Մեծ Բրիտանիայի ֆինանսների նախարարը նախատեսում է 2027-ից բիզնեսի գույքահարկի 20%-ը տալ քաղաքապետերին

2027-ի աճի կանխատեսումը նվազեցվել է

Բյուջեի ներկայացմանը զուգահեռ Մեծ Բրիտանիայի հարկաբյուջետային անկախ կանխատեսումներ կազմող մարմինը՝ Բյուջետային պատասխանատվության գրասենյակը, 2027-ի տնտեսական աճի կանխատեսումը 1,6%-ից նվազեցրել է մինչև 1%, իսկ 2026-ինը՝ 1,1%-ից բարձրացրել մինչև 1,2%։ Գրասենյակը հայտնել է, որ Մերձավոր Արևելքի հակամարտությունն ու էներգակիրների գների աճը ճնշում են տնտեսական աճը, տնային տնտեսությունների եկամուտները և պետական ֆինանսները։ Կանխատեսումներում տնտեսական աճը չափվում է համախառն ներքին արդյունքի՝ երկրի արտադրանքի արժեքի աճով։

Գրասենյակը 2026-ին ակնկալում է 3,5% գնաճ՝ մարտին կանխատեսված 2%-ի փոխարեն։ Այն նաև կանխատեսում է, որ մեկ անձի տնօրինվող եկամուտը՝ գների աճը հաշվի առնելուց հետո, կարճաժամկետ հեռանկարում կնվազի, ապա փոքր-ինչ կաճի։ Կանխատեսմամբ՝ 2030-ականների սկզբին այդ եկամուտը նախահամավարակային մակարդակից ընդամենը մոտ 2%-ով բարձր կլինի։ Գրասենյակը տնտեսական հեռանկարները գնահատել է որպես խիստ անորոշ։

Հիլին ասել է, որ հարկաբյուջետային կարգապահությունն իր առաջին առաջնահերթությունն է, և ինքը կպահպանի երկու հարկաբյուջետային կանոն։ Հարկային մուտքերը պետք է ծածկեն ընթացիկ ծախսերը, իսկ պետական պարտքը կանխատեսման երրորդ տարում պետք է նվազի՝ որպես երկրի արտադրանքի մասնաբաժին։ Այդ կանոնի համար օգտագործվող պարտքի ցուցանիշը պետական հատվածի զուտ ֆինանսական պարտավորություններն են, որոնք պարտավորություններից բացի հաշվի են առնում նաև ֆինանսական ակտիվները։

Գրասենյակի կանխատեսմամբ՝ 2029–30-ին հիմնական հարկաբյուջետային կանոնի սահմաններում առկա պահուստը 15 միլիարդ ֆունտ է՝ 2026-ի գարնանը կանխատեսված 23,6 միլիարդի փոխարեն։ Պահուստը կանոնը խախտելուց առաջ առկա հնարավորության սահմանն է։

Տեղական ֆինանսավորում և ներդրումային կառույցների 20,4 միլիարդ ֆունտի ֆինանսավորում

Հիլին հայտարարել է քաղաքապետ ունեցող տարածքների համար «լավ աճի» նոր հիմնադրամներ ստեղծելու և քաղաքապետ չունեցող տարածքներին նմանատիպ ֆինանսավորում տրամադրելու մասին։ Քաղաքապետերը նաև կկարողանան գիշերակացով այցելուներից տուրք գանձել՝ իրենց տարածքները ֆինանսավորելու համար։ Եկամուտների բաշխման փոփոխությունները բյուջեի ճանապարհային քարտեզի մաս են, ոչ թե ուժի մեջ մտած կանոններ, իսկ եկամտահարկի մուտքերից առաջարկվող բաժինը դեռ սահմանված չէ։

Բյուջեով 2027-ին Անգլիայի տարածաշրջանային մարմիններին և քաղաքապետերին հատկացվում է 285 միլիոն ֆունտ՝ բնակարանաշինության, տրանսպորտի և առևտրային փողոցների նման առաջնահերթությունների համար։ Կառավարությունը քաղաքապետերի հետ կաշխատի ավելի խոշոր նախագծերի համար առանձին՝ 1,5 միլիարդ ֆունտի փոխառության հնարավորությունը մշակելու ուղղությամբ։

