Քնի հավելվածի տվյալներով ուսումնասիրությունը կապ է գտել օդի մասնիկային աղտոտման և գիշերային հազի ավելացման միջև


Հետազոտողները վերլուծել են 32 քաղաքում 18 ամսվա ընթացքում հավաքված ձայնագրությունները՝ փնտրելով առօրյա ախտանշաններ, որոնք կարող են չարտացոլվել բժշկական օգնության դիմելու մասին գրառումներում։
Բրիտանացի հետազոտողների գլխավորած ուսումնասիրությունում օդի մասնիկային աղտոտման՝ օդում առկա մանր մասնիկների օրական ավելի բարձր մակարդակը կապված էր գիշերային հազի ավելացման հետ, 2026 թ․ հոկտեմբերի 2-ին հաղորդել է Guardian-ը։ Այս կապը չի հաստատում, որ հազի ավելացման պատճառն աղտոտումն էր։
Ուսումնասիրությունն անդրադարձել է առօրյա մի ախտանշանի, որը կարող է անտեսվել, երբ օդի աղտոտման հետազոտությունները կենտրոնանում են այնպիսի ծանր հիվանդությունների վրա, որոնց պատճառով մարդիկ դիմում են բժշկական օգնության։ Հետազոտությունը ղեկավարած՝ Քեմբրիջի համալսարանի պրոֆեսոր Սեսիլիա Մասկոլոն ասել է, որ ամենադժվարն աղտոտման հնարավոր ազդեցությունները եղանակի և տարածվող վիրուսների ազդեցություններից տարբերակելն էր։
Հետազոտողները 18 ամսվա ընթացքում անանունացված տվյալներ են հավաքել քնին հետևելու համար լայնորեն օգտագործվող հավելվածից։ Տվյալներն ընդգրկել են 12 երկրի 32 քաղաք և յուրաքանչյուր գիշեր՝ միջինը 98 000 մարդ։ Քնին հետևելուց բացի՝ հավելվածը հաշվել է նաև հազի դեպքերը։ Մարդկանց մոտ կեսը գիշերվա ընթացքում հազացել է, իսկ 1%-ը՝ ավելի քան 10 անգամ։
Եղանակն ու գրիպը կարող էին ազդել արդյունքների մեկնաբանության վրա՝ որպես հազի հաճախականության փոփոխությունները բացատրող այլ գործոններ։ Լոս Անջելեսի և Լոնդոնի տվյալներում հազն ավելի հաճախ էր գրանցվում ցուրտ եղանակին և գրիպի տարածման ժամանակ։ Հետազոտական խմբի անդամ Տոնգ Սյան ասել է, որ վերլուծության մեջ գրիպի սեզոնը հաշվի առնելուց հետո էլ աղտոտման հետ կապը չի վերացել։

Guardian-ը հայտնում է, որ Չեշիրում իր հնգօրյա ծրագրի ընթացքում նա խորհուրդ է տվել դադարեցնել վահանաձև գեղձի համար նշանակված դեղի ընդունումն ու արյան շաքարի ստուգումները։ Կազմակերպիչներն ասում են, որ շարունակելու են միջոցառումները։
Մասկոլոյի խոսքով՝ Լոս Անջելեսի անտառային հրդեհների ժամանակ է գրանցվել ուսումնասիրության ընթացքում աղտոտման ամենաակնհայտ և ամենաուժեղ կտրուկ աճը։ Հրդեհների ծխի առկայության ժամանակ գիշերային հազն ավելացել է 13%-ով, իսկ որոշ մարդկանց մոտ այդ ավելացումը գրանցվել է մի քանի օր ուշացումով։
Լոնդոնում 2025 թ․ նոյեմբերի առաջին շաբաթվա ընթացքում գրիպի ակտիվությունը մնացել է ցածր, մինչդեռ ավելի հաճախ են եղել օրեր, երբ PM2.5-ի կոնցենտրացիան գերազանցել է ԱՀԿ-ի ուղեցույցում նշված մակարդակը, իսկ հազի հաճախականությունն ավելի բարձր է եղել, քան նախորդ ամիսներին։ PM2.5-ը օդում առկա՝ 2,5 միկրոմետրից փոքր տրամագծով մասնիկներն են։ Հետազոտողները ենթադրել են, որ Գայ Ֆոքսի տոնակատարությունների օրերին հրավառությունները կարող էին նպաստել դրան, բայց նշել են, որ այդ բացատրությունը հաստատելու համար անհրաժեշտ են արտանետումների աղբյուրները բացահայտող տվյալներ։
Միայն հազի ձայնագրություններով հնարավոր չէ հաստատել, թե որքան է խանգարվել քունը կամ արդյոք որևէ մեկի մոտ քրոնիկ հիվանդություն է զարգացել։ Մասկոլոյի կարծիքով՝ ուշադրության են արժանի մասնիկային աղտոտման ցածր կոնցենտրացիաների երկարատև ազդեցության հետևանքով առողջության հնարավոր քրոնիկ խնդիրները։ Սակայն այս մեկնաբանությունը դուրս է գալիս հազի քանակի վերաբերյալ արձանագրված արդյունքի շրջանակից։
Պարզ չէ, թե աղտոտման չափումների տվյալներն ինչպես են համապատասխանեցվել յուրաքանչյուր մարդու կրած ազդեցությանը, որքան ճշգրիտ է հավելվածը հայտնաբերել հազը, կամ հավելվածի օգտատերերն ինչով են նման եղել բնակչության ավելի լայն շրջանակին և ինչով՝ տարբերվել։ Այս մանրամասները կարևոր են կապը մեկնաբանելու և որոշելու համար, թե արդյունքները որքանով են կիրառելի այն մարդկանցից դուրս, որոնց հազը գրանցվել է։

5 րոպե

Շարժման այս առանձնահատկությունները կարող են օգնել բացատրել, թե ինչպես է ազգակից տեսակը հասնում ուղեղին, սակայն փորձերը վարակում չեն ցույց տվել։
2 րոպե

Տեխասում մի ընտանիք դեղի ուշացման մասին հակասական բացատրություններ է ստացել՝ ապահովագրողի նախնական թույլտվությո՞ւն էր պետք, թե՞ ախտորոշման ծածկագիրն էր բացակայում։ Դեռ պարզ չէ, թե ով է պատասխանատու։
3 րոպե
Ուղղում ·
Կիրառվել է խմբագրական ոճը՝ հայերեն կետադրություն, ամսաթվերի և գումարների ձևեր։
Ուղղում ·
Հայերեն տեքստում շտկվել են ուղղագրական և կետադրական սխալներ։