ԱՄՆ դատարանը Տեխասում, Լուիզիանայում և Միսիսիպիում որոշ ներգաղթյալների զրկել է գրավի լսման իրավունքից

ԱՄՆ հինգերորդ շրջանի վերաքննիչ դատարանը վճռել է, որ երկիր ապօրինի մուտք գործած և օրինական ընդունում չստացած ներգաղթյալները Տեխասում, Լուիզիանայում և Միսիսիպիում գրավով ազատ արձակում խնդրելու իրավունք չունեն։ Որոշումը վերաբերում է նաև երկարամյա բնակիչներին։ Texas Tribune-ն իր նույն օրվա հրապարակման մեջ նշել է, որ վճիռը կայացվել է 2026 թ․ հոկտեմբերի 23-ին։

Գրավի հարցով լսումը կալանքի տակ գտնվող անձին հնարավորություն է տալիս դատավորից ազատ արձակում խնդրել, մինչ արտաքսման վարույթը շարունակվում է։ Գրավով ազատ արձակումը չի որոշում՝ արդյոք անձը կարող է մնալ ԱՄՆ-ում։

Տեխասի Ամերիկյան քաղաքացիական ազատությունների միության իրավաբան Սավաննա Կումարը երկարատև կալանքի մասին Guardian-ի հետ զրույցում անդրադարձել է այդ վճռին։ Նրա խոսքով՝ ԱՄՆ ներգաղթի և մաքսային վերահսկողության ծառայությունը «ըստ էության մարդկանց անորոշ ժամկետով փակում է՝ ընտանիքներից հեռու»։

Ինչպես գրավի շուրջ վեճը հասավ վերաքննիչ դատարան

Նախկինում ամիսներ կամ տարիներ շարունակ ԱՄՆ-ում ապրած ներգաղթյալները կարող էին վիճարկել իրենց կալանքը, մինչդեռ վերջերս սահմանն առանց թույլտվության հատած անձինք կարող էին արագ արտաքսվել՝ առանց գրավի հարցով լսման։ 2025 թ․ հուլիսին Թրամփի վարչակազմը հայտարարեց քաղաքականության մասին, որով ներգաղթի և մաքսային վերահսկողության ծառայության ձերբակալած անձինք զրկվում էին գրավով ազատ արձակվելու հնարավորությունից՝ անկախ երկրում ապրած ժամանակից։

Գործը ծագել է 2025 թ․ նոյեմբերից մինչև 2026 թ․ փետրվար Տեխասում ճանապարհային ստուգումների ընթացքում կատարված ձերբակալություններից։ Դաշնային դատավորներն այնուհետև կարգադրել են ազատ արձակել տղամարդկանց՝ գտնելով, որ առանց գրավի հարցով լսման հնարավորության նրանց կալանքի տակ պահելը խախտել է պատշաճ իրավական ընթացակարգի՝ արդար դատական ընթացակարգերի նրանց իրավունքը։ Վարչակազմը բողոքարկել է՝ պնդելով, որ ներգաղթի մասին դաշնային օրենքը պահանջում է նրանց կալանքի տակ պահել մինչև արտաքսումը՝ առանց գրավի հարցով լսումների։