Հետազոտողներն էգովիրուսները ճանաչել են պոքսվիրուսների հայտնի ամենամոտ ազգակիցներ


Նոր նկարագրված վիրուսները հիմնականում հանդիպում են մարդկանց և կենդանիների մարսողական համակարգում։ Հետազոտողների վարկածով՝ դրանց նախնիները կարող են օգնել բացատրել, թե ինչպես են պոքսվիրուսները սկսել վարակել կենդանական բջիջները։
Հետազոտողները պարզել են, որ էգովիրուսներ կոչվող խոշոր ԴՆԹ վիրուսների բազմազան խումբը կենդանիներին և մարդկանց վարակող պոքսվիրուսների հայտնի ամենամոտ ազգակիցն է։ Վիրուսներն ամբողջ աշխարհում հանդիպում են գրեթե բացառապես մարդկանց, գյուղատնտեսական և վայրի կենդանիների մարսողական համակարգում, հեղինակները գրել են Nature-ում հրապարակված հոդվածում՝ 2026 թ․ նոյեմբերի 18-ին։
Կենդանիներին վարակող պոքսվիրուսների ծագումը դեռ պարզված չէ։ Ավելի վաղ որոնումների ընթացքում ազգակից խոշոր ԴՆԹ վիրուսները հազվադեպ էին մեծ քանակությամբ հայտնաբերվում մարսողական համակարգում, և հետազոտողները չունեին ապացույցներ, որ դրանք պարբերաբար վարակում էին աղիներում բնակվող միաբջիջ օրգանիզմներին։
Գենոմների համեմատության վրա հիմնված հետազոտողների վարկածով՝ էգովիրուսներին նման նախնիները վարակել են կենդանիների նախնիների աղիներում բնակվող միաբջիջ օրգանիզմներին, նախքան դրանց մի ճյուղ կանցներ կենդանական բջիջներին։
Հոդվածի հեղինակներ Մորգան Գայան, Թոմ Օ. Դելմոնը և նրանց գործընկերներն ուսումնասիրել են մետագենոմներ՝ նմուշում առկա օրգանիզմների գենետիկական նյութի հավաքածուներ, որոնք թույլ են տալիս գիտնականներին որոնել մանրէները՝ առանց դրանք աճեցնելու։ Դելմոնը Ֆրանսիայի Գիտական հետազոտությունների ազգային կենտրոնի մանրէային էկոլոգ է։
Թիմն ուսումնասիրել է 85 123 հավաքված մետագենոմ՝ օգտագործելով ՌՆԹ-ի առաջացմանը մասնակցող գենի մոդելը, ապա ընդլայնել որոնումը՝ կիրառելով վիրուսի արտաքին պատյանի հիմնական սպիտակուցներից մեկը կոդավորող գենի մոդելը։ Մեկ կամ երկու նշիչներն առկա էին 864 հավաքածուում։ Հետազոտողները վերականգնել են էգովիրուսների 12 ամբողջական գենոմ և մետագենոմներից հավաքված ավելի քան 200 լրացուցիչ գենոմ։

