Միգրացիայի միջազգային կազմակերպություն․ Սուդանի մոտ 8,59 միլիոն տեղահանված, 7 նահանգում աճ


Հոկտեմբերին տեղահանվածների ընդհանուր թիվը 26%-ով ցածր էր 2025 թ․ հունվարի առավելագույն ցուցանիշից, սակայն մոտ 8 896-ով ավելի էր, քան սեպտեմբերին։ Միգրացիայի միջազգային կազմակերպությունն աճ է գրանցել Կապույտ Նեղոսում՝ 6%, Խարտումում՝ 4%, Կասալայում՝ 3%, Հարավային Կորդոֆանում՝ 1%, իսկ Կենտրոնական, Արևելյան և Արևմտյան Դարֆուրում՝ յուրաքանչյուրում 1%-ից պակաս։ Միաժամանակ վերադարձը շարունակվել է։
Իրավիճակ՝ Սուդանի քաղաքացիական պատերազմ
Հոկտեմբերին Սուդանում փոքր-ինչ աճել է ներքին տեղահանվածների՝ իրենց տները լքել ստիպված, բայց երկրի ներսում մնացած մարդկանց թիվը, թեև ավելի շատ ընտանիքներ վերադարձել են իրենց բնակավայրեր։ Միգրացիայի միջազգային կազմակերպության (ՄՄԿ) գնահատմամբ՝ ներքին տեղահանվածների թիվը կազմել է մոտ 8,59 միլիոն մարդ․ կազմակերպությունն աճ է գրանցել 7 նահանգում, իսկ երկրի ընդհանուր ցուցանիշը մնացել է նախկին առավելագույնից զգալիորեն ցածր։
Dabanga-ն անդրադարձել է նոյեմբերի 16-ին հրապարակված ՄՄԿ գնահատականին։ Ավելի երկար ժամանակահատվածի համեմատության հիմքը մոտ 11,58 միլիոնի հասած առավելագույն ցուցանիշն է, իսկ ամսական աճը 1%-ից պակաս էր։ Այս ցուցանիշները վերաբերում են տարբեր ժամանակահատվածների․ առավելագույնից անկումը կարող է զուգակցվել վերջին ամսվա աճի հետ։
Սուդանի զինված ուժերի և կիսառազմական Արագ աջակցության ուժերի միջև պատերազմը սկսվել է 2023 թ․ ապրիլի 15-ին։ Ավելի ուշ՝ 2024 թվականին, բանակը հաջողությունների է հասել Օմդուրմանում, իսկ մինչև 2025 թվականի մարտը վերականգնել է վերահսկողությունը Խարտումի նկատմամբ՝ նախքան այս գնահատականում գրանցված վերադարձը։
ՄՄԿ ցուցանիշների համաձայն՝ հոկտեմբերին Կապույտ Նեղոս նահանգում տեղահանվածների թիվը 417 714-ից աճել է՝ հասնելով 443 494-ի։ Նրանց մեծ մասը գտնվում էր Էլ Ռոզեյրեսում և Վադ Էլ Մահիում։ ՄՄԿ-ն տեղահանումը պայմանավորել է շարունակվող անապահովությամբ։ Խարտում նահանգում տեղահանվածների մեծ մասը կենտրոնացած էր Կարարիում և Արևելյան Նեղոսում։

