Եվրոպական հանձնաժողովն Ուկրաինային €45 միլիարդի ($49,5 միլիարդ) վարկ է առաջարկել


2027-ի համար առաջարկվող վարկը ԵՄ անդամ երկրների հավանության կարիքն ունի։ Նախագծով նաև առաջարկվում են օրենսդրական փոփոխություններ՝ դաշնակիցներին օգնելու մեծացնել Ուկրաինային տրամադրվող աջակցությունը։
Իրավիճակ՝ Ռուս-ուկրաինական պատերազմ
Եվրոպական հանձնաժողովն առաջարկել է 2027-ին Ուկրաինային լրացուցիչ €45 միլիարդի (մոտ $49,5 միլիարդ) վարկ տրամադրել։ Առաջարկը ԵՄ անդամ երկրների հավանության կարիքն ունի, իսկ Ուկրաինան վարկը կվերադարձնի միայն Ռուսաստանից փոխհատուցումներ ստանալուց հետո․ նույն պայմանը գործում է նաև գործող €90 միլիարդի վարկի համար։
Առաջարկն առանձին է 2026–2027 թվականների համար արդեն հաստատված՝ Ուկրաինային աջակցության €90 միլիարդի վարկից, որի միջոցներն արդեն տրամադրվում են։ Հանձնաժողովն առաջարկել է այդ նախորդ վարկից €45 միլիարդն ուղղել 2027 թվականին։
ԵՄ առաջնորդները նախկին €90 միլիարդի վարկի շուրջ համաձայնության են եկել 2025-ի դեկտեմբերին, իսկ 2026-ի փետրվարին Եվրոպական խորհրդարանն ու ԵՄ խորհուրդն ընդունել են այն հաստատող կանոնակարգը։ Հունիսի 25-ին հանձնաժողովը հայտարարել է վարկի շրջանակում առաջին՝ €3,2 միլիարդի փոխանցման մասին։
Հոկտեմբերին Ուկրաինայի նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկին կանխատեսել էր €70 միլիարդի պակասուրդ 2027-ի համար և ԵՄ-ից օգնություն խնդրել։ Հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենն ասել է, որ ակնկալվում է՝ անհրաժեշտ գումարի մնացած մասը կտրամադրեն Ուկրաինայի միջազգային մյուս գործընկերները։
Նոյեմբերի 17-ին The Kyiv Independent-ի տեսած նախագծով առաջարկվող վարկը բաժանվում էր պաշտպանական արտադրության և բարեփոխումների հետ կապված վճարումների միջև։ Առաջնահերթությունը կտրվեր ԵՄ-ի և Ուկրաինայի արտադրողներին, սակայն անհրաժեշտության դեպքում գնումներ կթույլատրվեին նաև այլ երկրներից։
| Նպատակ | Գումար |
|---|---|
| Ուկրաինայի պաշտպանական արդյունաբերությանը՝ Ուկրաինայի ներկայացրած արտադրանքի ցանկերի հիման վրա | €25 միլիարդ (մոտ $27,5 միլիարդ) |
| Հավասարապես կբաժանվի մակրոֆինանսական աջակցության և Ուկրաինայի աջակցության գործիքի միջև․ վճարումները կապված կլինեն ԵՄ-ի և Արժույթի միջազգային հիմնադրամի բարեփոխումների հետ | €20 միլիարդ (մոտ $22 միլիարդ) |
Նախագծով փոխառության երաշխիքը կլինի ԵՄ բյուջեի պահուստը։ Ըստ Agence Europe-ի՝ հանձնաժողովը ԵՄ անունից միջոցներ կփոխառի ֆինանսական շուկաներից՝ որպես երաշխիք օգտագործելով ԵՄ բազմամյա բյուջեն։ Նախատեսվում է, որ վարկի ծախսերը կհոգա ԵՄ-ն, իսկ Agence Europe-ը գրել է, որ տոկոսների վճարման հարցը դեռ քննարկվում է։
Նախագծով առաջարկվել է նաև փոխել երկու օրենք՝ դաշնակիցների համար ներդրում կատարելը հեշտացնելու նպատակով։ Փոփոխություններից մեկը բարձր վարկունակություն ունեցող երկրներին թույլ կտար երաշխիքներ տրամադրել ԵՄ-ին և մասնակցել տոկոսների ծախսերի վճարմանը։ Ըստ նախագծի՝ այդ երաշխիքները կարող են լրացուցիչ €5 միլիարդ (մոտ $5,5 միլիարդ) ապահովել Ուկրաինայի աջակցության գործիքի համար, որի միջոցով Ուկրաինային վճարումներ են կատարվում ԵՄ անդամակցության հետ կապված բարեփոխումների դիմաց։