Թիմն առաջարկում է էգովիրուսները տեղադրել Egovirales կոչվող նոր կարգում՝ Pokkesviricetes դասի կազմում, որն արդեն ներառում է պոքսվիրուսների և ասֆուվիրուսների կարգերը։ Առաջարկվող դասակարգումը հիմնված է վիրուսների գենետիկական ազգակցության վրա։
Հոդվածում նկարագրված են մարդկանց, ինչպես նաև գյուղատնտեսական և վայրի կենդանիների օրգանիզմներից ստացված հաջորդականություններ։ Էգովիրուսներին նման փոքր թվով հաջորդականություններ հայտնաբերվել են նաև շրջակա միջավայրից վերցված նմուշներում, այդ թվում՝ ջրատար հորիզոնում, սառը արտահոսքի գոտում և ծովային նստվածքներում։ Գենետիկական ազդակների հիման վրա հետազոտողները գնահատում են, որ մարդու աղիներում հանդիպող հիմնական ճյուղն առկա է աշխարհի բնակչության ավելի քան 1%-ի մոտ՝ առանց այդ համամասնությունն անմիջականորեն չափելու նմուշների առանձին խմբերում։
Ուսումնասիրված մարսողական համակարգի նմուշներում էգովիրուսների նշիչները հայտնաբերվել են մարդկային նմուշների 2,3%-ում, իսկ Տանզանիայի հաձա որսորդ-հավաքչական համայնքի նմուշների՝ 6,2%-ում։ Դրական նմուշների համամասնությունը խոզերի դեպքում 11% էր, գոմեշների՝ 26%, այծերի՝ 14%, կովերի՝ 7,8%, իսկ հավերի՝ 11%։ Նմուշներում դիտարկված այս ցուցանիշները տարբերվում են մարդկային հիմնական ճյուղի համաշխարհային տարածվածության գնահատականից։
Վերլուծություն
Հետազոտողները կանխատեսում են, որ էգովիրուսները հիմնականում վարակում են տրիխոստոմատիա ինֆուզորիաներին, որոնք օգնում են կովերի նման կենդանիներին մարսել սնունդը, և պարաբազալիաներին՝ միաբջիջ օրգանիզմների մեկ այլ խմբի։ Էգովիրուսների հիմնական գեների ազգակից տարբերակները հանդիպում են երկու խմբում էլ, ինչպես նաև պարաբազալիաների հետ կապված պոլինտոններում՝ տերերի գենոմներում ինտեգրվող վիրուսներում։ Այս ընդհանրությունը վկայում է փոխազդեցության երկար պատմության հնարավորության մասին, սակայն ինքնին չի ապացուցում վարակումը։
Թիմը կառուցվածքային սպիտակուցների հիման վրա նաև կանխատեսում է, որ էգովիրուսներն ունեն բազմաշերտ, քսանանիստ կապսիդ՝ բազմակողմ սպիտակուցային պատյան։ Պոքսվիրուսների մասնիկներն աղյուսաձև են։ Հետազոտողները ենթադրում են, որ էգովիրուսների կանխատեսվող ձևը կարող է նման լինել ընդհանուր նախնու ձևին, իսկ մասնիկի ձևի փոփոխությունն ուղեկցել է կենդանական բջիջներին անցնելու ենթադրվող գործընթացին։
Ջեյմս Քուքի համալսարանի մոլեկուլային վիրուսաբան Սուբիր Սարգերն ասել է, որ տարբեր կենդանատեսակների և տարածաշրջանների օրգանիզմներում վիրուսների առկայությունը ցույց է տալիս՝ հսկա վիրուսներն ավելի բազմազան են, քան նախկինում ենթադրվում էր։ Էգովիրուսների բջջային տերերին դեռ պետք է հայտնաբերել, իսկ մասնիկների կանխատեսվող ձևը՝ հաստատել։
PGE2-ի արտադրության կամ ազդանշանային փոխանցման արգելափակումը վերականգնել է հակաքաղցկեղային իմունային պատասխանը, երբ հետազոտողները քաղցկեղային բջիջներում առաջացրել են մահվան մի տեսակ՝ ֆերոպտոզ։ Նախակլինիկական արդյունքները հուշում են քաղցկեղի բուժման հետազոտության հնարավոր ուղղություն։
2 րոպե

Հետազոտողների գնահատմամբ՝ կղզիներում ապրում է աշխարհում նկարագրված շուրջ 21 000 մեղվատեսակի մոտ 20%-ը, թեև դրանք զբաղեցնում են ցամաքի մոտ 6%-ը։ Ցանկը ցույց է տալիս կղզային մեղուների տարածվածությունը և կարող է ուղղորդել դրանց պահպանությանն ուղղված հետազոտությունները։
3 րոպե

Թռիչքի հարթակում անցկացված փորձերը պարզել են, որ չվող թիթեռները սեզոնային ուղղությունը գտնելու համար օգտագործում են մագնիսական դաշտի գծերի թեքությունը։ Դա օգնում է բացատրել, թե ինչպես են նրանք կողմնորոշվում, երբ աստղերը չեն երևում։
3 րոպե