Կոնգոյի ԴՀ կառավարության տվյալներով՝ Էբոլայից մահերը գերազանցել են 5 000-ը

Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում (Կոնգոյի ԴՀ) Էբոլայից մահերի թիվը գերազանցել է 5 000-ը՝ ցույց են տալիս կառավարության՝ 2026 թ․ հոկտեմբերի 30-ին հրապարակած տվյալները, գրել է Al Jazeera-ն։ Այն շարունակվող բռնկումն անվանել է երկրում երբևէ գրանցված ամենամահաբերը։

Բռնկման մասին հայտարարվել է 2026 թ․ մայիսի 15-ին։ ԱՀԿ-ի տվյալներով՝ Նիգերիան 2026 թ․ հոկտեմբերի 20-ին հայտնել է Աբուջայում Բունդիբուգյոյի լաբորատոր հաստատված ներմուծված դեպքի մասին։ Ավելի վաղ հրապարակված՝ ավելի քան 10 000 վարակի դեպքի ցուցանիշը հայտարարումից ի վեր վարակված մարդկանց ընդհանուր թիվն է և տարբեր է մահերի վերջին ցուցանիշից։

Որտեղ է տարածվել բռնկումը

Բռնկումը հասել է Կոնգոյի ԴՀ-ի 26 նահանգներից 8-ին։ Al Jazeera-ն գրել է, որ ուշ հայտնաբերումը, հակամարտությունը և առողջապահական ծառայությունների գերծանրաբեռնվածությունը նպաստել են, որ վիրուսն ավելի արագ տարածվի, քան նախորդ բռնկումների ժամանակ։

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) ավելի վաղ ամփոփման համաձայն՝ հոկտեմբերի 20-ի դրությամբ գրանցվել է 9 704 հաստատված դեպք, այդ թվում՝ 4 687 մահ։ Այդ թվերը վերաբերում են հաստատված վարակներին ու մահերին և ամփոփված են կառավարության վերջին հայտարարությունից ավելի վաղ ամսաթվի դրությամբ։

ԱՀԿ-ն տուժած նահանգներն է անվանել Իտուրին, Հյուսիսային Կիվուն, Վերին Ուելեն, Չոպոն, Ստորին Ուելեն, Հարավային Կիվուն, Հարավային Ուբանգին և Հյուսիսային Ուբանգին։ Բռնկման կենտրոնն Իտուրին էր․ նախորդ 21 օրերի ընթացքում ամենաշատ դեպքերն ու մահերը գրանցվել էին Մանդիմայի, Բենիի և Բունիայի առողջապահական գոտիներում։

ԱՀԿ-ի տվյալներով՝ Քենիայում լաբորատոր հաստատում ստացած առաջին ներմուծված դեպքը գրանցվել է 2026 թ․ հոկտեմբերի 6-ին՝ Կոնգոյի ԴՀ-ից Ուգանդայով ժամանած մի ճանապարհորդի մոտ։ Նիգերիան 2026 թ․ հոկտեմբերի 20-ին հայտնել է Աբուջայում ներմուծված դեպքի մասին։ Ուգանդան նույնպես դեպքեր է գրանցել։

Al Jazeera-ն այս տարվա բռնկումն անվանել է Էբոլայի երբևէ գրանցված երկրորդ ամենախոշոր բռնկումը՝ Գվինեայում, Լիբերիայում և Սիեռա Լեոնեում 2014–2016 թվականների համաճարակից հետո։

Բունդիբուգյոյի տարածման զսպումը

Բռնկման պատճառը Բունդիբուգյո շտամն է, որի դեմ հատուկ հաստատված բուժում կամ պատվաստանյութ չկա։ Այնուամենայնիվ, հնարավոր է օժանդակ բուժօգնություն տրամադրել․ ԱՀԿ-ի խոսքով՝ արագ թեստավորումն ու ախտանշանների բուժումը կարող են նվազեցնել մահերի թիվը։