Բացի այդ՝ Հիլին հայտարարել է պետական վերահսկողության տակ գտնվող Ազգային հարստության հիմնադրամին և British Business Bank-ին լրացուցիչ 20,4 միլիարդ ֆունտ տրամադրելու մասին՝ աճող ընկերություններում ներդրումներին աջակցելու համար։ Գումարը երկու կառույցի համար հայտարարված լրացուցիչ ֆինանսավորումն է, ոչ թե արդեն կատարված ներդրումների ընդհանուր չափը։

Էներգետիկ վճարներ և հաշիվների փոփոխություններ

Հիլին ասել է, որ Անգլիայում տեղական հարկի A-ից D գույքային կատեգորիաներում ընդգրկված 20 միլիոն տնային տնտեսություն էներգիայի ծախսերի համար 100 ֆունտ կստանա անմիջապես իր բանկային հաշվին։ Նրա խոսքով՝ միջոցառումը կարժենա 2,6 միլիարդ ֆունտ։ BBC-ի՝ տնային տնտեսություններին վերաբերող միջոցառումների ուղեցույցում նշվում է, որ վճարումը կֆինանսավորվի բանկերից գանձվող լրացուցիչ հարկի հաշվին։ Շոտլանդիան, Ուելսը և Հյուսիսային Իռլանդիան համարժեք ֆինանսավորում կստանան, իսկ նրանց վարչակազմերը կորոշեն՝ տրամադրել նույն վճարումը, թե ոչ։

Հիլին նաև առաջարկել է 2027-ին կամ դրանից հետո հնարավորինս շուտ վերացնել Անգլիայի, Շոտլանդիայի և Ուելսի մոտ 23 միլիոն բնակարանի գազի ֆիքսված վճարները։ Դրանք ամենօրյա վճարներ են, որոնք գանձվում են անկախ գազի սպառումից և տարեկան միջինը կազմում են 108 ֆունտ։ Այդ ծախսերը փոխարենը կներառվեն գազի մեկ միավորի գնի մեջ։

Մեծ Բրիտանիայի ֆինանսների նախարարության գնահատմամբ՝ տնային տնտեսությունների 60%-ը տարեկան միջինը 45 ֆունտ կխնայի, իսկ քիչ գազ օգտագործողները կշահեն ամենից շատ։ Ավելի շատ գազ օգտագործողները, այդ թվում՝ որոշ մեծ ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքներ, ավելի շատ կվճարեն։ Փոփոխությունը տեղի կունենա 2027-ի հունվարին հաշիվների կանխատեսվող աճից հետո։

Հիլին հայտարարել է, որ էլեկտրաէներգիայի հաշիվների ավելացված արժեքի հարկի նվազեցումը կգործի մինչև 2027-ի հուլիս։ Այն ներդրվել էր 2026-ի հոկտեմբերին և նախկինում նախատեսված էր ավարտել 2027-ի ապրիլին։ Նա նաև մինչև 2027-ի հուլիս երկարաձգել է բենզինի և դիզելային վառելիքի ակցիզային հարկի՝ մեկ լիտրի համար 5 պենսով նվազեցումը՝ 2027-ի հունվարից այն աստիճանաբար վերացնելու փոխարեն։ Վառելիքի ակցիզային հարկը սառեցված կմնա 16-րդ տարին անընդմեջ։

Հայտարարված մյուս էներգետիկ միջոցառումներից են ջրածնի ֆինանսավորման համար նախատեսված տուրքի վերացումը և վերականգնվող էներգիայի հին նախագծերը ֆիքսված գնով պայմանագրերի անցկացնելը։ Հիլին նաև հայտարարել է ավելի քան 100 ապրանքի, այդ թվում՝ թխած լոբու, շոկոլադի և մանր վարունգի ներմուծման մաքսատուրքերը վերացնելու ծրագրի մասին՝ խանութներում գները նվազեցնելու համար։

