COP31-ի նախագիծը հարմարվողականության համար տարեկան $120 միլիարդ է առաջարկում


Բանակցային տեքստը նաև կոչ է անում հրաժարվել հանածո վառելիքից և մինչև 2035 թվականն էլեկտրաէներգիայի մասնաբաժինը համաշխարհային վերջնական էներգասպառման մեջ հասցնել 35%-ի։ Երկրները դեռ չեն համաձայնեցրել առաջարկները։
Իրավիճակ՝ COP31 կլիմայական գագաթնաժողովը
COP31-ի նախագահության նախագիծը կոչ է անում մինչև 2035 թվականը զարգացող երկրներին տրամադրել տարեկան առնվազն $120 միլիարդ՝ կլիմայի փոփոխությանը հարմարվելու համար, ինչպես նաև արագացնել հանածո վառելիքից հրաժարվելու գործողությունները։ Նոյեմբերի 16-ի տեքստն առաջարկում է նաև նույն տարում էլեկտրաէներգիայի մասնաբաժինը համաշխարհային վերջնական էներգասպառման մեջ հասցնել 35%-ի։
Դեռ չհամաձայնեցված նախագիծը Թուրքիայում՝ Անթալիայում ընթացող բանակցությունների մեկնակետն է։ Դրա դրույթները դեռ կարող են փոխվել կամ դուրս մնալ վերջնական որոշումից։ Այն հաջորդում է COP30-ի համաձայնությանը՝ մինչև 2035 թվականը եռապատկել զարգացող երկրների հարմարվողականության ֆինանսավորումը։
Ավելի վաղ՝ COP31 կլիմայական համաժողովն ընդունել է բանակցությունների օրակարգը
Հարմարվողականությունն օգնում է երկրներին դիմակայել կլիմայական ազդեցություններին, օրինակ՝ վաղ նախազգուշացման համակարգերի և առողջապահական ծառայությունների ամրապնդման միջոցով։ Նախագիծը կոչ է անում զարգացած երկրներին մեծացնել զարգացող երկրներին ուղղվող իրենց համատեղ աջակցությունը և ներկայացնել առաջարկվող նպատակին հասնելու ճանապարհային քարտեզ։
ՄԱԿ-ի շրջակա միջավայրի ծրագրի գնահատմամբ՝ մինչև 2035 թվականը զարգացող երկրներին հարմարվողականության համար տարեկան մոտ $305 միլիարդ կպահանջվի։ Զարգացած երկրներից զարգացող երկրներին ուղղվող հարմարվողականության միջազգային պետական ֆինանսավորումը 2024 թվականին կազմել է $28,2 միլիարդից $31,7 միլիարդ, գրել է Premium Times-ը

