Գիտնականների վարկածով՝ մութ էներգիան կարող է քվանտային վակուումից առաջանալ


Նրանց մոդելը տիեզերքի արագացող ընդարձակումը կապում է ուժեղ միջուկային փոխազդեցության հետ՝ առանց նոր տարրական մասնիկների կամ դաշտերի։ Թիմի խոսքով՝ այն գերնոր աստղերի և վաղ տիեզերքից մնացած ճառագայթման դիտարկումներին համապատասխանել է նույնքան լավ, որքան ստանդարտ մոդելները։ Նախատեսվում են նոր ստուգումներ։
Գիտնականները վարկած են առաջ քաշել, որ մութ էներգիան՝ տիեզերքի արագացող ընդարձակման հետ կապված անհայտ բաղադրիչը, կարող է առաջանալ տարածության ընդարձակմանը քվանտային վակուումի արձագանքից։ Նրանց տեսական մոդելը հիմնված է քվանտային քրոմոդինամիկայի վրա․ դա պրոտոնների և նեյտրոնների ներսում քվարկները կապող ուժեղ փոխազդեցության հաստատված տեսությունն է։
Թիմի խոսքով՝ մոդելը պայթող աստղերի և վաղ տիեզերքից մնացած ճառագայթման դիտարկումներին համապատասխանել է նույնքան լավ, որքան ստանդարտ տիեզերաբանական մոդելները։ Այս արդյունքը չի հաստատում առաջարկված մեխանիզմի ճշտությունը․ հետազոտության գլխավոր հեղինակ Դոն Հա Լիի խոսքով՝ անհրաժեշտ է շարունակել տեսական աշխատանքը։
Իսկ ստանդարտ տիեզերաբանական մոդելում, որը հայտնի է որպես ΛCDM, մութ էներգիայի խտությունը տիեզերքի ընդարձակման ընթացքում մնում է անփոփոխ։ Արագացող ընդարձակման առաջին վկայությունները հայտնվել են 1998-ին, երբ երկու թիմ պարզել են, որ հեռավոր Ia տիպի գերնոր աստղերն ավելի աղոտ են, քան պետք է լինեին դանդաղող տիեզերքում։
Հետազոտությունը հրապարակվել է The Astrophysical Journal ամսագրում։ Ըստ թեմային նվիրված հրապարակման՝ մութ էներգիայի սպեկտրոսկոպիկ գործիքի՝ DESI-ի 2024 և 2025 թվականների տվյալները մատնանշել են մութ էներգիայի հաստատուն խտությունից հնարավոր շեղումներ․ դրանք չեն հաստատում առաջարկված քվանտային քրոմոդինամիկական մեխանիզմը։
Ըստ առաջարկված վարկածի՝ վակուումը ոչ թե դատարկ տարածություն է, այլ կառուցվածք ունեցող քվանտային վիճակ։ Բրիտանական Կոլումբիայի համալսարանի հետազոտողները ենթադրում են, որ տիեզերքի ընդարձակման հետ այդ կառուցվածքի ներդրումն էներգիայի մեջ փոխվում է՝ հնարավոր է առաջացնելով արագացում առանց նոր տարրական մասնիկների կամ դաշտերի։ Շեֆիլդի համալսարանի թիմն օգնել է մոդելը համեմատել դիտարկումների հետ, գրել է

Երկրի 24 և Մարսի մեկ դյունային դաշտում ամենաշատ ավազը տեղափոխել են շարժման շեմը հազիվ գերազանցող քամիները։ Հատիկների չափը կարող է օգնել գնահատելու դրանց արագությունը։
Ուղեկցող հոդվածում հետազոտողները նկարագրում են առաջարկված էներգիան որպես ընդարձակվող տիեզերքի և չընդարձակվող տարածաժամանակի քվանտային քրոմոդինամիկական վակուումների տարբերություն։ Նրանք այդ ներդրումը վերագրում են վակուումի տարբեր կազմաձևերի միջև քվանտային թունելային անցմանը․ այդ գործընթացի ընթացքում համակարգը կարող է անցնել մի վիճակից մյուսը։
Բրիտանական Կոլումբիայի համալսարանի պրոֆեսոր Արիել Ժիտնիցկու գաղափարները հիմք են ծառայել հոդվածի համար։ Նրա խոսքով՝ քվանտային քրոմոդինամիկական վակուումից և ձգողականությունից կանխատեսվող էներգիայի մասշտաբը մոտ է այսօր դիտարկվող մութ էներգիայի մասշտաբին՝ առանց լրացուցիչ դաշտի կամ պարամետրի։ Նույն համալսարանի պրոֆեսոր Լյուդովիկ Վան Վարբեկեի խոսքով՝ այդ մասշտաբը բխում է հայտնի ֆիզիկական հաստատուններից՝ առանց լրացուցիչ համապատասխանեցման պարամետրերի։
Շեֆիլդի համալսարանի ասպիրանտ Լիի խոսքով՝ վերլուծությունը կարող է վերարտադրել մութ էներգիայի փոփոխվող վարքը, որի մասին վկայում են ներկայիս դիտարկումները։ Նա ասում է, որ հետազոտողներին դեռ անհրաժեշտ է հասկանալ, թե քվանտային քրոմոդինամիկական վակուումն ինչպես է արձագանքում ընդարձակմանը, և մշակել կանխատեսումներ, որոնք հնարավոր կլինի ստուգել ապագա դիտարկումներով։
Թիմը մտադիր է ճշգրտել հաշվարկները և տեսական մոդելը համեմատել նոր սերնդի տիեզերական աստղադիտակներից ստացվելիք տվյալների հետ։
3 րոպե

Նախնական համաձայնագիրը թույլ կտա անցումային ֆոնդերին ներդրումներ անել համապատասխանող նավթագազային ընկերություններում, որոնք կապիտալ ծախսերի առնվազն 20%-ն ուղղում են ԵՄ կայունության չափանիշներին համապատասխան գործունեության։
3 րոպե

Նախնական համաձայնությունը կտեղափոխի հանածո վառելիք ներմուծողների և ԵՄ-ում գործող ընկերությունների համար սահմանված որոշ պահանջների ժամկետները։ Գործող ժամանակացույցն ուժի մեջ կմնա մինչև փոփոխության ուժի մեջ մտնելը։
3 րոպե