ԱՄՆ պետքարտուղարությունը գրանցել է Վենեսուելայից ավելի քան $12,26 միլիարդ մուտք

ԱՄՆ վերահսկողության տակ գտնվող հաշիվներին 2026 թ․ հունվարի 3-ից սեպտեմբերի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում Վենեսուելայի նավթից և այլ բնական պաշարներից ստացվել է ավելի քան $12,26 միլիարդ։ Այս մասին ԱՄՆ պետքարտուղարությունը հայտնել է նոյեմբերի 12-ին հրապարակված զեկույցում։ Հաշվառման ավարտին բաշխվել էր ավելի քան $12 միլիարդ, իսկ այդ պահին մնացել էր մոտ $169 միլիոն․ հրապարակման պահին մնացորդը պարտադիր չէ, որ նույնը լիներ։

Այս կարգը հաստատվել է այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ-ն հունվարի 3-ին Կարակասում գերեվարել էր Վենեսուելայի առաջնորդ Նիկոլաս Մադուրոյին։ Երկրի ղեկավարությունը ստանձնել էր այն ժամանակվա փոխնախագահ Դելսի Ռոդրիգեսը, որը Վաշինգտոնի հետ բնական պաշարների արտահանման պայմանավորվածություններ էր կնքել։ Նախագահ Դոնալդ Թրամփը կարգադրել էր հատուկ հաշիվներ ստեղծել՝ եկամուտները պահելու և վերահսկվող կարգով Վենեսուելային վերադարձնելու համար։

Ուր են ուղղվել գումարները

Մուտքերի մեծ մասը ստացվել է հում նավթից և նավթամթերքից, իսկ լրացուցիչ մուտքերը կապված են եղել ոսկու, հանքանյութերի և պարարտանյութերի հետ։ Պետքարտուղարության տվյալներով՝ ֆինանսների նախարարության վերահսկողության տակ գտնվող ներկայիս հաշվին ստացված գումարների մոտ 99%-ը կապված է եղել նավթի գնումների հետ։ Մոտ 20 ավանդատուների ինքնությունը ծածկված է։

Զգալի հատվածները ծածկված հրապարակման համաձայն՝ մոտ $9,4 միլիարդ բաշխվել է իրավաբանական, իսկ $2,9 միլիարդ՝ ֆիզիկական անձանց։ Սակայն վերջնական ստացողների անունները և ծախսերի մանրամասն բաշխումը չեն ներկայացվում։

The New York Times-ը, վկայակոչելով ԱՄՆ կառավարության համար աուդիտորական KPMG ընկերության կազմած հաշվի գործառնությունների զեկույցը, գրել է, որ Վենեսուելային վերադարձված $11,7 միլիարդն օգտագործվել է առևտրային բանկերի միջոցով արտարժույթի աճուրդներ անցկացնելու համար։ Բանկերը դոլար են վաճառում բոլիվարի դիմաց՝ նվազեցնելով տեղական արժույթի առաջարկը և այդպիսով փորձելով պահպանել դրա արժեքը։ Զեկույցում աճուրդների վերջնական շահառուները չեն նշվել։

KPMG-ի զեկույցի համաձայն՝ մոտ $130 միլիոն օգտագործվել է Վենեսուելայի կառավարության արտաքին վճարումները կատարելու համար։ Դրանք հիմնականում այլ կառավարություններին և միջազգային կազմակերպություններին ունեցած պարտքերն էին։ Հաշիվը չի ընդգրկել Վենեսուելայի արտահանման բոլոր եկամուտները․ նավթի արտահանման մի մասն իրականացվել է այլ կարգավորումներով, իսկ զգալի քանակությամբ ոսկի արտահանվել է ոչ պաշտոնական ուղիներով։

Ինչպես են վերահսկվում հաշիվները

ԱՄՆ-ն սկզբում վճարումները հավաքել է Qatar National Bank-ում։ Մինչև հունվարի վերջ սկզբնական մուտքերի գրեթե ամբողջ գումարը բաշխվել էր վենեսուելական կազմակերպություններին, և հետագա գործարքների համար գործարկվել էր ֆինանսների նախարարության վերահսկողության տակ գտնվող հատուկ հաշիվը։ Հաշիվը տեղափոխվել է Նյու Յորքի Citibank։

KPMG-ի զեկույցի համաձայն՝ Վենեսուելայի կենտրոնական բանկը գումարների տրամադրման հայտեր է ներկայացրել, իսկ ամերիկացի պաշտոնյաները տրամադրել են միջոցները՝ ստուգելուց հետո, որ հայտերը համապատասխանում են ֆինանսական բարեվարքության չափանիշներին։ KPMG-ի զեկույցի համաձայն՝ յուրաքանչյուր գործարք պետք է հաստատեին թե՛ պետքարտուղարության, թե՛ ֆինանսների նախարարության պաշտոնյաները։

Պետքարտուղարությունը հայտնել է, որ հրապարակման նպատակն է նպաստել թափանցիկությանն ու հաշվետվողականությանը։ Վենեսուելացի իրավապաշտպանները մտահոգություն են հայտնել, որ Վաշինգտոնը կարող է նավթային եկամուտներն ավելի կարևորել, քան ժողովրդավարական բարեփոխումներին աջակցելը, գրել է Al Jazeera-ն։

Օրենսդիրները պահանջում են աուդիտներ

Պետքարտուղարությունը գործարքներն ուսումնասիրելու համար պայմանագիր է կնքել KPMG-ի հետ։ Սեպտեմբերի 21-ին Ներկայացուցիչների պալատի անդամներ Խոակին Կաստրոն, Գրեգորի Միքսը և Ամի Բերան պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյին խնդրել են հրապարակել խոստացված աուդիտները։ Իրենց նամակում նրանք գրել են, որ պետքարտուղարության պաշտոնյա Մայքլ Քոզակը KPMG-ին ներկայացրել էր որպես անկախ աուդիտոր և ասել, որ ուսումնասիրությունները կանցկացվեն առնվազն եռամսյակը մեկ՝ ընդգրկելով նաև ընկերության ներգրավումից առաջ կատարված գործարքները։ Օրենսդիրները գրել են նաև, որ Քոզակը պարտավորվել էր հետագայում տեղեկություններ ճշտել առաջին զեկույցի հրապարակման ակնկալվող ժամկետի մասին։

Օրենսդիրները պահանջել են KPMG-ի բոլոր աուդիտներն ու եզրակացությունները, մշտադիտարկման զեկույցները, աուդիտի պայմանագրերը և բաշխված միջոցների ամբողջական հաշվետվությունը։ Նրանք խնդրել են պատասխանել մինչև 2026 թ․ հոկտեմբերի 8-ը, իսկ հետագա աուդիտներն ավարտից հետո 30 օրվա ընթացքում ուղարկել Կոնգրես։