Հնդկաստանի Մադրասի բարձր դատարանը գրադարանի գնումների քննություն է կարգադրել

Հնդկաստանի Մադրասի բարձր դատարանը Թամիլնադուի հակակոռուպցիոն գործակալությանը հանձնարարել է քննել հանրային գրադարանի գրքերի վիճահարույց գնումները և սառեցնել դրանք մատակարարելու մեջ մեղադրվող հրատարակչի հետ կապված բանկային հաշիվները, հայտնել է BBC-ն։ Որոշմանը նախորդել են արձակագիր Պերումալ Մուրուգանի հարցադրումները Կոիմբատորում նորաբաց «Պերիյար Արիվուլագամ» գրադարանի գրքերի վերաբերյալ։

Քննվում են գնումները և գերբանականության (ԳԲ) ենթադրյալ կիրառումը։ Դեռ պարզ չէ, թե արդյոք վիճահարույց գրքերից որևէ մեկը ստեղծելիս ԳԲ է օգտագործվել։ Թամիլնադուի կառավարությունը մեղադրել է նախորդ վարչակազմին, որը հերքում է մեղադրանքները։

Հարցեր գրքերի վերաբերյալ

Մուրուգանը պնդել է, որ գրադարանի թամիլերեն բաժնի մոտ 1 800 գիրք ստացվել է Agal Vilakku Pathippagam հրատարակչությունից։ Նա կասկածի տակ է դրել դրանց բովանդակության ճշտությունը, մատնանշել անծանոթ հեղինակների անունները, բարձր գները և գրքերի նույնականացման համար օգտագործվող միջազգային ստանդարտ համարները։

Վիճահարույց գրքերից մեկում Նալադիյարը ներկայացված է որպես թամիլ բանաստեղծ և փիլիսոփա։ Նալադիյարը թամիլական դասական ստեղծագործություն է՝ կազմված բարոյականության և էթիկայի մասին 400 քառատողից։ Մուրուգանը ժամանակակից գրականության և գրական քննադատության գրքեր առաջարկող հանձնաժողովի անդամ էր։ Նա ասել է, որ առցանց ծանոթացել է գրքերի վերնագրերին, սակայն իրեն չեն հայտնել, թե ի վերջո որոնք են գնվել։

Մադուրայի հանրային գրադարաններից մեկում գտնվող մեկ այլ գրքի՝ «Ժողովրդավարությունը և մարդկանց իրավունքները ժամանակակից աշխարհում» աշխատության հեղինակ է նշված տնտեսագետ Ժան Դրեզը։ Դրեզը The Hindu-ին ասել է, որ չի գրել Phoenix Publishing House-ի հրատարակած գիրքը։

BBC Tamil-ը Չեննայի այն հասցեում, որը նշել են երկու հրատարակչությունները, Agal Vilakku-ն կամ Phoenix-ը մատնանշող որևէ ցուցանակ չի գտել։ Այնտեղ գտնվող մի կին հաստատել է, որ Agal Vilakku-ն գործում է այդ հասցեում։ Դրա սեփականատեր Մոհանը հրաժարվել է մեկնաբանությունից, քանի որ հարցը դատարանում է։

Գնումների շուրջ վեճը

Թամիլնադուի դպրոցական կրթության նախարար Ա. Ռաջմոհանը «Դրավիդա Մունետրա Կաժագամ» (DMK) կուսակցության նախորդ կառավարությանը մեղադրել է վիճահարույց գրքերը պատվիրելու համար և պնդել, որ գնումների ընթացքում կիրառվել է ԳԲ և տեղ է գտել կոռուպցիա։ Ցուցադրելով գնման պատվերը՝ նա ասել է, որ Agal Vilakku-ի գրքերը «Պերիյար Արիվուլագամ» մատակարարելու պատվերը տրվել է 2026 թ․ փետրվարի 14-ին, երբ իշխանության էր DMK-ն։ Հրատարակիչներին վճարումները կատարվել են 2026-ի մարտին։

Ռաջմոհանն ասել է, որ առաջարկությունները ներկայացվել են բարձր մակարդակի հանձնաժողովին, և պնդել, որ DMK-ն ճնշում է գործադրել դրանց հաստատմանը հասնելու համար։ DMK-ն մեղադրանքներն անվանել է քաղաքական դրդապատճառներով և քննություն պահանջել։ Կուսակցությունը հարց է բարձրացրել՝ արդյոք գնումները կատարվել կամ հաստատվել են իշխանափոխությունից հետո՝ մատնանշելով վիճահարույց գրքերի հունիսյան և հայտնի հրատարակչությունների գրքերի մարտյան դրոշմակնիքները։

Գրքեր առաջարկող հանձնաժողովի անդամ Ռ. Վիջայա Սանկարն ասել է, որ իր առաջարկները հաստատումից առաջ պետք է անցնեին գրքերի ընտրության, գների շուրջ բանակցությունների և լրացուցիչ ուսումնասիրության փուլերով։ Նրա խոսքով՝ կառավարությունը պետք է պարզաբանի, թե երբ են ավարտվել այդ հետագա փուլերը։

Քննության ընթացքում գրքերը հանվել են գրադարաններից

Հսկողության և հակակոռուպցիոն վարչությունը մանրակրկիտ քննություն է սկսել և ուսումնասիրել Չեննայի «Աննա սենթինարի» գրադարանի և «Պերիյար Արիվուլագամի» գնումների փաստաթղթերը, այդ թվում՝ հաշիվներն ու ֆինանսական գործարքները։ Քննիչներն ուսումնասիրելու են ընտրությունը, գները, վճարումները, հրատարակիչների դերը և պետական միջոցների հնարավոր չարաշահումը։

«Պերիյար Արիվուլագամից» հանվել է Agal Vilakku-ի մոտ 2 000 գիրք։ Ռաջմոհանն ասել է, որ Չեննայի «Քոնեմարա» հանրային գրադարանից հանվել է 523 գիրք այն բանից հետո, երբ նախնական ստուգումները մտահոգություն են առաջացրել դրանց իսկության և որակի վերաբերյալ։ Նահանգի կառավարությունը նաև հանրային գրադարանների հավաքածուների ներքին աուդիտ է կարգադրել։

Ավելի քան 160 գրող, հետազոտող, արվեստագետ և հրատարակիչ պահանջել է անկախ քննություն, գնումների փաստաթղթերի հրապարակում և նահանգի ողջ տարածքում գրադարանային հավաքածուների աուդիտ։ Նրանք նաև պահանջել են վերադարձնել պետական միջոցները, եթե քննությունը պարզի, որ դրանք չարաշահվել են։ Ռաջմոհանն ասել է, որ քննության արդյունքում խախտումներ հայտնաբերելու դեպքում նահանգը կձգտի վերադարձնել պետական միջոցները։ Հակակոռուպցիոն գործակալության աղբյուրներն ասել են, որ պատասխանատվությունը կորոշվի քննության արդյունքների հիման վրա, իսկ նահանգի կառավարության հավանությունից հետո պաշտոնապես գործ կգրանցվի։