ՆԱՍԱ-ն ընկերություններից տեղեկություններ է խնդրում «Հաբլի» ուղեծիրը բարձրացնելու, այն սպասարկելու կամ անվտանգ հեռացնելու հնարավորությունների մասին։ Պատասխանները սպասվում են մինչև 2026 թ․ նոյեմբերի 30-ը։
ԱՄՆ տիեզերական գործակալությունը՝ ՆԱՍԱ-ն, 2026 թ․ հոկտեմբերի 29-ին ընկերություններից գաղափարներ է խնդրել «Հաբլ» տիեզերական աստղադիտակի ուղեծիրը բարձրացնելու, այն սպասարկելու կամ անվտանգ հեռացնելու վերաբերյալ։ Գործակալությունը տեղեկություններ է հավաքում, ոչ թե պաշտոնական առաջարկներ խնդրում կամ առաքելության պայմանագիր կնքում։ Այն չի նշել միջամտության բյուջեն։
Մթնոլորտի դիմադրությունն աստիճանաբար իջեցնում է «Հաբլի» ուղեծիրը, իսկ աստղադիտակը բարձրությունը պահպանելու համար շարժիչային համակարգ չունի։ Առանց միջամտության՝ այն ի վերջո անվերահսկելի կերպով կվերադառնա Երկրի մթնոլորտ։
«Հաբլի» սպասարկման վերջին՝ STS-125 առաքելությունը մեկնարկել է 2009 թ․ մայիսի 11-ին։ Տիեզերագնացները տեղադրել են մեղմ կցման մեխանիզմ՝ հարմարանք, որը նախատեսված է ապագայում տիեզերանավի կցումն աստղադիտակին հեշտացնելու համար։
ՆԱՍԱ-ն «Հաբլի»՝ Երկրի մթնոլորտ վերադարձի հավանականությունը գնահատել է հետևյալ կերպ, գրել է The Register-ը։
| Մինչև | Հավանականություն |
|---|---|
| 2032 թ․ սեպտեմբեր | 10% |
| 2033 թ․ դեկտեմբեր | 50% |
Այս հավանականությունները վերադարձի հստակ ժամկետ չեն սահմանում։ Արեգակնային ակտիվության աճը կարող է մթնոլորտի սպասվածից ավելի մեծ դիմադրություն առաջացնել՝ ազդելով ուղեծրի իջնելու արագության վրա։ The Register-ը նաև գրել է, որ «Հաբլի» զանգվածի պատճառով փոքր հավանականություն կա, որ այն կարող է վնաս հասցնել գետնի վրա գտնվող որևէ մարդու։
Անդհրա Պրադեշ նահանգի իշխանությունները հայտնել են նաև 3 զոհի, տների ու ենթակառուցվածքների վնասների մասին։ Ամբողջական գնահատումը, հավանաբար, կտևի օրեր կամ շաբաթներ։
ՆԱՍԱ-ի տվյալներով՝ «Հաբլով» դիտարկումների ժամանակի պահանջարկը գերազանցում է հասանելի ժամանակը 7:1 հարաբերակցությամբ։ Գործակալությունը չի ակնկալում փոխարինող մինչև 2040-ականները, երբ կարող է գործարկվել Habitable Worlds Observatory-ն։ «Հաբլը» ծառայության ժամկետը երկարացնելու համար անցել է մեկ գիրոսկոպի օգտագործման․ սարքն օգնում է կառավարել աստղադիտակի ուղղությունը։
Մինչ ՆԱՍԱ-ի ղեկավար դառնալը Ջարեդ Այզեքմանը հանդես էր եկել «Հաբլի» ուղեծիրը բարձրացնելու SpaceX-ի առաքելության օգտին, սակայն առաջարկը մերժվել է, գրել է The Register-ը։
Այզեքմանն ասել է, որ ՆԱՍԱ-ն պետք է ուսումնասիրի նորարարական և ծախսարդյունավետ ուղիներ, որոնք «Հաբլին» թույլ կտան ավելի երկար գիտական աշխատանք կատարել։
Տեղեկատվության հարցումը ղեկավարում է ՆԱՍԱ-ի Գոդարդի տիեզերական թռիչքների կենտրոնը։ Նախատեսվում է որսալ «Հաբլը»՝ առանց այն վնասելու։ Պատասխանող ընկերությունները պետք է նկարագրեն իրենց փորձը, տեխնիկական մոտեցումը, տեխնոլոգիայի կիրառման պատրաստվածության աստիճանը և ռիսկերի նվազեցման միջոցները։ Նրանք պետք է նաև նշեն սպասարկման հնարավոր ամենավաղ ժամկետը, ծախսերի ու վճարումների վերաբերյալ ենթադրությունները և ՆԱՍԱ-ից անհրաժեշտ ռեսուրսները։
Պարտականությունների առաջարկվող բաշխմամբ՝ ծառայություն մատուցողը կտրամադրի կրող հրթիռը, տիեզերանավը և, անհրաժեշտության դեպքում, անձնակազմը, ինչպես նաև կկառավարի սպասարկող տիեզերանավը։ ՆԱՍԱ-ն կտրամադրի «Հաբլի» տեխնիկական տեղեկությունները, փորձագիտական խորհրդատվություն և կհամակարգի գործողությունները։
ՆԱՍԱ-ն հայտնել է, որ ընկերությունների պատասխաններն ընդունվում են մինչև 2026 թ․ նոյեմբերի 30-ը՝ ժամը 15:00-ն, ԱՄՆ արևելյան ստանդարտ ժամանակով (դեկտեմբերի 1-ին՝ ժամը 00:00-ն, Երևանի ժամանակով)։ «Հաբլի»՝ մթնոլորտ սպասվող վերադարձի պատճառով գործակալությունն ակնկալում է, որ միջամտության առաքելությունը պետք է իրականացվի մինչև 2032 թվականը։
2 րոպե
Infernogallus jamesi-ն ուներ սահող ծնոտ և կատարավոր կտուց․ հետազոտողների խոսքով՝ նրա անատոմիան վկայում է, որ դինոզավրը հարմարված էր պտուղներով և այլ փափուկ բույսերով սնվելուն։
3 րոպե
Գերատեսչության տվյալներով՝ 2025 թ․ դեկտեմբերից ի վեր մաքրվել է մոտ 12 հեկտար տարածք։ Վերադարձված 41 հողամասի արժեքը գնահատվում է առնվազն $1 696 000․ դրանք վերադարձվել են պետության և Սևան ազգային պարկի տնօրինմանն ու օգտագործմանը։
2 րոպե
