Բնապահպանական հիմնադրամները գնել են 9 500 ակր տարածքով Ռոթբերի կալվածքը

47 բնապահպանական բարեգործական կազմակերպություններ միավորող The Wildlife Trusts դաշնությունը և Northumberland Wildlife Trust-ն ավարտել են Նորթամբերլենդում 9 500 ակր տարածքով Ռոթբերի կալվածքի գնումը։

Հիմնադրամների խոսքով՝ ցածր տոկոսադրույքով վարկը ծածկել է կարճաժամկետ պակասորդը, մինչ խոստացված միջոցները դեռ չէին վճարվել, և թույլ է տվել գնել ամբողջ կալվածքը, գրել է BBC-ն։ Կալվածքն ամբողջությամբ գնված է, իսկ վերականգնումն ու վայրի բնության ավելի լայն միջանցքի ստեղծումը դեռ ծրագրեր են։

Գնմանը նախորդել էր Մեծ Բրիտանիայի կառավարության ֆինանսավորման խոստումը, որը հայտարարվել էր Հայաստանում կենսաբազմազանության համաժողովի ընթացքում։

Ինչպես հաջողվեց գնել կալվածքը

Հիմնադրամները կալվածքի առաջին հատվածը, այդ թվում՝ Սայմոնսայդի բլուրները, գնել էին 2024-ին։ Նրանք նաև պայմանավորվել էին գնել մնացած մասը, եթե երկու տարվա ընթացքում հավաքեին £30 միլիոն։ Նախկին սեփականատերը լորդ Մաքս Փերսին էր՝ Նորթամբերլենդի դուքսի կրտսեր որդին։

Հիմնադրամները ցանկանում էին կանխել կալվածքի բաժանումը սեփականատերերի միջև՝ մտավախություն ունենալով, որ դա կարող է դժվարացնել հանրության մուտքը։

Ավելի քան 25 000 մարդ նվիրատվություն է արել, հայտնել է Northumberland Wildlife Trust-ը։ 2025-ին հեռուստահաղորդավար, The Wildlife Trusts-ի պատվավոր նախագահ սըր Դեյվիդ Աթենբորոյի աջակցության շնորհիվ մեկ շաբաթվա ընթացքում աշխարհի տարբեր երկրներից ավելի քան £1 միլիոն է հավաքվել, գրել է BBC-ն։

2026 թ․ հոկտեմբերի 28-ին Farmers Weekly-ն գրել էր, որ նախարարության ֆինանսավորումը կտրամադրվի դրամահավաքի՝ հոկտեմբերի վերջին սահմանված վերջնաժամկետից հետո։ Հիմնադրամներն այդ ժամանակ ուսումնասիրում էին պակասորդը ցածր տոկոսադրույքով վարկով լրացնելու հնարավորությունը։

Ինչ են հիմնադրամները հույս ունենում վերականգնել

Կալվածքում կան չմշակվող բաց բարձրադիր տարածքներ, անտառներ, գետեր, խոտածածկ տարածքներ և գյուղատնտեսական հողեր։ Որոշ կենսամիջավայրեր ստացել են հատուկ գիտական հետաքրքրություն ներկայացնող տարածքի կարգավիճակ՝ իրենց գիտական նշանակության համար։ Այնտեղ արդեն ապրում են մեծ արորակներ, կիվիտներ և կարմիր սկյուռներ։

Հիմնադրամները հույս ունեն, որ առաջիկա 10 տարում ավելի շատ տեսակներ կվերադառնան, և անտառային կզաքիսները, կուղբերն ու խոշոր եղջերավոր անասունների հնագույն ցեղատեսակները սովորական տեսարան կդառնան։

Նրանց ավելի լայն նպատակը 40 մղոն երկարությամբ բնության միջանցքի ստեղծումն է, որի կենտրոնում կլինի կալվածքը։ Այն կձգվի Դրուրիջ ծովածոցից մինչև շոտլանդա-անգլիական սահմանին գտնվող Քիլդերհեդ և Ուայթլի ազգային արգելոցները։

Northumberland Wildlife Trust-ի գլխավոր տնօրեն Մայք Պրատն ասել է, որ գնումը հնարավորություն է տալիս վերականգնել բնությունը՝ կայուն գյուղատնտեսության աջակցությամբ, և երկարաժամկետ օգուտ բերել վայրի բնությանը, տեղացիներին ու գյուղական տնտեսությանը։ Աթենբորոն ողջունել է բնությունը, համայնքը, գյուղատնտեսությունն ու ժառանգությունը միավորելու հնարավորությունն այնպիսի տարածքում, որտեղ մարդիկ և վայրի բնությունը կարող են միասին բարգավաճել։

Հարցեր գյուղատնտեսության և պետական ֆինանսավորման մասին

Մոտակայքում հող վարձակալող ֆերմեր Քրիս Արմսթրոնգը հարց է բարձրացրել, թե ինչու է կալվածքը փրկության կարիք ունեցել։ Նա BBC-ին ասել է, որ, իր կարծիքով, տեղացիների կարծիքները բաժանված են, իսկ ֆերմերային համայնքի մեծ մասը նախագիծը համարում է «անհեթեթություն»։

Նորթամբերլենդի պահպանողականների նախագահ Գայ Ռեններ-Թոմփսոնն ասել է, որ նախարարության ֆինանսավորման խոստումը վկայում է սխալ ընտրված առաջնահերթությունների մասին, մինչ ֆերմերները դժվարանում են օգտվել կայուն գյուղատնտեսության խթանման ֆինանսավորումից։ Նրա խոսքով՝ հայտերի ընդունումը բացվել և փակվել է նույն օրը։

Պատասխանելով քննադատությանը՝ Մեծ Բրիտանիայի բնության հարցերով նախարար Ջենի Ռիդել-Քարփենթերն ասել է, որ կառավարությունն օգնության է հասնում այն բանից հետո, երբ հազարավոր մարդիկ աջակցել են իր բնորոշմամբ՝ «սերնդին մեկ անգամ ընձեռվող հնարավորությանը»։

Նախարարության գյուղատնտեսության գծով տնօրեն Մայք Ռոուն ասել է, որ հատկացումը գյուղատնտեսական բյուջեից չէ և նպաստում է կալվածքի հնարավոր ներդրմանը Մեծ Բրիտանիայի՝ մինչև 2030-ը հողերի 30%-ը հանուն բնության պահպանելու պարտավորության կատարման գործում։ Նա ասել է, որ նախարարությունը կուսումնասիրի հետևանքները վարձակալ ֆերմերների համար։ Ֆինանսավորման հնարավոր պայմանների մանրամասները դեռ հայտնի չէին, հոկտեմբերի 28-ին գրել էր Farmers Weekly-ն։

Կալվածքի ապագայի ծրագրերը

Northumberland Wildlife Trust-ը հայտնում է, որ հաջորդ փուլը վերականգնումն է։ Հիմնադրամը կալվածքում և դրա շրջակայքում ապրող ու աշխատող համայնքների հետ մշակում է ապագա կառավարման ծրագրերը, այդ թվում՝ բնության վերականգնմանը նպաստող գյուղատնտեսական գործելակերպեր։

Հիմնադրամը նաև մտադիր է բարելավել հանրության մուտքը, որպեսզի ավելի շատ մարդիկ կարողանան ուսումնասիրել կալվածքը և ծանոթանալ դրա պատմությանն ու վայրի բնությանը։