Օգնականի խոսքով՝ Ինդոնեզիայի փոխնախագահը հրաժարական է ներկայացրել

Ինդոնեզիայի փոխնախագահ Ջիբրան Ռակաբումինգ Ռական նոյեմբերի 11-ին հրաժարական է ներկայացրել նախագահ Պրաբովո Սուբիանտոյին, նրա օգնական Բուդի Արիե Սետիադին ասել է Reuters-ին։ Օգնականի այս հայտարարությանը նախորդել էին Ջիբրանի կրթական փաստաթղթերի վերաբերյալ դատական վճիռները և նրա իմփիչմենթի համար ճանապարհ բացելուն ուղղված պատգամավորների միջնորդությունը։

Նոյեմբերի 10-ին հրապարակված վճռով Ինդոնեզիայի Գերագույն դատարանն անվավեր է ճանաչել կրթության համարժեքությունը հաստատող վկայականը, որը Ջիբրանն օգտագործել էր ընտրություններին մասնակցելու պահանջը բավարարելու համար, և կրթության նախարարությանը պարտավորեցրել է հետ կանչել այն։ Դատարանը չի գտել օտարերկրյա դիպլոմի կամ վկայականի ապացույց, որը կհաստատեր, որ նա ավարտել է ավագ դպրոցին համարժեք կրթական աստիճան։

Վկայականը և դատական գործը

Ինդոնեզիայի ընտրական օրենքը պահանջում է, որ փոխնախագահի թեկնածուներն ավարտած լինեն ավագ դպրոցը կամ ստացած լինեն դրան համարժեք կրթություն։ Արտերկրում սովորած Ջիբրանն այդ պահանջը բավարարելու համար վկայականն օգտագործել էր 2024-ի ընտրություններում, որոնցում հաղթել էր Պրաբովոյի հետ։

Վկայականը տրվել էր 2019 թ․ օգոստոսի 6-ին՝ կրթության նախարարության տարրական և միջնակարգ կրթության գլխավոր վարչության կողմից։ Գերագույն դատարանն իր՝ 2026 թ․ հոկտեմբերի 30-ին թվագրված վճռով բավարարել է տարրական և միջնակարգ կրթության գլխավոր տնօրենի դեմ Մ. Սուբհանի վճռաբեկ բողոքը և բեկանել Ջակարտայի վարչական վերաքննիչ դատարանի՝ 2026 թ․ օգոստոսի 12-ի որոշումը, որով ուժի մեջ էր թողնվել Ջակարտայի վարչական դատարանի՝ 2026 թ․ մայիսի 21-ի վճիռը։

Գերագույն դատարանը հաշվի է առել Ինդոնեզիայի Սահմանադրական դատարանի հոկտեմբերի 5-ի վճիռը՝ Դենի Ինդրայանայի և մյուսների ներկայացրած բողոքի վերաբերյալ։ Այդ բողոքն անընդունելի էր ճանաչվել, սակայն դատարանի հիմնավորման մեջ ասվում էր, որ վարույթի ընթացքում չի հաստատվել ավագ դպրոցն ավարտելու դիպլոմի կամ դրան համարժեք ապացույցի առկայությունը։ Սահմանադրական դատարանն ասել էր, որ Ջիբրանին որակազրկելն այլ կառույցների պատասխանատվությունն է։

Հոկտեմբերի 7-ին արձագանքելով Սահմանադրական դատարանի վճռին՝ Ջիբրանն ասել էր, որ չէր կարող համալսարան ընդունվել առանց ավագ դպրոցն ավարտելու, և որ Սինգապուրում սովորել է բակալավրի մակարդակում։ Նոյեմբերի 6-ին կրթության նախարար Աբդուլ Մութին ասել էր, որ Գերագույն դատարանի վճռի առնչությամբ իր նախարարությունում հետագա իրավական գործընթաց չէր սկսվել։

Միջնորդությունը և հրաժարականի գործընթացը

Նոյեմբերի 11-ին ութ խմբակցության 120 պատգամավոր ստորագրել է Ջիբրանին վերաբերող միջնորդությունը։ Ստորագրողներից Մուհամմադ Խոլիդն ասել է, որ միջնորդության համաձայն՝ դատական վճիռները նշանակում են, որ Ջիբրանն այլևս չի բավարարում փոխնախագահի թեկնածուին ներկայացվող պահանջները։ Նրա խոսքով՝ այն կներկայացվի պալատի խոսնակին և կարող է հանգեցնել իմփիչմենթի գործընթացի։

Նախագահի խոսնակ Պրասետյո Հադին ասել է, որ Ջիբրանն իր հրաժարականի մտադրությունը հայտնել է Պրաբովոյի հետ նոյեմբերի 10-ի հանդիպման ժամանակ։ Հադին հերքել է, թե նախագահը մերժել է խնդրանքը, սակայն չի ասել, որ նա ընդունել է այն։ Ավելի ուշ Ջիբրանը լրագրողներին ասել է, որ Պրաբովոն իրեն խորհուրդ է տվել շարունակել պայքարը կրթական փաստաթղթերի գործով՝ այդ թվում պահանջելով Գերագույն դատարանի վճռի դատական վերանայում։

Ջիբրանը նախկին նախագահ Ջոկո Վիդոդոյի որդին է։ Վիդոդոն հայտնի է նաև Ջոկովի անունով։ Վեճը ծավալվել է Վիդոդոյի և Պրաբովոյի միջև խորացող տարաձայնությունների ֆոնին։ Վիդոդոն 2014-ի և 2019-ի նախագահական ընտրություններում հաղթել էր Պրաբովոյին, ապա լուռ աջակցել նրան որպես իր իրավահաջորդի։

Ավստրալիայի ազգային համալսարանի հետազոտող Սանա Ջաֆրին ասել է, որ Պրաբովոյի լռությունը հուշում է, թե նա ցանկանում է Ջիբրանի հեռացումը՝ առանց բացահայտորեն կրելու դրա քաղաքական գինը, այդ թվում՝ Վիդոդոյի կողմնակիցների հնարավոր հակազդեցությունը։ Նա զգուշացրել է, որ երկարատև անորոշությունը կխորացնի անհանգստությունը երկրի ներսում և արտերկրում։

Խորհրդարանի վերին պալատի երկու աղբյուր Reuters-ին ասել է, որ Ջիբրանն իր հրաժարականի դիմումը պալատին կներկայացնի նոյեմբերի 12-ի առավոտյան։ Վերին պալատը վերահսկելու է հրաժարականի հաստատումն ու փոխարինողի ընտրությունը։