Վիսբադենի թանգարանը մտադիր է 10 գանգ վերադարձնել Ինդոնեզիային

Վիսբադենի թանգարանը մտադիր է նոյեմբերի 10-ին կայանալիք արարողության ժամանակ Ինդոնեզիային վերադարձնել հոլանդական գաղութատիրության ժամանակաշրջանի 10 մարդկային գանգ, հայտնել է Հեսսենի մշակույթի նախարարությունը։ Նոյեմբերի 4-ին հրապարակված լուրի պահին հանձնումը դեռ չէր կայացել։ Նախարարության խոսքով՝ Վիսբադենի թանգարանը կլինի գերմանական առաջին թանգարանը, որը մարդկային աճյուններ կվերադարձնի Ինդոնեզիային։

Աճյունները ռազմական բժիշկ Էռնստ Ալբերտ Ֆրիցեի հավաքածուի մաս էին և Վիսբադեն են հասել 19-րդ դարում։ Նախարարության խոսքով՝ նախատեսված վերադարձը Հեսսենի պետական հաստատությունների ջանքերի մաս է․ դրանք ուսումնասիրում են իրենց հավաքածուները՝ գաղութատիրության ժամանակաշրջանում ապօրինի ձեռք բերված նմուշները հայտնաբերելու և իրենց հավաքածուների պատմության համար պատասխանատվություն ստանձնելու նպատակով։

Հավաքածուի պատմության հետքերով

Ֆրիցեն 1830-ականներին աշխատել է հոլանդական գաղութային վարչակազմում։ Թանգարանի պատմական ակնարկի համաձայն՝ նա ամենաուշը 1833 թվականից բնագիտական նյութեր, այդ թվում՝ Ինդոնեզիայից մարդկային գանգեր, ուղարկել է Նիդեռլանդներ և իր հայրենի շրջանի թանգարաններ։ Նա նմուշներ է տրամադրել Նասաուի բնագիտական ընկերությանը՝ Վիսբադենի թանգարանի նախորդին։

Ֆրիցեի հետ կապը, սակայն, չի բացահայտում աճյունների ստույգ ծագումը։ Կորուսյալ արվեստի գերմանական հիմնադրամի խոսքով՝ դրանց ծագումը դեռ պարզ չէ․ հիմնադրամի հետազոտական նախագիծը նպատակ ունի ավելին պարզել, թե որտեղից են դրանք բերվել և հետագայում ինչպես պետք է վարվել դրանց հետ։

2023 թ․ հունիսի 7-ին թանգարանը մաորիների և մորիորիների պատվիրակությանը վերադարձրեց Ֆրիցեի հավաքածուում եղած տոյ մոկո՝ Նոր Զելանդիայից նախնու հատուկ մշակված գանգ։ Թանգարանն այդ վերադարձը կապել է շարունակվող հետազոտության հետ, որի նպատակն է հնարավոր դարձնել նաև մյուս մարդկանց աճյունների վերադարձը։

Հետազոտությունն ու նախատեսված հանձնումը

Թանգարանի համադրող Էնդի Ռայմանը մի քանի տարի ուսումնասիրել է հավաքածուի ծագումը, գրել է ARTnews-ը։ 2023 թվականին թանգարանը Կորուսյալ արվեստի գերմանական հիմնադրամից ֆինանսավորում է ստացել՝ Ֆրանկֆուրտի համալսարանական հիվանդանոցի դատաբժշկության ինստիտուտի և Քյոլնի համալսարանի նիդեռլանդագիտության հետազոտողների հետ համատեղ աշխատանքի համար։ Նախագիծը համատեղում է աճյունները չփոփոխող դատաբժշկական քննությունը և Հոլանդական արևելահնդկական ընկերության արխիվների ուսումնասիրությունը։

Թանգարանի դասախոսությունների սրահում նախատեսված արարողության ժամանակ Հեսսենի արվեստի և մշակույթի նախարար Տիմոն Գրեմելսը պետք է աճյունները հանձնի Ինդոնեզիայի կառավարության ներկայացուցիչներին։ Ի նշան հանգուցյալների նկատմամբ հարգանքի՝ աճյունները ծածկված կլինեն կտորով։