արիզոնայի, Կալիֆոռնիայի և Նևադայի վրա։ Արիզոնայի դիմումը վերաբերում է հայցին միանալուն․ այն չի կասեցնում ծրագիրը։
Կարգավորումն ընդգրկում է 2027-ից սկսվող տասնամյակը։ Գետի վիճակի փոփոխությանը զուգահեռ՝ ջրօգտագործման կարգը կարող է փոխվել երկու տարին մեկ։ Առաջին երկու տարիների կրճատումները հիմնված են գետի ավազանի ստորին հատվածի երեք նահանգների ներկայացրած առաջարկի վրա։
| Նահանգ | Կրճատումը՝ ակր-ֆուտով |
|---|---|
| Արիզոնա | |

Թոմ Բուշացկեն, որը հոկտեմբերի 16-ի հոդվածում ներկայացված է որպես Արիզոնայի ջրային ռեսուրսների տնօրեն, ասել է, որ նահանգները շարունակում են աշխատել այդ կրճատումներն իրականացնելու ուղղությամբ։ Դատական գործընթացը զուգահեռ է ընթանում և վերաբերում է առաջին երկու տարիներին հաջորդող կարգավորումներին։ Դաշնային ծրագիրը գետի ավազանի ստորին հատվածի համար հետագայում նախատեսում է հնարավոր կրճատումներ՝ ընդհանուր մինչև 3 միլիոն ակր-ֆուտի չափով։ Դա սկզբնական կրճատումների ավելի քան կրկնապատիկն է, ոչ թե առաջին երկու տարիներին իրականացվող կրճատումների ծավալը։
Բուշացկեն պնդել է, որ կարգավորումը չի ապահովում Արիզոնային և գետի ավազանի ստորին հատվածի մյուս նահանգներին հասանելիք ջրի մատակարարումը՝ ըստ «Գետի իրավունքի»՝ Կոլորադո գետի ջրօգտագործումը կարգավորող կանոնների ու իրավական նորմերի։ Նա նաև զգուշացրել է, որ այն «փաստացի կարող է ցամաքեցնել Կենտրոնական Արիզոնայի նախագիծը»՝ Ֆինիքսին, Թուսոնին և այլ համայնքներին ջուր մատակարարող ջրանցքների համակարգը։ Սրանք Արիզոնայի պնդումներն են և հնարավոր ռիսկի վերաբերյալ նրա գնահատականը, ոչ թե դատարանի եզրահանգումները։
Բուշացկեի խոսքով՝ 2014-ից ի վեր Արիզոնան Միդ ջրամբարում ավելի քան 5,5 միլիոն ակր-ֆուտ ջուր է թողել՝ համակարգի կայունացմանն օգնելու համար։ Նա պնդել է, որ, այդուհանդերձ, դաշնային որոշումը հետագա զիջումների ամբողջ բեռը դնում է երեք նահանգների վրա։
Գետի ջրի մեծ մասն օգտագործվում է ավազանի ստորին հատվածում։ Վերին հատվածի նահանգների՝ Կոլորադոյի, Վայոմինգի, Յուտայի և Նյու Մեքսիկոյի համար ծրագիրը պարտադիր կրճատումներ չի սահմանում։ Նրանք պնդում են, որ իրենց հատկացված ջրի ամբողջ ծավալը դեռ չեն օգտագործում։ Կալիֆոռնիան նույնպես պնդել է, որ երկարաժամկետ լուծմանը պետք է մասնակցեն բոլոր յոթ նահանգները։
Inside Climate News-ի՝ հոկտեմբերի 16-ի հոդվածի համաձայն՝ Կոլորադո գետը ջուր է մատակարարում արևմտյան յոթ նահանգների և 30 ցեղերի 35–40 միլիոն բնակչի։ Guardian-ի՝ հոկտեմբերի 1-ի հոդվածի համաձայն՝ գետը ոռոգում է ավելի քան 5 միլիոն ակր գյուղատնտեսական հող և ապահովում հիդրոէլեկտրաէներգիայի արտադրությունը։ 2000-ին սկսված՝ 26 տարի տևած սաստիկ երաշտի ընթացքում գետի հոսքի ծավալը նվազել է 20%-ով։
Հոկտեմբերի 1-ին Guardian-ը հայտնել է, որ Միդ ջրամբարը լցված է իր տարողության 27%-ից պակաս չափով, իսկ ջրի մակարդակն ամենացածրն է մոտ 90 տարի առաջ դրա լցվելուց ի վեր։ Փաուել ջրամբարի մակարդակը նույնպես պատմական նվազագույնի վրա էր։ Այս ջրամբարներում ջուր է պահվում երաշտային տարիների համար, բայց երկարատև երաշտը սպառել է այդ պաշարի զգալի մասը։
