ԱՄՆ դատավորը կասեցրեց տրանս անձանց ՄԻԱՎ-ի բուժօգնության դրամաշնորհների սահմանափակումները


Դատավոր Ուիլյամ Յանգը վճռել է, որ Թրամփի վարչակազմը չի կարող Ryan White ծրագրի որոշ միջոցներ ստացող բուժհաստատություններին արգելել ընդունել տրանսգենդեր պացիենտների ինքնությունը կամ նրանց բուժօգնություն տրամադրել։
ԱՄՆ շրջանային դատավոր Ուիլյամ Յանգը նոյեմբերի 19-ին վճռել է, որ Թրամփի վարչակազմը չի կարող Ryan White-ի ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ ծրագրի որոշ միջոցների տրամադրման համար սահմանել պայմաններ, որոնք բուժհաստատություններին արգելում են ընդունել տրանսգենդեր պացիենտների գենդերային ինքնությունը կամ նրանց բուժօգնություն տրամադրել։
Կոնգրեսը ծրագիրը ստեղծել է 1990-ին՝ ՄԻԱՎ-ով ապրող ցածր եկամուտ ունեցող և ապահովագրություն չունեցող մարդկանց բուժօգնություն տրամադրելու համար։ Ծրագրին մասնակցող բուժհաստատություններն ավանդաբար հորմոնային թերապիա են տրամադրել տրանսգենդեր պացիենտներին։ Հայցվորները պնդել են, որ սահմանափակումները հակասում են ծրագրի՝ համապարփակ բուժօգնություն տրամադրելու պահանջին։
Յանգը վճիռը կայացրել է սեպտեմբերին առանց երդվյալ ատենակալների անցկացված դատավարությունից հետո, գրել է The Guardian-ը։ Դատավորը գտել է, որ պայմանները նախատեսված էին ճնշելու գաղափարները, որոնք վարչակազմը վտանգավոր էր համարում, և խախտում են Առաջին ուղղմամբ երաշխավորված խոսքի ազատությունը, քանի որ պատժում են բժիշկներին տրանսգենդեր մարդկանց ինքնությունն ընդունելու և պացիենտների նախընտրած դերանուններն օգտագործելու համար։ Նա նաև գտել է, որ դրանք սեռի հիմքով հակասահմանադրական խտրականություն են՝ Հինգերորդ ուղղման խախտմամբ։
«Դրանք հիմնված են թշնամանքի, ատելության և խտրականության վրա»։
Մարտից սկսած՝ ծրագիրը տնօրինող Առողջապահական ռեսուրսների և ծառայությունների վարչությունն ավելացրել է պայմաններ՝ նախագահ Դոնալդ Թրամփի գործադիր հրամանագիրն իրականացնելու համար։ Հրամանագրով դաշնային կառավարությանը հանձնարարվել է ճանաչել միայն երկու սեռ։ Վարչությունն ԱՄՆ առողջապահության և սոցիալական ծառայությունների նախարարության կազմում է։

Հայցում ասվում էր, որ պայմանները պահանջում էին ֆինանսավորմամբ աջակցել այնպիսի գործունեության, որը հիմնված է «կենսաբանական իրականության վրա հիմնված սեռային սահմանումների», այլ ոչ թե «սոցիալական կամ բժշկական փորձարկումների» վրա։ Հայցով վիճարկվել են վարչության 2026 ֆինանսական տարվա դրամաշնորհների ընդհանուր պայմանները և Ryan White ծրագրի ֆինանսավորման մի քանի ուղղությունների հայտարարությունները, այդ թվում՝ B լրացուցիչ, C, D և F մասերի համար։ Հայցը ներկայացրած Lambda Legal կազմակերպությունը հայտնել է, որ սահմանափակումները վերաբերում էին ինչպես բուժօգնությանը, այնպես էլ բուժաշխատողների կողմից պացիենտների անունների ու դերանունների օգտագործմանը։
Lambda Legal-ը հայցը ներկայացրել է 2026 թ․ հունիսի 10-ին։ Հայցվորների թվում էին բուժհաստատություններ և երեք բժշկական կազմակերպություն՝ ՄԻԱՎ-ի բժշկության ամերիկյան ակադեմիան, ՄԻԱՎ-ի բժշկության ասոցիացիան և ՁԻԱՀ-ի բուժօգնություն տրամադրողների միջազգային ասոցիացիան։ Lambda Legal-ը հայտնել է, որ բուժօգնության սահմանափակումների պատճառով որոշ տրանսգենդեր պացիենտներ կարող են դադարեցնել ՄԻԱՎ-ի բուժումը, եթե այլևս չկարողանան իրենց անհրաժեշտ մյուս բուժօգնությունը ստանալ Ryan White-ի կլինիկաներում։
«Քինգդոմն ընդդեմ Թրամփի» առանձին գործը վերաբերում է Բանտերի դաշնային բյուրոյի քաղաքականությանը, որն արգելում է գենդերային դիսֆորիայի համար հորմոնային թերապիա սկսել և պահանջում է աստիճանաբար դադարեցնել արդեն ընթացող բուժումը։ Գենդերային դիսֆորիան կլինիկական առումով նշանակալի տառապանք է, որը կապված է մարդու գենդերային ինքնության և ծննդյան ժամանակ նրան վերագրված սեռի անհամապատասխանության հետ։
2026 թ․ հոկտեմբերի 21-ին ԱՄՆ Գերագույն դատարանը մերժել է կառավարության խնդրանքը՝ կասեցնելու այն որոշումը, որն արգելում է բանտային այդ քաղաքականության կիրառումը գործի քննության ընթացքում։ Կոլումբիայի շրջանի քաղաքացիական ազատությունների ամերիկյան միությունը հայտնել է, որ այդ նախնական որոշման դեմ կառավարության բողոքը դեռ քննության փուլում է։
Ներկայացուցիչների պալատն ընդունել էր Սեթ Մոուլթոնի՝ իրավական ուժ չունեցող բանաձևը, որով նախագահ Դոնալդ Թրամփին հանձնարարվելու էր ԱՄՆ ուժերը դուրս բերել Իրանի դեմ ռազմական գործողություններից։ Սենատում մերժվելու հետևանքով այդ հանձնարարականը Կոնգրեսի հավանությունը չի ստացել։
2 րոպե

Նոյեմբերի 19-ին Բեռլինում կայացած բանակցություններից հետո Ուկրաինայի, Գերմանիայի, Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի ղեկավարները նաև կոչ են արել զինադադարից հետո պարտադիր անվտանգության երաշխիքներ տրամադրել և ԱՄՆ-ի ու Եվրոպայի մասնակցությամբ Ուկրաինայի ու Ռուսաստանի միջև ուղիղ բանակցություններ անցկացնել։
4 րոպե

Դատավոր Սթիվեն Մերիդեյը նեղացրել է The New York Times-ի և Penguin Random House-ի դեմ նախագահի հայցի ևս 4 պահանջների շրջանակը և թույլ տվել շարունակել մնացած պահանջների քննությունը։
2 րոպե