Իսրայելական ուժերը Հեբրոնում ձերբակալություններ և քանդման աշխատանքներ են իրականացրել

ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատարը զգուշացնում է տեղահանման և կոլեկտիվ պատժի մասին

Միավորված ազգերի կազմակերպության (ՄԱԿ) մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատար Վոլկեր Թյուրքը հոկտեմբերի 26-ին ասել է, որ գործողության հետևանքով հազարավոր պաղեստինցիներ բռնի տեղահանվել են, տներ ու առևտրային շինություններ են քանդվել, իսկ բնակիչները զրկվել են ազատ տեղաշարժվելու հնարավորությունից։ Նրա խոսքով՝ շրջափակման պատճառով շատերը չեն կարողացել դուրս գալ իրենց տներից ու անմիջական հարևանությամբ գտնվող թաղամասերից։

Թյուրքն ասել է, որ լայնածավալ միջոցառումները լուրջ մտահոգություններ են առաջացնում անհարկի և անհամաչափ ուժի կիրառման առնչությամբ, և Իսրայելին կոչ է արել դադարեցնել դա։ Նրա խոսքով՝ Իսրայելի բարձրաստիճան պաշտոնյաների հայտարարությունները վկայում են, որ այդ միջոցառումները պատժիչ բնույթ ունեն և ուղղված են վախ ներշնչելուն։

Թյուրքը կոլեկտիվ պատիժը միջազգային իրավունքի կոպիտ խախտում է անվանել և զգուշացրել, որ ամբողջ թաղամասեր դատարկելու ու ջնջելու սպառնալիքները «էթնիկ զտումների վտանգի վերաբերյալ լուրջ մտահոգություններ» են առաջացնում։ Սրանք ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատարի զգուշացումներն էին, ոչ թե դատարանի եզրակացություններ։

Ավելի վաղ հաշվարկները նկարագրում են թաղամասերն ու տեղահանված բնակիչներին

Ավելի վաղ հաշվարկներն ընդգրկել են տարբեր տարածքներ կամ ներկայացվել են տարբեր կազմակերպությունների կողմից։ Քաղաքային իշխանությունների խոսքով՝ տեղահանված բնակիչների մեծ մասը կանայք են, երեխաներ և տարեցներ։

Քաղաքային պաշտոնյաներն ու Պաղեստինցի բանտարկյալների ընկերությունը նաև առանձին թվեր են ներկայացրել տեղահանված բնակիչների խմբերի վերաբերյալ։ Տարեցների նրանց ներկայացրած թվերը տարբերվում են և արտացոլում յուրաքանչյուր կառույցի սեփական հաշվարկը։

Բնակիչները վիճարկում են կամավոր հեռանալու մասին բանակի պնդումը

Al Jazeera-ի հոկտեմբերի 26-ի հրապարակման մեջ նկարագրված է, որ զինվորները տեղահանված ընտանիքների տասնյակ տներ վերածել են զորանոցների և դաշտային հարցաքննության կենտրոնների։ Wafa-ն հոկտեմբերի 25-ին հայտնել էր, որ Խալլաթ Մաննայի և Դահիյաթ ալ Զայթունի տներն օգտագործվում են որպես զորանոցներ, իսկ այլ վայրերի տները վերածվել են դիտակետերի։

Հոկտեմբերի 26-ին the Guardian-ում հրապարակված պատմության մեջ Այն Դեյր Բահայի բնակիչ Ֆահեդ Ահմարոն ասել է, որ մոտ կեսգիշերին զինվորականները բարձրախոսներով տանտերերին հրահանգել են իրենց անվտանգության համար անհապաղ հեռանալ։ Նրա տանն ապրում էր ընտանիքի 30 անդամ։ Հեռանալուց հետո Ահմարոյին հայտնել են, որ զինվորականները կոտրելով անցել են տան դարպասներից։ Ավելի ուշ նա տան ներսում լույսեր է տեսել, բայց չի կարողացել պարզել, թե ինչ է պատահել տանը։