Guardian-ի հաղորդմամբ՝ 2025–26 թվականների ձմռանը Ժայռոտ լեռներում ձյան պաշարը հասել է արձանագրված նվազագույնին, և գետը սնուցելու համար ավելի քիչ հալոցքային ջուր է մնացել։ Հոդվածը նաև վկայակոչում է Climate Central-ի եզրակացությունը, ըստ որի՝ 2000-ից ի վեր ծայրահեղ շոգը դարձել է երաշտի հիմնական պատճառներից մեկը։ Շոգի պայմաններում հողն ու բույսերը չորանում են, ուստի անձրևաջրի և ձնհալի ջրի ավելի մեծ մասը ներծծվում է հողի ու բուսականության մեջ կամ գոլորշիանում՝ մինչև գետերին հասնելը։
| Քաղաք | Ջրի աղբյուր | Բաժինը քաղաքի ջրամատակարարման մեջ |
|---|---|---|
| Լաս Վեգաս | Միդ ջրամբար | Ավելի քան 90% |
| Ֆինիքս | Կոլորադո գետ | Մոտ 40% |
Guardian-ի հաղորդմամբ՝ Հարավային Նևադայի ավելի խորքում գտնվող «երրորդ ջրառը»՝ Միդ ջրամբարից ջուր վերցնող խողովակաշարային համակարգը, արդեն գործում է։ Հարավային Նևադայի ջրային վարչությունը $1,3 միլիարդ է ծախսել ջրամբարում գրեթե 200 ֆուտով ավելի խոր ջրառ և ջրի ցածր մակարդակի պայմաններում աշխատելու համար նախատեսված պոմպակայան կառուցելու վրա։ Վարչության պաշտոնյա Քոլբի Պելեգրինոն Guardian-ին ասել է, որ 1970-ին կառուցված առաջին ջրառն այլևս չի կարող աշխատել, քանի որ ջրամբարի մակարդակը չափազանց իջել է։
Ֆինիքսը Կոլորադո գետի ջուրը ստանում է Կենտրոնական Արիզոնայի նախագծի միջոցով՝ 330 մղոն երկարությամբ ջրանցքների համակարգով, որը սպասարկում է քաղաքն ու Արիզոնայի այլ համայնքները։ Մաքս Ուիլսոնը, որը հոկտեմբերի 1-ի հոդվածում ներկայացված է որպես Ֆինիքսի ջրային ռեսուրսների կառավարման հարցերով խորհրդական, կանխատեսել է, որ 2027-ին այդ ջրանցքով մոտ 50%-ով պակաս ջուր կհոսի։ Ջրանցքի հոսքի վերաբերյալ նրա կանխատեսումն առանձին է երեք նահանգների՝ միասին տարեկան օգտագործվող ջրի ծավալի պարտադիր կրճատումից։
Ֆինիքսն իր հյուսիսային եզրին ջրի մաքրման կայան է կառուցում, որը տներում և ձեռնարկություններում արդեն օգտագործված ջուրը կմաքրի՝ հասցնելով խմելու ջրի չափանիշներին։ Guardian-ի հաղորդմամբ՝ ակնկալվում է, որ կայանը կբացվի 2027-ին և օրական կարտադրի գրեթե 7 միլիոն գալոն վերամշակված ջուր։ Սա նախատեսված ծավալն է, ոչ թե ներկայիս արտադրությունը։ Ֆինիքսը նախատեսում է երեք այդպիսի կայան կառուցել՝ Կոլորադո գետից կախվածությունը նվազեցնելու համար։

Դիտարկված քվանտային վարքը պահպանվել է մինչև մոտ 100 կելվին։ Հետազոտողներն ուսումնասիրում են հիշողության սարքերում դրա կիրառման հնարավորությունները, սակայն սենյակային ջերմաստիճանում աշխատանքը դեռ հաստատված չէ։
2 րոպե

Տարեկան մշտադիտարկման տվյալներով՝ 2021-ից ի վեր կորուստը հասել է 19,4%-ի։ Գիտնականները նկարագրում են, թե ինչպես են սառցադաշտերը ներսից քայքայվում։
2 րոպե

Գալակտիկաները երևում են այնպիսին, ինչպիսին եղել են Մեծ պայթյունից մոտ 500 միլիոն տարի անց։ Սա հուշում է, որ աստղերում առաջացած քիմիական տարրերն արդեն տարածվում էին շրջակա տիեզերական տարածությունում։
3 րոպե