Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության արդարադատության նախարարությունը հանքային քննություն է նշանակել

Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության արդարադատության նախարարությունը պղնձի, կոբալտի և սարքավորումների խոշոր առգրավումներից հետո դատական քննություններ է նշանակել հանքարդյունաբերության ոլորտում խարդախության, օգտակար հանածոների ապօրինի արդյունահանման և մաքսանենգության կասկածներով։ Նախարարությունը 2026 թ․ նոյեմբերի 2-ին թվագրված հայտարարության մեջ հայտնել է, որ իշխանություններն առգրավել են մի քանի հազար տոննա պղինձ ու կոբալտ, ավելի քան 500 բեռնատար և այլ մեքենաներ։ Ենթադրյալ իրավախախտումների որակումները նախնական են։

Այս քայլին նախորդել է ոչ արդյունաբերական և փոքրածավալ հանքարդյունաբերությունը վերահսկող պետական գործակալության ղեկավարի պաշտոնավարման կասեցումը։ Հանքարդյունաբերության նախարարը նրան մեղադրել է լիցենզավորված կոնցեսիոն տարածքներում ապօրինի արդյունահանումը չկանխելու համար։

Կոնգոյի ԴՀ-ն կոբալտի աշխարհի խոշորագույն և պղնձի երկրորդ խոշորագույն արտադրողն է։ OCCRP-ն հայտնել է, որ առանց թույլտվության հանքագործներն ու անդրսահմանային մաքսանենգ խմբերը ներխուժել են օտարերկրյա ընկերությունների արդյունաբերական կոնցեսիոն տարածքներ։

Առգրավումներ երկու նահանգում

Նախարարության խոսքով՝ առգրավումները կատարվել են Լուալաբայի և Վերին Կատանգայի մի քանի հանքավայրերում, այդ թվում՝ Մենդայում։ Գործողությանը մասնակցել են Կոնգոյի ազգային ոստիկանության, զինված ուժերի ներկայացուցիչներ, զինվորական դատավորներ և Հանքարդյունաբերության նախարարության փորձագետներ։ Հայտարարության մեջ չեն նշվել մեքենաների ու օգտակար հանածոների ճշգրիտ քանակները կամ հանածոների արժեքը։

Կառավարության հայտարարության համաձայն՝ նախորդ շաբաթ նախագահականի ուղարկած կառավարական աշխատանքային խումբը Կոլվեզիի մոտ գտնվող Boss Mining-ի Մենդա կոնցեսիոն տարածքում առգրավել է ավելի քան 500 միավոր հանքարդյունաբերական սարքավորում։ Boss Mining-ը պատկանում է Eurasian Resources Group-ին, որն անմիջապես չի պատասխանել մեկնաբանության խնդրանքին՝ Reuters-ի նոյեմբերի 3-ի հրապարակման համար։ Մեկ այլ գործողության ընթացքում նույն տարածքում պահվել է ավելի քան 60 օտարերկրյա քաղաքացի։

Նախորդած պաշտոնավարման կասեցումը և քննությունը

Հանքարդյունաբերության նախարար Լուի Կաբամբա Վատումը հոկտեմբերի 21-ին կասեցրել է SAEMAPE պետական գործակալության գլխավոր տնօրեն Ժան-Պոլ Կադիոբո Կապոնգոյի պաշտոնավարումը։ Կասեցման հրամանում Կապոնգոյին մեղադրել են լիցենզավորված կոնցեսիոն տարածքներում ապօրինի ոչ արդյունաբերական հանքարդյունահանումը չկանխելու և այդ տարածքներում գործակալության եկամուտների հավաքագրման ծառայություններ ոչ պատշաճ կերպով ստեղծելու համար՝ թույլտվություն ունեցողների իրավունքների լիարժեք իրականացումը սահմանափակելով և պետությանը երրորդ անձանց կրած վնասների համար հնարավոր պատասխանատվության ենթարկելով։ Կապոնգոն անմիջապես չի պատասխանել մեկնաբանության խնդրանքներին՝ Reuters-ի հոկտեմբերի 27-ի հրապարակման համար։

Արդարադատության նախարար Գիյոմ Նգեֆան Վճռաբեկ դատարանին կից գլխավոր դատախազին հանձնարարել է քննություններ սկսել։ Նախարարության խոսքով՝ դրանք պետք է պարզեն փաստերը, հնարավոր քրեական պատասխանատվությունը և դրանից բխող իրավական հետևանքներ առաջացնեն։ Գերատեսչությունը գործողությունը ներկայացրել է որպես երկրի բնական պաշարներն ու տնտեսական շահերը պաշտպանելու միջոց։