Էդմունդ Ռիչարդսոնն Ալեքսանդրի կենսագրության համար արժանացել է Baillie Gifford մրցանակին

Էդմունդ Ռիչարդսոնը 2026 թվականի Baillie Gifford մրցանակին է արժանացել ոչ գեղարվեստական գրականության բնագավառում՝ Ալեքսանդր Մակեդոնացու կյանքի մասին իր «Ալեքսանդր․ Աստված, արքա, մարդ» գրքի համար։ 1999-ին մրցանակի հիմնադրումից ի վեր սա հին պատմության մասին առաջին գիրքն է, որն արժանացել է դրան։

Դարհեմի համալսարանի դասական բանասիրության պրոֆեսոր Ռիչարդսոնը £50 000 (մոտ $67 000) մրցանակը ստացել է նոյեմբերի 4-ի երեկոյան՝ Լոնդոնում կայացած արարողության ժամանակ։ Սա նրա առաջին խոշոր գրական մրցանակն է, գրել է The Guardian-ը։ Նախորդ անգամ մրցանակն ստացել էր ավստրալացի գրող Հելեն Գարները՝ իր օրագրերի ժողովածուի՝ «Ինչպես ավարտել պատմությունը» գրքի համար։

Կենսագրության հիմքում ընկած հետազոտությունը

Ժյուրիի նախագահ, հեռուստառադիոհաղորդավարուհի Քիրսթի Լանգը բարձր է գնահատել գրքի պատումի ընթացքը, հետազոտությունն ու գրական վարպետությունը։ Ժյուրիի մյուս անդամներն էին արձակագիր Էլիֆ Շաֆաքը, Waterstones-ի գրքերի բաժնի ղեկավար Բեա Կարվալյուն, գրող և մշակույթի պատմաբան Թիֆանի Ջենկինսը, Spectator-ի գրական խմբագիր Սեմ Լեյթը և խմբագիր ու լրագրող Ռավի Մատուն։ Նրա խոսքով՝ Ռիչարդսոնը համադրել է նոր տեխնոլոգիաներն ու հնագիտական վերջին հայտնագործությունները՝ պատմելու մի առաջնորդի մասին, որի կայսրությունը ձգվում էր Հին Հունաստանից մինչև Հնդկական թերակղզի։

Գիրքը ներկայացնում է Ալեքսանդրի կյանքը մ․թ․ա․ 336 թվականից, երբ նա 20 տարեկանում ստանձնեց գրեթե սնանկացած թագավորության կառավարումը, մինչև Պարսկական կայսրության նվաճումն ու 32 տարեկանում Բաբելոնում նրա մահը։ Ռիչարդսոնը հիմնվել է չորս մայրցամաքներում ավելի քան մեկ տասնամյակ տևած հետազոտության վրա և ինքն է թարգմանել 12 հին լեզուներով աղբյուրները։ Գրքում օգտագործվել են նաև վերջին հայտնագործությունները, այդ թվում՝ Ալեքսանդրի ժամանակներում բաբելոնացի աստղագետների կազմած և վերջերս վերծանված արձանագրությունները։

Մրցակիցները

Ժյուրին հաղթողին ընտրել է վեց գրքից կազմված կարճ ցուցակից։ Մինչ այդ՝ սեպտեմբերին, 2025 թ․ նոյեմբերի 1-ից մինչև 2026 թ․ հոկտեմբերի 31-ը հրատարակված՝ մրցանակի պահանջներին համապատասխանող ավելի քան 350 գրքից ընտրվել էր 13-ը՝ երկար ցուցակի համար։ Մրցանակը հիմնադրվել է 1999-ին՝ որպես Սեմյուել Ջոնսոնի մրցանակ, իսկ 2016-ից դրա հովանավորը ներդրումների կառավարման Baillie Gifford ընկերությունն է։

Կարճ ցուցակում ընդգրկվել էին նաև Պատրիկ Ռադեն Քիֆի «Լոնդոնի անկումը», Անդրեա Վուլֆի «Ճանապարհորդը», Մեթյու Սուիթի «Մեծ բռնապետը», Նիկոլաս Բոգսի «Բոլդուին․ սիրո պատմություն» և Անանդ Գոպալի «Սիրո և զայրույթի օրերը» գրքերը։