Ամեն նոր տասնամյակում ծնվածների հիշողության թեստի արդյունքը 60 տարեկանում 10%-ով բարձր է


Նոյեմբերի 17-ին հրապարակված հետազոտությունը պարզել է նաև, որ հաջորդական սերունդների շրջանում հիշողության անկումը պակաս կտրուկ է դարձել՝ նոր տվյալներ ավելացնելով տարիքի հետ հիշողության փոփոխությունների մասին։
Ավելի ուշ ծնված մեծահասակները նույն տարիքում բառերի մտաբերման թեստում ավելի բարձր արդյունք են գրանցել, քան ավելի վաղ ծնվածները։ Նոյեմբերի 17-ին հրապարակված հետազոտության համաձայն՝ ծննդյան յուրաքանչյուր հաջորդ տասնամյակը կապված է եղել 60 տարեկանում հիշողության թեստի 10%-ով ավելի բարձր արդյունքի հետ։ Հետազոտության գլխավոր հեղինակ, Օսլոյի համալսարանի նեյրոհոգեբան Անդերս Ֆյելի խոսքով՝ հաջորդական սերունդների շրջանում հիշողության անկումը նույնպես, ըստ երևույթին, պակաս կտրուկ է դարձել։
Նախկինում՝ 2020-ին, Alzheimer Cohorts Consortium-ի հետազոտությունը պարզել էր, որ Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում դեմենցիայի նոր դեպքերի հաճախականությունը 27 տարվա ընթացքում յուրաքանչյուր տասնամյակ նվազել է 13%-ով։ Նոր հետազոտությունը հուշումներ է տալիս այդ միտման մասին, բայց չի բացահայտում դրա պատճառը։
Հետազոտողները վերլուծել են 1910-ից 1964 թվականներին ծնված, 50 և ավելի տարեկան մոտ 219 000 մեծահասակի արդյունքները՝ երեք տասնամյակ հետևելով դրանց փոփոխությանը։ Մասնակիցներին խնդրել են մտաբերել բառերի ցանկերը, գրել է Nature-ը։
Ֆյելի խոսքով՝ նույն մարդկանց բազմիցս ստուգելը թիմին օգնել է տարբերակել սերնդի արդյունքների մակարդակն առանձին մարդկանց արդյունքների անկման արագությունից։ Հետազոտողները կայուն հիշողություն են համարել այն վիճակը, երբ վատթարացումը փոքր է կամ բացակայում է։
Վերլուծության համաձայն՝ ծննդյան յուրաքանչյուր հաջորդ տասնամյակի մարդկանց շրջանում հիշողությունը կայուն պահպանելու հավանականությունը 64%-ով ավելի բարձր է եղել։
Բառերի մտաբերման թեստերը կարող են օգնել դեմենցիայի և Ալցհայմերի հիվանդության նախնական հայտնաբերմանը, սակայն դրանց արդյունքները կամ դրանց փոփոխություններն ախտորոշում չեն։ Դեմենցիայի դեպքում ճանաչողական կարողություններն այնքան են վատթարանում, որ խոչընդոտում են ինքնուրույն կյանքին։

Գլխուղեղի պատկերների առանձին վերլուծության մեջ, որն ընդգրկել է գրեթե 2 000 մարդու՝ նրանց հետևելով միջինում չորս տարի ըստ մեդիանայի, կայուն հիշողությունը համընկել է հիպոկամպի ավելի փոքր ծավալային կրճատման հետ։ Հիպոկամպն ուղեղի մի հատված է, որը մասնակցում է հիշողությունների ձևավորմանը։
Ֆյելն ասել է, որ հետազոտությամբ հնարավոր չէր հաստատապես որոշել սերունդների տարբերությունների գլխավոր պատճառը։ Նրա ենթադրությամբ՝ դրան կարող էին նպաստել ավելի երկար կրթությունը, ավելի լավ սնունդն ու մանկության պայմանները, ինչպես նաև առողջապահության բարելավումը։ Արդյունքները նկարագրում են սերունդների միջին ցուցանիշները, և հետազոտողները դրանց հիման վրա անհատական խորհուրդներ չեն տալիս։
Ֆյելն ասել է, որ երաշխիք չկա, թե դրական փոփոխությունները կշարունակվեն երիտասարդ սերունդների շրջանում։ Նրա թիմն ուսումնասիրում է, թե ովքեր են ամենաշատը և ամենաքիչը շահել այդ փոփոխություններից, այդ թվում՝ արդյոք ավելի լավ կենսապայմաններն ու կրթությունը հավասարապես պաշտպանում են գենետիկ խոցելիության տարբեր մակարդակ ունեցող մարդկանց։
Էտյեն Արտիգոյի թիմի խոսքով՝ Երկրից 28 լուսատարի հեռավորության վրա գտնվող համակարգը երկու սպիտակ թզուկ ունեցող հայտնի եռակի աստղային համակարգերից ամենամոտն է։ Հետազոտողները պարզում են, թե ինչպես է կարմիր թզուկը վերապրել իր ուղեկցի ընդարձակումը։
2 րոպե

Նոյեմբերի 19-ին ստացված ռադիոազդանշանը ցույց է տվել, որ զոնդը հատել է այդ հեռավորությունը նոյեմբերի 18-ին՝ Գրինվիչի ժամանակով 10:16-ին (Երևանի ժամանակով՝ 14:16-ին)՝ դառնալով առաջին տիեզերական սարքը, որին դա հաջողվել է։
3 րոպե

Քիմիական նյութերի եվրոպական գործակալության փորձագիտական կոմիտեն աջակցում է արգելքին՝ որոշակի կիրառությունների համար բացառություններով։ Դրա վերջնական եզրակացությունը ճանապարհ է բացում, որ Եվրոպական հանձնաժողովը միության համար կանոններ առաջարկի։
3 րոպե