Նորվեգիան արդեն ներդրում է կատարել Ուկրաինայի աջակցության գործիքում, գրում է The Kyiv Independent-ը։ Այդ ներդումն առանձին է երաշխիքների տրամադրման առաջարկվող նոր մեխանիզմից։
Մյուս փոփոխությունը կնպաստեր G7-ի անդամների կողմից նոր վարկերի տրամադրմանը։ Դրանք կվերադարձվեն սառեցված ռուսական պետական ակտիվներից ապագայում գոյացող եկամուտներով՝ նախորդ վարկերը մարելուց հետո։ Այդպիսի առաջին վարկերը, որոնց շուրջ համաձայնություն է ձեռք բերվել 2024-ի հոկտեմբերին, Ուկրաինային հասանելի են դարձրել $50 միլիարդ․ դրանք մարվում են այդ ակտիվներից գոյացող շահույթով։
Ըստ The Kyiv Independent-ի՝ ԵՄ երկրները կարող են կրկին քննարկել ԵՄ-ում պահվող ռուսական պետական ավելի քան €200 միլիարդի ակտիվների յուրացման հարցը։ Երբ գաղափարը բարձրացվել էր 2025-ի դեկտեմբերին, մի շարք երկրներ, մասնավորապես Բելգիան, դեմ էին արտահայտվել։ Պարբերականը նշում է նաև մեկ այլ գաղափար՝ գերեկամուտների օպտիմալացման վարկային շրջանակը, որի նպատակն է առավելագույնի հասցնել ռուսական ակտիվներից ստացվող շահույթը՝ առանց դրանց իրավական կարգավիճակը փոխելու։
Գործող վարկը ստեղծվել է ԵՄ 24 անդամների համագործակցությամբ․ Չեխիան, Հունգարիան և Սլովակիան հրաժարվել են մասնակցել։ Agence Europe-ը գրել է, որ նոր վարկի համար անդամ պետությունները պետք է միաձայն փոփոխեն ԵՄ ֆինանսական կանոնակարգը, թեև առանձին երկրներ կարող են հրաժարվել մասնակցությունից։ Ըստ պարբերականի՝ դեռ որոշված չէր՝ օրենսդրական առաջարկը զրոյից մշակել, թե փոփոխել €90 միլիարդի վարկի գործող իրավական տեքստերը։
Agence Europe-ը նաև հաղորդում է, որ ԵՄ խորհուրդը գործող վարկի շրջանակում հավանություն է տվել Ուկրաինային ավելի քան €8 միլիարդի իններորդ մասնաբաժնի տրամադրմանը և համարել, որ պահանջվող 20 միջոցառումներն իրականացվել են։
Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցը կոչ է արել ԵՄ բոլոր անդամներին արդարացի ներդրում կատարել Ուկրաինայի պակասուրդը փակելու գործում և այդ պարտավորությունը կապել է ԵՄ 2028–2034 թվականների բյուջեի շուրջ բանակցությունների հետ։ Սլովակիայի վարչապետ Ռոբերտ Ֆիցոն պայմանը շանտաժ է անվանել և ասել, որ Սլովակիան կարող է վետո կիրառել։ Չեխիայի վարչապետ Անդրեյ Բաբիշը զգուշացրել է, որ բյուջեի արգելափակումը կազդի նաև Ուկրաինայի ֆինանսավորման վրա։ Հունգարիայի վարչապետ Պետեր Մադյարը դեմ է արտահայտվել երկու հարցերը կապելուն և նոր համատեղ պարտք ստանձնելուն։ Բուլղարիայի վարչապետ Ռումեն Ռադևը նշել է իր երկրի բյուջեի պակասուրդը և ասել, որ Բուլղարիան կշարունակի աջակցել Ուկրաինային այլ միջոցներով, այդ թվում՝ էներգամատակարարումներով։




Մասնավոր ընկերության պնդմամբ՝ Blysk-ն Ուկրաինայում տեղակայված առաջին հակաօդային պաշտպանության լազերն է։ Այն դեռ որևէ թիրախի դեմ չի գործադրվել, ուստի դրա արդյունավետությունն ապացուցված չէ։
1 րոպե

Militarnyi-ի տվյալներով՝ Geran-5-ի մեկ այլ նմուշում հայտնաբերված 115 արտասահմանյան բաղադրիչներից 81-ը ԱՄՆ արտադրողներինն են, ինչը ցույց է տալիս, որ երկու զենքերում էլ շարունակում են օգտագործվել արտասահմանյան էլեկտրոնային բաղադրիչներ։
2 րոպե

Կանոններն ուժի մեջ են մտել նոյեմբերի 18-ին։ Դրանցում ներառված որոշ շարժիչներ օգտագործվում են իրանական նախագծով Shahed անօդաչուներում, որոնք հավաքում է Ռուսաստանը։ Ուկրաինան կոչ է արել խստորեն կիրառել կանոնները։
2 րոպե