Նախագիծն առաջարկում է ֆինանսավորման եռապատկման մեկնակետը չափել Oxfam-ի դրամաշնորհային համարժեքի մեթոդով, որը նվազեցված չափով է հաշվառում վարկերի տեսքով տրամադրվող գումարը։ Փոխառությունների բարձր արժեքի, պարտքի և բարդ ընթացակարգերի պատճառով նախագիծը նաև խրախուսում է ավելի շատ պետական ֆինանսավորում, դրամաշնորհներ և խիստ արտոնյալ ֆինանսավորում՝ հատկապես բարենպաստ պայմաններով տրամադրվող միջոցներ։
Տեքստը վերահաստատում է COP28-ի կոչը՝ էներգետիկ համակարգերում արդար, կանոնավոր և հավասարության վրա հիմնված անցում կատարել հանածո վառելիքից հրաժարվելու ուղղությամբ։ Այն ավելի հեռուն է գնում՝ կոչ անելով արագացնել հանածո վառելիքից հրաժարվելու համաշխարհային գործողությունները, այդ թվում՝ անհապաղ անցում կատարել էներգետիկ համակարգերում դրա օգտագործումից հրաժարվելուն՝ առանց առանձին երկրների համար կոնկրետ նպատակներ կամ պարտավորություններ սահմանելու։
Ներկայում էլեկտրաէներգիան կազմում է վերջնական էներգասպառման մոտ 23%-ը, որը ներառում է տրանսպորտում, շենքերում և արդյունաբերությունում օգտագործվող էներգիան։ COP31-ի թուրքական նախագահությունը սեպտեմբերին ներկայացրել է էլեկտրիֆիկացման պարտավորություն, իսկ նախագիծը երկրներին խնդրում է նպաստել դրա նպատակին՝ իրենց ազգային պայմաններին համապատասխան։
Նախաձեռնության նպատակն է արագացնել տրանսպորտում, շենքերում և արդյունաբերությունում հանածո վառելիքի ուղղակի օգտագործումն էլեկտրաէներգիայով փոխարինելը։ Նախագիծն ընդունում է էլեկտրիֆիկացման օգուտները՝ անկախ էլեկտրաէներգիայի արտադրության աղբյուրների համակցությունից, և հիշատակում է մաքուր էլեկտրիֆիկացումը, սակայն այն չի կապում նպատակի հետ։
Արտանետումների համար կարևոր է, թե ինչ աղբյուրից է ստացվում էլեկտրաէներգիան։ Climate Analytics-ը համեմատել է Միջազգային էներգետիկ գործակալության մոդելավորմամբ ստացված երկու տարբերակ՝ գործող քաղաքականությանը համապատասխանող էլեկտրաէներգիայի արտադրության աղբյուրների համակցությունը և զրոյական զուտ արտանետումներով համակցությունը։ Երկու դեպքում էլ էլեկտրիֆիկացման նպատակը կատարվում է։ Ինստիտուտի գնահատմամբ՝ զրոյական զուտ արտանետումների սցենարի համեմատ գործող քաղաքականությանը համապատասխանող համակցության դեպքում 2024–2050 թվականներին կառաջանար 234–317 գիգատոննայով ավելի ածխաթթու գազ, իսկ 2050 թվականին տաքացումը կլիներ 0,11–0,14°C-ով ավելի։
COP31-ի նախագահ, Թուրքիայի շրջակա միջավայրի, քաղաքաշինության և կլիմայի փոփոխության նախարար Մուրաթ Քուրումն ասել է, որ նախարարական խորհրդակցությունները կակտիվանան։ Ավստրալիայի կլիմայի փոփոխության և էներգետիկայի նախարար, գագաթնաժողովի բանակցությունների նախագահ Քրիս Բոուենն ասել է, որ առնվազն ևս մեկ նախագիծ կլինի։ Բոուենի խոսքով՝ որոշ դրույթներ բոլոր երկրների աջակցությունը չեն ստանա։
Գագաթնաժողովի ավարտը նախատեսված է նոյեմբերի 20-ին։ Եթե երկրները հաստատեն Անթալիայից Ադիս Աբեբա առաջարկվող ճանապարհային քարտեզը, դրա միջոցով կբացահայտվեն հարմարվողականության և կլիմայի հետ կապված կորուստների ու վնասների համար պետական ֆինանսավորման կանխատեսելի աղբյուրները։ Արդյունքները քննարկման կներկայացվեն 2027 թվականին՝ COP32-ում։
Նոյեմբերի 19-ի տեքստից հանվել են ածխից, նավթից ու գազից հրաժարվելուն և դրանցից հրաժարվելու գործընթացն արագացնելուն ուղղված կոչերը, սակայն էլեկտրաֆիկացման համաշխարհային նպատակը պահպանվել է։ Երկրները դեռ պետք է համաձայնության գան նախագծի շուրջ։
3 րոպե

Պատվիրակներն օրակարգում ներառել են կլիմայի ֆինանսավորման ծրագիրը, սակայն մերժել են հարմարվողականության ֆինանսավորման և առևտրի վերաբերյալ առանձին կետեր ավելացնելու աֆրիկյան երկրների պահանջները՝ ճանապարհ բացելով բանակցությունների համար։
3 րոպե