Աբդուլ Հալիմ ալ Թամիմին ասել է, որ իր ընտանիքին 10 րոպե են տվել հեռանալու համար, իսկ երբ նրանք հրաժարվել են, ստիպողաբար դուրս են հանել։ Հոկտեմբերի 25-ի դրությամբ նրա տունը շրջապատված էր իսրայելական դրոշներով ու ռազմական մեքենաներով, և զինվորականներն այն օգտագործում էին որպես շտաբ։ Բանակը հայտնել է, որ բնակիչները հեռացել են կամավոր, իսկ հեռանալ ցանկացող քաղաքացիական անձանց թույլատրվել է ժամանակավորապես լքել տարածքը։ Բնակիչները վիճարկել են այդ նկարագրությունը։

Բանակը նաև հայտնել է, որ տեղացի մոտ 2 000 մարդ պատկանում է մի տոհմի, որը, բանակի պնդմամբ, կապ ունի «Համասի» հետ, և որից սերում էին զինյալները։ Բնակիչները վիճարկել են այդ պնդումը։ Թամիմին ասել է, որ իր ընտանիքն այդ տոհմի հետ կապ չունի։

Գործարարները պատմում են ավերված գործարանների և փչացած սննդամթերքի մասին

Իսրայելական բուլդոզերները հոկտեմբերի 23-ին քանդել են Ֆարշ ալ Հավայում գտնվող՝ Սուֆյան ալ Կավասմիի կերամիկայի և մարմարի գործարանները։ Այդ մասին հոկտեմբերի 26-ին գրել է Al Jazeera-ն։ Ալ Կավասմին ասել է, որ ընտանեկան բիզնեսն ապրուստի միջոց էր ապահովում ավելի քան 70 մարդու համար, և որ ավերվել է ձեռնարկությանը պատկանող 1 300 քառակուսի մետր տարածք՝ ներառյալ գրասենյակները։ Նրան չեն նախազգուշացրել և ապրանքը դուրս բերելու հնարավորություն չեն տվել։ Ընտանիքին հաջողվել է դուրս բերել մարմարի որոշ սալեր, բայց պաշարների մեծ մասը ոչնչացվել է։

Ալ Ջալադա թաղամասում բանջարեղենի խանութ ունեցող Իբրահիմ Ահմարոն ասել է, որ հոկտեմբերի 23-ին զինվորները ստիպել են իրեն հեռանալ՝ թույլ չտալով միացնել սառնարանները։ Շրջափակման պատճառով նա օրեր շարունակ չի կարողացել հասնել խանութ, և մթերքը փչացել է։ Նրա խոսքով՝ հոկտեմբերի 25-ին, երբ վերադարձել է, զինվորները ստիպել են դուրս գալ, բայց մի քանի րոպե են տվել՝ որոշ արկղեր դուրս բերելու համար։

Իսրայելի ֆինանսների նախարար Բեցալել Սմոտրիչը քանդման աշխատանքներն արդարացրել է որպես «զսպող ուժ ստեղծելու և գին վճարել տալու» միջոց։

Վերլուծություն

Շրջափակումը խաթարում է աշխատանքը, մատակարարումներն ու առաքումները

Հեբրոնի առևտրաարդյունաբերական պալատի փոխնախագահ Ադնան ալ Նաթշան ասել է, որ ձեռնարկությունները չեն կարողանում գործել, քանի որ աշխատողները չեն կարողանում հասնել աշխատավայր։ Շրջափակումը, տեղահանումը, շենքերի քանդումն ու խանութների փակումը վատթարացրել են առանց այդ էլ դժվար տնտեսական վիճակը։ Նա հոկտեմբերի 26-ին ասել է, որ պալատը վիճակագրություն էր հավաքում ձեռնարկություններին և բնակելի տներին հասցված վնասների մասին, և վնասի ամբողջական հաշվարկ դեռ չկար։

Տնտեսագետ Ալի Ուվեյվին ասել է, որ գործարաններին ու խանութներին բաց ճանապարհներ են անհրաժեշտ՝ մատակարարումներ ստանալու և արտադրանքը բաշխելու համար։ Ուստի սահմանափակումներն անդրադառնում են գործարանների, մանրածախ առևտրականների, մատակարարների, փոխադրող ընկերությունների, աշխատողների և սպառողների վրա։