Խնայողություններ, աշխատավարձեր, կենսաթոշակներ և նպաստներ

Հիլին հրաժարվել է 2027-ի ապրիլից մինչև 65 տարեկան անձանց անհատական խնայողական հաշիվներում դրամական միջոցների տարեկան չհարկվող սահմանաչափը 20 000-ից 12 000 ֆունտ նվազեցնելու ծրագրից։ Նա ասել է, որ 20 000 ֆունտի սահմանաչափը կպահպանվի բոլոր տարիքի մարդկանց համար։

Հիլին հայտարարել է 2027-ի ապրիլին օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի դրույքաչափերը 3,9%-ով բարձրացնելու մասին։ Պետական կենսաթոշակը նույնպես նախատեսվում է բարձրացնել 3,9%-ով՝ միջին աշխատավարձի աճին համապատասխան։

Հիլին հայտարարել է կենսաթոշակառուների համար հարկային արտոնության մասին, որի նպատակն է ապահովել, որ լրիվ նոր պետական կենսաթոշակի չափը չգերազանցող եկամուտ ունեցող կենսաթոշակառուներն առնվազն մինչև 2030-ը եկամտահարկ չվճարեն։ Նա նաև հայտարարել է խնամքի նպաստի փոփոխության մասին․ հարկումից հետո շաբաթական 204 ֆունտը գերազանցող վաստակ ունենալու դեպքում չվճարվող խնամք տրամադրողներն ամբողջ նպաստը կորցնելու փոխարեն այն աստիճանաբար ավելի քիչ կստանան։ Փոփոխությունը նախատեսվում է միայն 2030-ին։

Բյուջեով հայտարարվել է նաև ինքնազբաղված հայրերին և միասեռ զույգերի ծնողներին ծնողական վճարներ տրամադրելու մասին։ Առաջարկը ներառում է հայրության համար երկու շաբաթվա վճար ինքնազբաղված հայրերին, որոնք նախկինում այն չէին ստանում։

Աշխատանքային նպատակով մեքենա վարելու համար վազքի չհարկվող փոխհատուցումն առաջին 10 000 մղոնի դեպքում մշտապես կսահմանվի մեկ մղոնի համար 55 պենս, իսկ դրանից ավելի ճանապարհի դրույքը մեկ մղոնի համար 25-ից կբարձրանա 35 պենսի։

Բանկերի լրացուցիչ հարկ և բիզնեսի հարկման փոփոխություններ

Հիլին ասել է, որ բանկերի շահույթի նկատմամբ կորպորատիվ հարկից բացի գանձվող լրացուցիչ հարկը 2027-ի հունվարից 15 ամսով 3%-ից կբարձրանա 6%-ի։ Նախորդ կառավարություններից մեկն այն 8%-ից նվազեցրել էր 3%-ի։ Հիլին նաև ասել է, որ գույքից և խնայողություններից ստացվող եկամտի հարկը 2027-ի ապրիլից կբարձրանա երկու տոկոսային կետով։ Սրանք հայտարարված հարկային փոփոխություններ են, ոչ թե ուժի մեջ մտած դրույքաչափեր։

Հիլին նաև հայտարարել է բիզնեսի գույքահարկի արտոնության, խաղային գործունեության հարկերի և հարկերի հավաքագրման փոփոխությունների մասին։ Արտոնության շեմը վերաբերում է գույքի հարկման նպատակով գնահատված արժեքին, ոչ թե ընկերության վաճառքին։

Տեղական իշխանությունների համար եկամուտների բաշխման առաջին նախատեսված քայլը 2027-ին քաղաքապետերին բիզնեսի գույքահարկի մուտքերի 20%-ը տրամադրելն է։ 2028-ից առաջարկվում է բաշխել եկամտահարկի մուտքերը, իսկ տասնամյակի վերջում բիզնեսի գույքահարկն ամբողջությամբ թողնել տեղերում։