Կարմիր թզուկը, ըստ երևույթին, նյութ է քաշում իր շագանակագույն թզուկ ուղեկցից


Զույգը մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում յուրաքանչյուր 87 րոպեն մեկ։ Հետազոտողներն աստղի տաք հատվածը բացատրում են շագանակագույն թզուկ ուղեկցից եկող նյութով։
Կարմիր թզուկը՝ փոքր, քիչ զանգված ունեցող աստղը, ըստ երևույթին, նյութ է քաշում իր շագանակագույն թզուկ ուղեկցից՝ այն ամբողջությամբ կուլ տալու փոխարեն։ Հետազոտողների հոդվածի համաձայն՝ նյութի այս կայուն փոխանցումը հավանաբար կշարունակվի առնվազն մոտ 10 միլիոն տարի, իսկ հնարավոր է՝ շատ ավելի երկար։
Հետազոտությունը հոկտեմբերի 5-ին հրապարակվել է Nature Astronomy-ում։ Հոկտեմբերի 6-ին CNA-ի հրապարակած Reuters-ի նյութում նկարագրվել է աստղի տաք հատվածը։ Հոկտեմբերի 10-ին ScienceDaily-ն հայտնել է, որ մասնիկների շարժման մոդելավորումը հիմք է տվել այն բացատրությանը, որ նյութն անմիջապես հարվածում է աստղի մակերևույթին։ Հետազոտության գլխավոր հեղինակ Աարոն Հաուսհոլդերը, որը Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում (MIT) հետբուհական կրթություն է ստանում, սա անվանել է քիչ զանգված ունեցող աստղի՝ մեկ այլ քիչ զանգված ունեցող մարմնից ակտիվորեն նյութ ստանալու առաջին դիտարկված օրինակը։
Վերլուծություն
Սկզբնական դիտարկումները վկայում էին, որ ուղեկիցների միջև նյութ է փոխանցվում, բայց անմիջապես չէին պարզում, թե որ մարմնից է այն գալիս։ Շագանակագույն և կարմիր թզուկները կարող են նման միջին խտություններ ունենալ, ինչը դժվարացնում է այդ տարբերակումը։
Թիմը համադրել է ալիքի երկարության հինգ տիրույթներում պայծառության չափումները և ուղեծրի տարբեր փուլերին համապատասխանող աստղադիտակային չափումները։ Միասին այս դիտարկումներն օգնել են որոշել տաք հատվածի տեղը։ Հետազոտողների գնահատմամբ՝ արդյունքը համոզիչ վկայություն է այն բանի, որ շագանակագույն թզուկն է նյութ փոխանցում կարմիր թզուկին։

Վերլուծություն
Հետազոտողները մոդելավորել են շագանակագույն թզուկից հեռացող մասնիկների շարժումը և հաշվարկել դրանց հետագծերը՝ երկու մարմինների ձգողականության ազդեցությամբ։ Նրանք օգտագործել են զույգի չափված բնութագրերն ու ուղեծրային շարժումը նկարագրող հավասարումները։ Մոդելավորման ընթացքում մասնիկներն ընկել են անմիջապես աստղի մակերևույթին՝ ակրեցիոն սկավառակ կազմելու փոխարեն։ Դա նյութ ընդունող մարմնի շուրջ պտտվող նյութից կազմված սկավառակ է։
Թիմի բացատրությամբ՝ մակերևույթին մեծ արագությամբ հարվածող նյութը տաքացնում է դրա մի հատվածը՝ առաջացնելով պայծառ, տաք հատված։ Երբ ուղեկիցները պտտվում են, այդ տաք հատվածը հայտնվում է տեսադաշտում, ապա դուրս գալիս դրանից։ Տեսանելիության այս փոփոխությունը բացատրում է համակարգի լուսային կորի՝ ժամանակի ընթացքում պայծառության փոփոխությունը պատկերող գրաֆիկի եռանկյունաձև տեսքը։ Պայծառությունն առավելագույնին է հասնում, երբ դիտորդները նայում են ուղիղ տաք հատվածին։
ZTF J0440+2325 համակարգը գտնվում է Ծիր Կաթինում՝ Ցուլի համաստեղությունում, Երկրից մոտ 300 լուսատարի հեռավորության վրա։ Լուսատարին այն հեռավորությունն է, որը լույսն անցնում է մեկ տարում։ Հետազոտողները զույգը հայտնաբերել են Կալիֆոռնիայի Պալոմարյան աստղադիտարանում գործող Zwicky Transient Facility-ի միջոցով։ Շագանակագույն թզուկի զանգվածը գերազանցում է սովորական մոլորակի զանգվածը, բայց այն չի կարող պահպանել ջրածնի միջուկային միաձուլումը՝ սովորական աստղերին էներգիա տվող գործընթացը։
| Մարմին | Զանգված |
|---|---|
| Կարմիր թզուկ | Յուպիտերի զանգվածի 85-ապատիկը՝ Արեգակի զանգվածի մոտ 8%-ը |
| Շագանակագույն թզուկ | Յուպիտերի զանգվածի 25-ապատիկը |
Ուղեկիցները միմյանց շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ են կատարում յուրաքանչյուր 87 րոպեն մեկ։ Նրանց բաժանող հեռավորությունը մի փոքր գերազանցում է Երկրի և Լուսնի միջև հեռավորության կեսը։ Ամբողջ ուղեծիրը կտեղավորվեր Արեգակի տրամագծի սահմաններում։
Վերլուծություն
Հետազոտողների հաշվարկներով՝ շագանակագույն թզուկից աստղին տարեկան փոխանցվում է Երկրի զանգվածի մոտ մեկ հարյուրհազարերորդին հավասար նյութ։ Տարեկան այս կորուստը շագանակագույն թզուկի զանգվածի միայն փոքր մասն է կազմում։ Հիմնվելով համակարգի բնութագրերի և նյութի փոխանցման գնահատված արագության վրա՝ թիմը կանխատեսում է, որ գործընթացը կարող է շարունակվել միլիարդավոր տարիներ։ Սա հոդվածում գնահատված նվազագույն տևողությունից ավելի երկար հնարավոր տևողություն է, ոչ թե հետազոտողների դիտարկած ժամանակահատված։
Հետազոտողները նման վարք դրսևորող այլ համակարգեր են փնտրում։ Պայծառության փոփոխության եռանկյունաձև պատկերը նրանց համար որոնման նշան է։ Նոր օրինակները կարող են օգնել պարզել, թե որքան տարածված է նյութի այս աստիճանական փոխանցումը, որքան երկար է այն շարունակվում և ի վերջո ինչ է պատահում ուղեկիցներին։
Մրցանակի միակ դափնեկիրը հիմնադրել է IceCube-ը, որի՝ սառույցի տակ տեղադրված տվիչները հետազոտողներին թույլ են տալիս հազվադեպ մասնիկների ազդակներով հետագծել դրանց ուղղությունը դեպի տիեզերական աղբյուրները։
2 րոպե

Բջջային քաղվածքները կամ մաքրված մոլեկուլային բաղադրիչները հետազոտողներին թույլ են տալիս փորձարկել սպիտակուցների նախագծված տարբերակները՝ առանց յուրաքանչյուրի համար փոփոխված բջիջներ աճեցնելու։
5 րոպե

Unite-ը հայտարարել է հոկտեմբերին և նոյեմբերին նախատեսվող գործադուլների մասին Անգլիայի հիվանդանոցներին մատակարարող յոթ պահեստներում։
2 րոպե