ԱՀԿ-ի խոսքով՝ Բունդիբուգյոն մարդկանց միջև տարածվում է վարակված կենսաբանական հեղուկների կամ աղտոտված նյութերի հետ անմիջական շփման միջոցով։ Առողջապահական հաստատություններում վարակի կանխարգելման անբավարար միջոցները և ոչ անվտանգ թաղումների ընթացքում դիակների հետ անմիջական շփումը կարող են ուժեղացնել փոխանցումը։ Գաղտնի շրջանը՝ վարակվելուց մինչև ախտանշանների ի հայտ գալն ընկած ժամանակը, 2-ից 21 օր է, իսկ վարակված մարդիկ վարակիչ չեն, մինչև ախտանշաններ չհայտնվեն։

Կոնգոյի ԴՀ-ի առողջապահական մարմինները, ԱՀԿ-ն և գործընկերներն ընդլայնում են հիվանդության մշտադիտարկումը, լաբորատոր թեստավորումը, վարակի կանխարգելումը, հիվանդների բուժօգնությունն ու համայնքների հետ աշխատանքը։ ԱՀԿ-ի խոսքով՝ նրանք նաև միջոցներ են փնտրում ֆինանսավորման լուրջ բացերը լրացնելու համար։

ԱՀԿ-ի ավելի վաղ ամփոփման համաձայն՝ Քենիայում երկրորդային դեպքերը մեկուսացված էին և ստանում էին օժանդակ բուժօգնություն, իսկ հայտնաբերված բոլոր 135 շփված անձինք գտնվել և կարանտինի էին ենթարկվել։ Նիգերիայում իշխանություններն ակտիվացրել էին շփված անձանց հայտնաբերումն ու վարակի կանխարգելումը, այդ թվում՝ բուժաշխատողներին պաշտպանիչ միջոցներով ապահովելը, միաժամանակ ուսումնասիրելով, թե որտեղ է վարակվել ներմուծված դեպքով պացիենտը։

Սաուդյան Արաբիան սահմանափակումները տարածում է Քենիայի վրա

Սաուդյան Արաբիան հոկտեմբերի 30-ին հայտարարել է Քենիայի հետ կապված սահմանափակումների մասին, հայտնել է Սաուդյան մամուլի գործակալությունը, որի տեղեկությունը մեջբերել է Al Jazeera-ն։ Միջոցներով կասեցվում են Սաուդյան Արաբիայի քաղաքացիների ուղևորությունները Քենիա և Քենիայից ժամանող ճանապարհորդներին բոլոր տեսակի վիզաների տրամադրումը։

Մուտքի արգելքը վերաբերում է Քենիայից, այդ թվում՝ երրորդ երկրների տարածքով ժամանող ճանապարհորդներին, որոնք նախորդ 21 օրերին գտնվել են Քենիայում կամ Էբոլայից տուժած մեկ այլ երկրում։ Սաուդյան Արաբիան դեռ հունիսին կասեցրել էր ուղևորությունները Կոնգոյի ԴՀ, Ուգանդա և Հարավային Սուդան, ինչպես նաև այդ երկրներից մուտքը։

ԱՀԿ-ն խորհուրդ է տալիս չսահմանափակել ուղևորությունները դեպի տուժած երկրներ կամ դրանց հետ առևտուրը։ Կազմակերպության առաջարկությունները կոչ են անում համակարգել բռնկման դեմ պայքարը, ամրապնդել անդրսահմանային համագործակցությունը, հիվանդության մշտադիտարկումն ու պատրաստվածությունը։

Պատվաստանյութի փորձարկումն ու ռիսկերի վերանայումը

2026 թ․ հոկտեմբերի 23-ի իր թարմացված տեղեկությունում ԱՀԿ-ն հայտնել է, որ վերանայում է ռիսկերի արագ գնահատումը՝ տուժած երկրներում, Աֆրիկայի տարածաշրջանում և ամբողջ աշխարհում ռիսկերը նորից գնահատելու համար։

Նույն տեղեկությունում հայտարարվել է նաև այդ օրը Բունդիբուգյոյի դեմ պատվաստանյութի թեկնածուների TUMAINI կլինիկական փորձարկման մեկնարկի մասին։ 2/3 փուլի փորձարկման առաջին մասնակիցներն ընդգրկվել են Բունիայում։ ԱՀԿ-ն հայտնել է, որ փորձարկման նպատակն է ստանալ մարդկանց հիվանդությունից պաշտպանելու և ապագա բռնկումները կանխելու համար անհրաժեշտ ապացույցներ։