Լաբորատորիայի տվյալներով՝ Արևմտյան Կորդոֆան նահանգի քաղաքում, որտեղ հաստատվել է խաղաղ բնակիչների զգալի ներկայություն, հարվածներ են հասցվել մեքենաների և շենքերի։ Այն կոչ է անում ապահովել ակտիվ մարտերի գոտուց դուրս գալու անվտանգ ուղիներ։
ՄՄԿ-ն գրանցել է տեղահանման հանգեցրած 9 դեպք՝ 5-ը Կապույտ Նեղոսում, 3-ը՝ Հյուսիսային Դարֆուրում և 1-ը՝ Հարավային Դարֆուրում։ Դրանցից 7-ը կապված էին հակամարտության հետ, իսկ 2-ը հրդեհներ էին։ Կազմակերպությունը նաև արձանագրել է տեղահանումների աճ՝ կապված ջրի պակասի, սակավ տեղումների, բերքի կորստի և ապրուստ վաստակելու սահմանափակ հնարավորությունների հետ, մասնավորապես՝ Հյուսիսային և Հարավային Դարֆուրում։
ՄՄԿ-ն գրանցել է մոտ 5,4 միլիոն մարդ, որոնք վերադարձել են իրենց բնակավայրեր՝ 10 նահանգի 84 բնակավայրում։ Վերադարձողների այս կուտակային թիվը սեպտեմբերի համեմատ աճել է 2%-ով․ դա չի նշանակում, որ նրանք բոլորը վերադարձել են հոկտեմբերին։
| Տեղահանման նախկին վայր | Վերադարձածներ | Մասնաբաժին |
|---|---|---|
| Սուդանի ներսում | 4 389 661 | 81% |
| Արտերկրում | 1 005 830 | 19% |
| Նահանգ | Վերադարձածներ | Բոլոր վերադարձածների մասնաբաժինը |
|---|---|---|
| Խարտում | 2 884 725 | 53% |
| Էլ Գեզիրա | 1 312 110 | 24% |
ՄՄԿ-ն հայտնել է, որ վերադարձածների 93%-ը հասել է իր մշտական բնակարան, իսկ մյուսները տեղափոխվել են մոտակա վայրեր։ Վերադարձածների 87%-ը որպես հիմնական պատճառ նշել է նշանակման վայրում անվտանգության բարելավումը։ Մյուսներն ասել են, որ տեղահանման վայրերում իրենց միջոցները սպառվել են կամ ցանկացել են վերամիավորվել ընտանիքի հետ։ Նշված պատճառները բացատրում են մարդկանց տեղափոխությունը, սակայն չեն հաստատում, որ բոլոր նշանակման վայրերն անվտանգ էին կամ յուրաքանչյուր վերադարձ տևական էր լինելու։
Ներքին տեղահանվածների մոտ 65%-ը գտնվում էր Դարֆուրի 5 նահանգներում, այդ թվում՝ 20%-ը Հարավային Դարֆուրում, 19%-ը՝ Հյուսիսային Դարֆուրում և 12%-ը՝ Կենտրոնական Դարֆուրում։ ՄՄԿ-ն հայտնել է, որ տեղահանվածների մոտ 54%-ը իգական սեռի ներկայացուցիչներ էին, իսկ 48%-ը՝ մինչև 18 տարեկան երեխաներ։
| Կացության վայր | Մասնաբաժին |
|---|---|
| Հյուրընկալող ընտանիքներ | 37% |
| Հավաքատեղիներ | 30% |
| Պաշտոնական ճամբարներ | 20% |
ՄՄԿ-ն նաև գրանցել է մոտ 4,75 միլիոն մարդ, որոնք պատերազմի սկզբից անցել են հարևան երկրներ՝ հիմնականում Եգիպտոս, Չադ և Հարավային Սուդան։ Այս կուտակային թիվը չի արտահայտում ներկայում արտերկրում մնացած մարդկանց թիվը։ Քանի որ այն ներառում է մի ժամանակահատված, երբ մարդիկ նաև վերադարձել են, այն չի կարելի պարզապես գումարել տեղահանվածների և վերադարձածների թվերին՝ որպես առանձին մարդկանց թիվ։
ՄՄԿ-ն իր Տեղահանման հետևման մատրիցան նկարագրում է որպես համակարգ, որը հավաքում է առաջնային տվյալներ և պարբերաբար հետևում տեղահանված բնակչության գտնվելու վայրին, տեղաշարժերին ու կարիքներին։ Դրա նպատակն է տրամադրել բնակչության թվի հնարավորինս ճշգրիտ գնահատականներ՝ մարդասիրական ծրագրերին աջակցելու համար։
2 րոպե

Գրասենյակը կոչ է անում պաշտպանել խաղաղ բնակիչներին և ապահովել պատասխանատվություն՝ արձանագրելով 2026-ի հունվար–հոկտեմբերին անօդաչու թռչող սարքերի հարվածներից ավելի քան 1 630 մահ, ինչպես նաև հարձակումներ պարենամատակարարման, բուժօգնության և կենսապահովման ենթակառուցվածքների վրա։
3 րոպե

Արտակարգ իրավիճակների իրավաբանների խումբը կոչ է արել անկախ հետաքննություն անցկացնել և հումանիտար ու բժշկական օգնություն տրամադրել։ Կորդոֆանի մարդու իրավունքների դիտորդական կազմակերպությունը հայտնել է, որ նոյեմբերի 15-ին առնվազն 15 խաղաղ բնակիչ է զոհվել, այդ թվում՝ 4 երեխա՝ ֆուտբոլի դաշտին հասցված անօդաչուի հարվածից, որի համար կազմակերպությունը պատասխանատու է համարում Սուդանի զինված ուժերին։
2 րոպե