Պերուի մշակույթի նախարարության կազմակերպած սուզումների ընթացքում հայտնաբերվել են նաև բնակավայրի ջրածածկ պատեր և ինկերին վերագրվող առարկաներ, որոնք նոր տեղեկություններ են տալիս ափամերձ բնակավայրի կառուցվածքի մասին։
Պերուի Էլ Ուարկո հնավայրում վերջին ուսումնասիրությունների ընթացքում հայտնաբերվել են ճարտարապետական 17 տարրեր, այդ թվում՝ պատեր և կանոնավոր շարված քարեր, որոնք վկայում են ծովին նայող ժայռերի զգալի վերափոխման մասին, The Art Newspaper-ին ասել է հնագետ Ռոսիո Վիլյար Աստիգետան։ Հնավայրը գտնվում է Լիմայից հարավ՝ Սերո Ասուլի անապատային ժայռերի վրա։
Մինչ ինկերի ընդլայնումը Կանյետեի հովտի ստորին հատվածը պատկանում էր Ուարկոյի դաշնությանը։ Ժայռի վրա գտնվող կայսերական կառույցն ինկերը կառուցել են 15-րդ դարում՝ Ուարկոն նվաճելուց հետո։
Ուարկոները շինարարության մեջ օգտագործում էին տոփանված հողից պատեր և արևի տակ չորացրած կավե աղյուսներ։ Ինկերն այլ կառուցելաձև բերեցին։ Վիլյարի նկարագրությամբ՝ նրանց հղկված, կլորացված և միմյանց հարմարեցված քարերը համեմատելի են կայսրության պատմական մայրաքաղաք Կուսկոյի պալատների քարաշարի հետ։
Վիլյարը կառույցների՝ օվկիանոսից տեսանելի լինելը մեկնաբանում է որպես անցնող նավաստիներին ինկերի ներկայության և հզորության մասին ուղղված կանխամտածված ազդակ։ Նա այդ ճարտարապետությունը կապում է Կապակ Նյանի՝ ինկերի ճանապարհային համակարգի մաս կազմող նավահանգիստների կամ ուղիների հետ։
Այն պատմությունը, ըստ որի՝ համատեղ ձկնորսության ծեսի պատրվակով Ուարկոյի պաշտպաններին խաբեությամբ ծով են հանել, նախքան ինկերի զորքերը գրավել են հովիտը, գալիս է նվաճման մասին պատումից՝ իսպանացի կոնկիստադոր Պեդրո Սիեսա դե Լեոնի 1553 թվականի «Պերուի ժամանակագրություն» աշխատությունից, այլ ոչ թե հնագիտական հայտնագործություններից։
Էլ Ուարկոյի մոտ հետազոտությունը սկսվել է այն բանից հետո, երբ տեղացի ձկնորսները ջրի տակ անսովոր առարկաներ ու ուրվագծեր են նկատել։ Պերուի մշակույթի նախարարությունը կազմակերպել է սուզորդների աշխատանքը։ Նրանք հայտնաբերել են նախկինում ափամերձ բնակավայրին պատկանող ջրածածկ քարե պատեր, ինչպես նաև ինկերին վերագրվող առարկաներ, որոնք կապված են վաղ շրջանի նավագնացության և ձկնորսության հետ։
The Art Newspaper-ը պատերի ջրածածկ լինելը կապում է ծովի մակարդակի փոփոխությունների, էրոզիայի և երկրաշարժերի հետ։ Դաշտային աշխատանքների ճշգրիտ ժամկետները և կառույցներն ու հնագիտական առարկաները թվագրելու համար կիրառված մեթոդները հստակ չեն։
Հայտնաբերված հնագիտական առարկաներից շատերը պահվում են մոտակայքում գտնվող Սերո Ասուլի քաղաքային թանգարանում։ Հնագետ Աստրիդ Սուարեսն ասել է, որ թանգարանի ամբողջ հավաքածուն բաղկացած է բնակիչների կամավոր տրամադրած առարկաներից, իսկ ձկնորսական միությունները դաշտային աշխատանքներին աջակցում են՝ տրամադրելով իրենց նավակները։
Մշակութային ժառանգության մասին սովորող երեխաները խրախուսում են իրենց ընտանիքներին հանձնել ժառանգաբար փոխանցված գտածոները։ Երեխաները նաև թանգարանում աշխատում են որպես էքսկուրսավար՝ թեյավճարի դիմաց։
Պերուի զբոսաշրջային ռեսուրսների պաշտոնական ցանկում գրանցված է, որ 2004 թ․ սեպտեմբերի 15-ին Մշակույթի ազգային ինստիտուտն Էլ Ուարկոն ճանաչել է ազգային մշակութային ժառանգություն։ Ցանկում նկարագրված են նաև մշակույթի նախարարության իրականացրած պահպանման աշխատանքները, հնավայրի շրջակայքի մաքրումը և պաշտպանական միջոցառումները։
The Art Newspaper-ը գրում է, որ նախարարությունը նոր գտածոներն օգտագործում է՝ հետագայում ազգային մշակութային ժառանգության կարգավիճակ ստանալուն նպաստելու համար։ Քանի որ այդպիսի ճանաչումն արդեն գրանցված է, պարզ չէ՝ այս նախաձեռնությունը վերաբերում է հարակից ծովային տարածքի՞ն, թե՞ ցամաքի վրա գտնվող հնավայրին։ Անհայտ են նաև դրա ժամկետները։
ՆԱՍԱ-ն ընկերություններից տեղեկություններ է խնդրում «Հաբլի» ուղեծիրը բարձրացնելու, այն սպասարկելու կամ անվտանգ հեռացնելու հնարավորությունների մասին։ Պատասխանները սպասվում են մինչև 2026 թ․ նոյեմբերի 30-ը։
3 րոպե
Անդհրա Պրադեշ նահանգի իշխանությունները հայտնել են նաև 3 զոհի, տների ու ենթակառուցվածքների վնասների մասին։ Ամբողջական գնահատումը, հավանաբար, կտևի օրեր կամ շաբաթներ։
2 րոպե
Infernogallus jamesi-ն ուներ սահող ծնոտ և կատարավոր կտուց․ հետազոտողների խոսքով՝ նրա անատոմիան վկայում է, որ դինոզավրը հարմարված էր պտուղներով և այլ փափուկ բույսերով սնվելուն։
3 րոպե