Al Jazeera-ի հոկտեմբերի 25-ի հրապարակման մեջ նշված է, որ Հեբրոնին բաժին է ընկնում պաղեստինյան արդյունաբերական արտադրանքի մոտ 40%-ը և արտահանման 30%-ը։ Տնտեսագետ-հետազոտող Ահմեդ Աբու Կամարն ասել է, որ մատակարարումների ու փոխադրումների խաթարումը կարող է բարձրացնել արտադրության ծախսերը, իսկ ձեռնարկությունները կարող են չհասցնել առաքումները կատարել սահմանված ժամկետում։

Առցանց դասեր, աջակցություն տեղահանվածներին և ճամբարի փակ դարպասը

Դպրոցներն անցել են առցանց դասերի, իսկ Հեբրոնի համալսարանները նման ուսուցում են կազմակերպել իրենց 18 000 ուսանողի համար՝ մինչև գործողության ավարտը։ Սա նկարագրված է Al Jazeera-ի՝ հոկտեմբերի 26-ի մեկ այլ հրապարակման մեջ։ Շրջափակումն անդրադառնում է քաղաքում և ամբողջ շրջանում ապրող մոտ մեկ միլիոն պաղեստինցու վրա։

Իսրայելցի զինվորները հոկտեմբերի 24-ին փակել են Ֆավվար փախստականների ճամբարի մուտքի դարպասը՝ բնակիչներին թույլ չտալով ներս մտնել կամ դուրս գալ անգամ ոտքով։ Այնտեղ ապրում է մոտ 8 000 պաղեստինցի, այդ թվում՝ հեռավար դասերից կախված սովորողներ։ Ճամբարում բնակվող և Հեբրոնում աշխատող ուսուցիչ Աբդել Ֆաթթահ ալ Թիթթին ասել է, որ բնակիչները գուցե կարողանան հասնել Մասաֆեր Յաթթայի բուժկետ, բայց այն վատ է հագեցած և չի կարող օգնել շտապ բժշկական միջամտություն պահանջող դեպքերում։

Հեբրոնի պաղեստինյան իշխանություններն արտակարգ դրություն են հայտարարել և տեղահանված բնակիչներին օգնելու համար ստեղծել ճգնաժամային խումբ՝ պետական կառույցների, բիզնեսի և քաղաքացիական հասարակության մասնակցությամբ։ Տեղացի տանտերերը նույնպես իրենց բնակարանները տրամադրել են տներից հեռացած ընտանիքներին։

Կացը բնակիչների վերադարձը պայմանավորել է զինվորականների գործողություններով

Քաղաքապետ Յուսեֆ ալ Ջաբարին հոկտեմբերի 24-ին ասել է, որ Հեբրոնն ու հարևան մի քանի գյուղեր լիակատար շրջափակման մեջ են։ Al Jazeera-ի հոկտեմբերի 25-ի հրապարակման մեջ նշված է, որ Իսրայելի պաշտպանության բանակն ակնկալում էր՝ գործողությունը կտևի մի քանի օր։

Բանակը հոկտեմբերի 25-ին հայտարարել է, որ հոկտեմբերի 27-ին՝ Իսրայելի խորհրդարանական ընտրությունների օրը, ամբողջությամբ կփակվեն գրավյալ Արևմտյան ափ մուտքի և այնտեղից ելքի անցակետերը։

Իսրայելի պաշտպանության նախարար Իսրայել Կացը հաստատել էր քաղաքապետի ավելի վաղ գնահատականը՝ մոտ 2 200 տեղահանված մարդ։ Կացը Kan հանրային հեռարձակողին ասել է, որ բնակիչներին թույլ չի տրվի վերադառնալ, քանի դեռ զինվորականները չեն ավարտել այն, ինչ նա անվանել է «Հեբրոնում «Համասի» հետ կապված բոլոր հարցերի» լուծումը։ Այդ հայտարարությունը ներկայացված է DW-ի հոկտեմբերի 25-ի հրապարակման մեջ։ Հոկտեմբերի 27-ի հրապարակման մեջ այդ պայմանը կրկնվել է։

Թյուրքը հոկտեմբերի 26-ին կոչ է արել տեղահանված բնակիչներին թույլ տալ տուն վերադառնալ։ Նա ասել է, որ Իսրայելը պետք է ապահովի ապօրինի վտարումների, քանդման աշխատանքների և դրանց հետ կապված տեղահանման համար փոխհատուցումն ու վնասների հատուցումը։