«Կալիգուլայի» և «Սալոն Կիտիի» ռեժիսոր Տինտո Բրասը մահացել է 93 տարեկանում

«Կալիգուլա» և «Սալոն Կիտի» ֆիլմերով հայտնի իտալացի ռեժիսոր Տինտո Բրասը մահացել է Հռոմում 2026 թ․ նոյեմբերի 4-ին։ Նա 93 տարեկան էր։ Նրա մահվան մասին հայտնել է ընտանիքը, գրել է The Hollywood Reporter-ը։

Բրասն սկսել է 1960-ականներին ավանգարդ՝ փորձարարական ֆիլմերից, ապա անցել էրոտիկ կինոյի։ «Կալիգուլայի» սցենարն ու էկրան բարձրացած ֆիլմի մոնտաժը վեճի առիթ էին դարձել։

Կինոարխիվից դեպի էրոտիկ կինո

Ջովանի Բրասը ծնվել է Միլանում 1933 թ․ մարտի 26-ին, մեծացել Վենետիկում, ստացել իրավաբանական կրթություն և աշխատել որպես արխիվավար Փարիզի ֆրանսիական սինեմատեկում՝ մինչև ռեժիսորի օգնական դառնալը։ Նրա առաջին լիամետրաժ ֆիլմը՝ «Ով աշխատում է, կորած է», ցուցադրվել է Վենետիկի միջազգային կինոփառատոնում 1963 թվականին։

Նրա համահեղինակած և նկարահանած սյուրռեալիստական «Ճիչը» (L'urlo) կատակերգությունը 1970 թվականին մասնակցել է Բեռլինի միջազգային կինոփառատոնի մրցութային ծրագրին։ The Hollywood Reporter-ը գրել է, որ ֆիլմն արժանացել է փառատոնի «Ոսկե արջ» մրցանակին։

«Սալոն Կիտի» (1976) էրոտիկ ռազմական դրաման, որի գործողությունները ծավալվում են նացիստական հետախուզության օգտագործած բեռլինյան հասարակաց տանը, Բրասին միջազգային ճանաչում է բերել, գրել է Variety-ն։ Ավելի ուշ նա նկարահանել է «Բանալին» (1983)՝ Տանիձակի Ձյունիչիրոյի վեպի էկրանավորումը։

Վեճը «Կալիգուլայի» շուրջ

Բրասը «Կալիգուլան» նկարահանել է Գոր Վիդալի սցենարով, իսկ պրոդյուսերը Penthouse ամսագրի հիմնադիր Բոբ Գուչոնեն էր։ Նկարահանումների ընթացքում Բրասի և Վիդալի միջև տարաձայնություններ են առաջացել, և երկուսն էլ հրաժարվել են էկրան բարձրացած ֆիլմից։ Ինչպես գրել է The Hollywood Reporter-ը, Բրասը դեմ էր իր հեռացումից հետո կատարված մոնտաժին, իսկ Վիդալը՝ նրան, որ Բրասը վերաշարադրել էր իր սցենարը։

Variety-ն գրել է, որ Գուչոնեն ֆիլմում ավելացրել է բացահայտ սեռական բնույթի կադրեր, որոնք նկարահանվել էին գլխավոր դերասանների աշխատանքի ավարտից հետո։ Deadline-ը գրել է, որ Բրասն այդ հավելումները համարել է իր սկզբնական մտահղացման դավաճանություն։ Մահախոսականներում ֆիլմի թողարկման ժամանակագրությունը տարբեր է․ The Hollywood Reporter-ը ֆիլմի սկզբնական թողարկումը թվագրում է 1979 թվականով, իսկ Variety-ն գրում է, որ այն նկարահանվել է 1979-ին, ֆինանսավորվել Գուչոնեի կողմից 1980-ին և այլ մոնտաժով թողարկվել 1984-ին։

The Hollywood Reporter-ը գրել է, որ քննադատներն ու հանդիսատեսը խիստ քննադատել են ֆիլմի սկզբնական տարբերակը, սակայն տասնամյակների ընթացքում այն պաշտամունքային հետևորդներ է ձեռք բերել։ 2023 թվականին Կաննի դասական ֆիլմերի ծրագրում ցուցադրվել է «Կալիգուլա․ վերջնական տարբերակը»։ Deadline-ի գրածով՝ նոր մոնտաժով տարբերակից հեռացվել էին Գուչոնեի ավելացրած տեսարանները։

Ընտանիքն ու հուղարկավորությունը

Բրասից հետո մնացել են նրա կինը՝ Կատերինա Վարցին, և երեխաները՝ Բոնիֆաչո և Բեատրիչե Բրասները։ Նա Վարցիի հետ ամուսնացել էր 2017 թվականին։ Նրա առաջին ամուսնությունը Կառլա Չիպրիանիի հետ տևել է 1957 թվականից մինչև կնոջ մահը՝ 2006 թվականին։

Վարցին և երեխաները Բրասի մահվան մասին հայտնել են իտալական ANSA լրատվական գործակալությանը։ Գործակալությունը գրել է, որ ընտանիքն այժմ նախատեսում է հուղարկավորության արարողությունն անցկացնել խիստ նեղ շրջանակում։