Firebird-ը Հայաստանում նախատեսում է ավելի քան 300 ՄՎտ հզորությամբ տվյալների կենտրոններ


Համահիմնադիր Ալեքսանդր Եսայանն ընդլայնումը նախատեսում է ավարտել մինչև 2027-ի վերջը․ օգոստոսին կենտրոն է բացվել Հրազդանի մոտ։
Firebird AI-ն նախատեսում է Հայաստանում գերբանականության (ԳԲ) տվյալների կենտրոնների հզորությունն ընդլայնել՝ մինչև 2027-ի վերջը հասցնելով ավելի քան 300 մեգավատի։ Այդ մասին Երևանում DigiTec 2026-ի ընթացքում ասել է ընկերության համահիմնադիր Ալեքսանդր Եսայանը։ Ցուցանիշն ընդլայնման նպատակն է, ոչ թե ներկայում գործող հզորությունը։
Հայտարարությանը նախորդել էր 2026 թ․ օգոստոսի 8-ին Հրազդանի մոտ Firebird-ի կենտրոնի բացումը։ Եսայանն ասել է, որ NVIDIA-ն և Dell-ն օգնել են կառուցել կենտրոնը, որն արդեն սպասարկում է հաճախորդների, այդ թվում՝ Perplexity-ին, գրել է «Արմենպրես»-ը։ Նա կենտրոնն անվանել է տարածաշրջանի ամենամեծ ԳԲ կենտրոնը։
Եսայանի խոսքով՝ Firebird-ի և Հայաստանում իրականացվող մյուս նախագծերի նպատակն է երկիրը ԳԲ հաշվողական հզորությամբ աշխարհի առաջին տասնյակ մտցնելը։ Օգոստոսին նա ասել էր, որ Firebird-ը հաշվողական ռեսուրսներ է տրամադրում, այդ թվում՝ մոդելների ուսուցման և դրանց միջոցով պատասխաններ գեներացնելու համար։
Կենտրոնի բացման ժամանակ Հայաստանի վարչապետի աշխատակազմը հայտնել էր, որ առաջին փուլի համար նախատեսված է շուրջ 18 ՄՎտ հզորություն և ավելի քան 6 000 NVIDIA Blackwell գրաֆիկական պրոցեսոր՝ ինտենսիվ հաշվարկների համար օգտագործվող չիպեր։ DigiTec-ի մասին հրապարակումը չի հստակեցնում կենտրոնի ներկայիս գործող հզորությունը կամ ընդլայնման ֆինանսավորումը։
Օգոստոսին Infocom-ը հայտնել էր, որ Firebird-ն ունի 6 000 գրաֆիկական պրոցեսոր։ Եսայանն ասել էր, որ հաճախորդները թեստավորում և օգտագործում են կենտրոնի հաշվողական ռեսուրսները։
Նախկին ծրագրերում 2027-ի վերջի համար այլ ցուցանիշներ էին նախատեսված։ Firebird-ի ճանապարհային քարտեզով նախատեսվում էր 300 մեգավատ հզորություն և ավելի քան 70 000 գրաֆիկական պրոցեսոր, իսկ վարչապետի աշխատակազմը երրորդ փուլի համար նշել էր ավելի քան 400 ՄՎտ հզորություն և ավելի քան 100 000 գրաֆիկական պրոցեսոր։ DigiTec-ի մասին հրապարակումը չի պարզաբանում, թե նոր նպատակային ցուցանիշն ինչպես է առնչվում այդ թվերին։

Վարչապետի աշխատակազմն առաջին փուլի ներդրումները գնահատել էր $500 միլիոն և հայտնել, որ երկրորդ փուլում ընդհանուր ներդրումները կգերազանցեն $4 միլիարդը։ Օգոստոսին Եսայանը Infocom-ին ասել էր, որ ներդրումների վերջնական չափի շուրջ բանակցությունները դեռ շարունակվում են։
Ապրիլի 17-ի համաձայնագրով Հայաստանը նախատեսում է $25 միլիոնի հաշվողական ռեսուրսներ գնել մասնագետների, հետազոտողների, կրթական և գիտահետազոտական հաստատությունների ու ստարտափների համար, հայտնել է վարչապետի աշխատակազմը։ Եսայանը նաև օգոստոսին ասել էր, որ Firebird Labs-ը հայկական ստարտափներին և համալսարաններին ռեսուրսներ կտրամադրի՝ առանց դրանք գնելու պահանջի։
Firebird-ը Kazakhtelecom-ի հետ նաև առանձին նախագիծ է կառուցում Ղազախստանի Data Center Valley-ում՝ 2026-ի հունիսին այդ երկրի կառավարության հետ կնքված համաձայնագրերից հետո։ Firebird-ը հայտնել է, որ առաջին փուլը կառուցման ընթացքի մեջ է, իսկ առևտրային գործարկումը նախատեսվում է 2027-ի երրորդ եռամսյակում։
Ընկերությունը հայտնել է, որ այդ նախագծի համար ԱՄՆ-ից 45 000 NVIDIA Grace Blackwell գրաֆիկական պրոցեսոր արտահանելու արտոնագիր է ստացել։ Նախատեսվող երկրորդ փուլը Ղազախստանում դրա հնարավոր հզորությունը կհասցնի մոտ 500 ՄՎտ-ի։
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ասել է, որ նախագծի հրապարակման օրն ուղերձով կդիմի ժողովրդին։ Հրապարակումից հետո նախագիծը կդրվի հանրային քննարկման՝ նախքան հնարավոր հանրաքվեն։
2 րոպե

Կենտրոնի ուսուցման առաջին փուլին մասնակցում է 30 ուսանող, իսկ Հայաստանի ամերիկյան համալսարանում նախատեսվում է հիմնել $500 000 արժողությամբ ռոբոտաշինության լաբորատորիա։
3 րոպե

Նոյեմբերի 9-ին ներկայացված գնահատման համաձայն՝ Հայաստանի նորարարության հիմնադրամը վերլուծված 95 475 գրառման մեջ գտել է 882 առնչվող գրառում, իսկ համապատասխան կրթական ծրագրերում՝ 858 ուսանող, սակայն առանձին ասպիրանտական ծրագիր չի գտել։
2 րոպե