Գոբիի բրածոն փոխում է վաղ կաթնասունների տոհմածառը

Գրեթե ամբողջական կմախքը հետազոտողներին թույլ է տալիս դատել ոչ միայն ատամներով և ժելեստիդներին դասել ընկերքավոր կաթնասուններից տարբեր ճյուղում։

Գրեթե ամբողջական կմախքը հետազոտողներին թույլ է տալիս դատել ոչ միայն ատամներով և ժելեստիդներին դասել ընկերքավոր կաթնասուններից տարբեր ճյուղում։
Մոնղոլիայի Գոբի անապատում հայտնաբերված գրեթե ամբողջական բրածոյի հիման վրա հետազոտողները ժելեստիդներ կոչվող անհետացած կաթնասունների խումբը դասել են զալամբդալեստոիդների, ոչ թե ընկերքավոր կաթնասունների շարքին։ Nature-ում հրապարակված ուսումնասիրությունը, որի մասին հաղորդել է ScienceDaily-ն, կասկածի տակ է դնում հիմնականում բրածո ատամներից ենթադրված ազգակցական կապը։ Ընկերքավոր կաթնասունները լայն խումբ են, որն ընդգրկում է մարդկանց և այսօր ապրող կաթնասունների տեսակների մեծ մասը։
Նոր նկարագրված տեսակը՝ Tamirkhan balcarceli-ն, ըստ հրապարակման, մինչ այժմ հայտնաբերված ժելեստիդի ամենաամբողջական նմուշն է։ Հետազոտության գլխավոր հեղինակ Անդրես Ջալոմբարդոն այն հայտնաբերել է Գոբի անապատի արևելյան մասում՝ որպես հետբուհական ծրագրի ուսանող մասնակցելով Բնական պատմության ամերիկյան թանգարանի հովանավորած 2004 թվականի գիտարշավին։ Նմուշի պահպանվածությունը հետազոտողներին թույլ է տվել ատամների հետ մեկտեղ ուսումնասիրել նաև գանգն ու վերջույթները։
Գիտնականները ժելեստիդների մասին գիտեն արդեն մոտ 40 տարի, սակայն գտածոների մեծ մասն առանձին ատամներ կամ ոչ ամբողջական մնացորդներ էին։ Նրանց ատամներն ավելի հարմարեցված էին բուսական սնունդ ուտելուն, քան այն սուր ատամները, որոնցով միջատներ էին ուտում կավճի ժամանակաշրջանի շատ կաթնասուններ։ Կավճի ժամանակաշրջանը դինոզավրերի դարաշրջանի մի մասն էր։ Այդ հատկանիշները որոշ հետազոտողների հիմք էին տվել ենթադրելու, որ գործ ունեն սմբակավոր կաթնասունների՝ նախկինում անհայտ խմբի հետ։ Շատերը ժելեստիդներին համարում էին ժամանակակից ընկերքավորների մերձավոր ազգակիցներ, իսկ գիտնականները քննարկում էին՝ արդյոք նրանք իրենք էլ ընկերքավոր կաթնասուններ էին։
Tamirkhan-ն ունի ժելեստիդներին բնորոշ ցածր, կլորավուն ատամներ, բայց նրա կմախքի մյուս մասերն այլ պատկերի մասին են վկայում։ Նրա երկար, շարունակ աճող կտրիչները՝ առջևի ատամները, և գանգի մի շարք առանձնահատկություններ համապատասխանում են զալամբդալեստոիդների մոտ հանդիպող հատկանիշներին։ Այդ խումբը նկարագրվում է որպես սրնչակների նման փոքր միջատակերների խումբ։ Հետազոտության հեղինակներից Շոն Զաքը՝ Արիզոնայի համալսարանի հնէաբանը, նրա երկար, բարակ հետևի վերջույթներն ու կոճերի յուրահատուկ կառուցվածքը նույնպես ճանաչել է որպես զալամբդալեստոիդներին բնորոշ հատկանիշներ։ Այս հատկանիշների ամբողջության հիման վրա հետազոտողները ժելեստիդներին դասել են այդ խմբին։
Հետազոտողների մեկնաբանությամբ՝ կլորավուն ատամները, հավանաբար, կոնվերգենտ էվոլյուցիայի օրինակ են։ Դա տեղի է ունենում, երբ մերձավոր ազգակցություն չունեցող կենդանիների մոտ միմյանցից անկախ զարգանում են նման հատկանիշներ՝ կյանքի համանման պայմաններին հարմարվելիս։ Այս մեկնաբանությամբ՝ բուսակեր կաթնասունների ատամներին նման լինելը չէր հաստատում մերձավոր ազգակցական կապը։ Գանգն ու վերջույթները տվեցին տեղեկություններ, որոնք միայն ատամներն ուսումնասիրելով հնարավոր չէր ստանալ։
Բացահայտումը նաև հիմք է տալիս ենթադրելու, որ կավճի ժամանակաշրջանի կաթնասուններն իրենց ընդհանուր անատոմիական կառուցվածքով գուցե ավելի քիչ բազմազան էին, քան հետազոտողները եզրակացրել էին միայն ատամներից։ Այն ցույց է տալիս, թե ավելի ամբողջական կմախքն ինչպես կարող է փոխել կենդանու վերակազմված պատկերը և նրա տեղը կաթնասունների տոհմածառում։
Այս եզրակացությունը վերաբերում է ժելեստիդների ծագմանը և չի պարզում, թե երբ են առաջին անգամ ի հայտ եկել ընկերքավոր կաթնասունները։ ScienceDaily-ն նշում է, որ մոլեկուլային ժամացույցի մեթոդով ուսումնասիրությունները հիմնավորել են այն հնարավորությունը, որ ընկերքավորներն առաջացել են կավճի ժամանակաշրջանի ավարտից շատ առաջ։ Այդ ուսումնասիրություններն էվոլյուցիոն իրադարձությունների ժամանակը գնահատելու համար օգտագործում են այսօր ապրող կենդանիների տվյալների վրա հիմնված մոդելներ։ Նոր բրածոն փոխում է այս կոնկրետ անհետացած խմբի տեղը տոհմածառում, այլ ոչ թե որոշում ընկերքավորների առաջացման ժամանակը։

Միջազգային տիեզերակայանի 52 տիեզերագնացների տվյալների վերլուծությունը տիեզերքում փորկապության հնարավոր բացատրություն է առաջարկում և հուշում, թե ինչպես ուսումնասիրել մարսողական համակարգի առողջությունն ավելի երկար առաքելությունների ժամանակ։
2 րոպե

Ապարների թվագրումն ու սառեցման մոդելավորումը ենթադրում են, որ բախման ստեղծած միջավայրը կարող էր ավելի երկար ժամանակ պիտանի լինել կյանքի համար, բայց չեն հաստատում, որ խառնարանում օրգանիզմներ են ապրել։

Հետազոտությունը հետևել է իմունային մի սպիտակուցի էվոլյուցիային շուրջ 160 միլիոն տարվա ընթացքում՝ հայտնաբերելով փոքր փոփոխություններ, որոնք լաբորատորիայում ուժեղացրել են դրա հակաբակտերիալ ակտիվությունը։
3 րոպե