ESA-ն ուսումնասիրում է Եվրոպայի ղեկավարած տիեզերակայանի և անձնակազմի փոխադրման հնարավորությունները


Իրագործելիության ուսումնասիրություններն ու բեռների փոխադրման ցուցադրական առաքելության պայմանագիրը կոնկրետ քայլեր են․ միաժամանակ ESA-ն դիտարկում է ապագա առևտրային տիեզերակայաններից օգտվելու հնարավորությունը։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը (ESA) հայտարարել է Եվրոպայի ղեկավարած տիեզերակայան ստեղծելու և շահագործելու վերաբերյալ երկու ուսումնասիրության մասին։ Այս աշխատանքը զուգորդվում է անդամ պետությունների աջակցությամբ անձնակազմի փոխադրման եվրոպական համակարգ ստեղծելու նախաձեռնությանը և 2026 թվականի սեպտեմբերին կնքված պայմանագրին, որով նախատեսվում է ցուցադրել Միջազգային տիեզերակայան (ՄՏԿ) բեռներ հասցնելու հնարավորությունը։ Այս մասին հոկտեմբերի 3-ին հայտնել է NASASpaceflight-ը։
Ընթացիկ ժամանակացույցով ՄՏԿ-ն շահագործումից հանելու գործընթացը պետք է սկսվի 2030 թվականին։ ESA-ն և տիեզերակայանի մյուս գործընկերները պատրաստվում են պահպանել Երկրի ցածր ուղեծիր՝ Երկրին մոտ այն տարածքը, որտեղ գործում է ՄՏԿ-ն, հասնելու հնարավորությունը։ ESA-ն Եվրոպայի ղեկավարած տիեզերակայանի տարբերակը դիտարկում է առևտրային տիեզերակայաններ մշակող ընկերությունների հետ համագործակցությանը զուգահեռ։
Տիեզերակայանի վերաբերյալ ուսումնասիրություններն իրականացնում են Airbus Defence and Space-ի և OHB-ի ղեկավարած կոնսորցիումները։ Աշխատանքը սկսվել է 2026 թվականի հունիսին և, ինչպես սպասվում է, կտևի մոտ ինը ամիս։ Դրա հիմքում Եվրոպայի՝ ՄՏԿ-ում ունեցած ներդրման և NASA-ի Orion տիեզերանավի համար սպասարկման մոդուլ մատակարարելու փորձն է։
ESA-ի գլխավոր տնօրեն Յոզեֆ Աշբախերը NASASpaceflight-ին ասել է, որ քննարկվող տարբերակներից մեկը եվրոպական արդյունաբերության կառուցած տիեզերակայանն է՝ հավանաբար նաև մասնավոր ֆինանսավորմամբ։ Նրա խոսքով՝ տիեզերագնացները կարող են այնտեղ գտնվել միայն որոշ ժամանակահատվածներում, իսկ այցելությունների միջև տիեզերակայանը կշարունակի աշխատել ավտոմատ ռեժիմով։ Սա ուսումնասիրվող տարբերակ է, ոչ թե շինարարության հաստատված նախագիծ։
Մյուս տարբերակն առևտրային տիեզերակայաններից օգտվելն է։ Սեպտեմբերին ESA-ն առանձին համաձայնագրեր է ստորագրել Axiom Space-ի և Starlab Space-ի հետ։ Starlab-ն ամերիկյան Voyager Technologies-ի և Airbus Defence and Space-ի համատեղ ձեռնարկությունն է։ Համաձայնագրերն առաջին քայլերն են այդ ընկերությունների ապագա տիեզերակայաններից Եվրոպայի օգտվելու ուղղությամբ, ոչ թե հաստատում, որ դրանք արդեն հասանելի են։

ESA-ի անդամ պետությունները հավանություն են տվել «Եվրոպայի տիեզերական հետազոտություններին զարկ տալու կոչին»՝ նպատակ ունենալով ընդլայնել Երկրի ուղեծրում, Լուսնի և Մարսի վրա մարդկանց ու ռոբոտների միջոցով հետազոտությունների հնարավորությունները։ Նրանց հայտարարած նպատակն է ապահովել Եվրոպայի անկախ մուտքը տիեզերք՝ միաժամանակ ամրապնդելով միջազգային համագործակցությունը։ Մարդկանց տիեզերք ուղարկելու համար ESA-ին միայն հրթիռ և պարկուճ չեն բավարարի․ անհրաժեշտ են նաև արձակման ընթացքում վթարի դեպքում անձնակազմին անվտանգ հեռացնելու համակարգ, թռիչքների կառավարում և վերադարձող անձնակազմերին գտնելու ու անվտանգ տեղափոխելու հնարավորություն։
Աշբախերի գնահատմամբ՝ եվրոպական տիեզերագնացներին եվրոպական հրթիռներով և եվրոպական համակարգով տիեզերք ուղարկելու հնարավորությունը ստեղծելու համար կպահանջվի մոտ տասը տարի։ Նա դրա մշակման արժեքը համեմատել է ԱՄՆ-ում թե՛ տիեզերագնացների թռիչքների, թե՛ տիեզերակայանից օգտվելու հնարավորությունը գնելու արժեքի հետ։
| Տարբերակ | Գնահատված ծախս |
|---|---|
| Ստեղծել մարդկանց տիեզերք ուղարկելու Եվրոպայի սեփական հնարավորությունը | Մոտ 10 միլիարդ |
| ԱՄՆ-ում գնել թռիչքների և տիեզերակայանից օգտվելու հնարավորություն | Մոտ 5 միլիարդ |
Աշբախերը պնդել է, որ լրացուցիչ հինգ միլիարդը կմնա Եվրոպայում և կօգնի զարգացնել եվրոպական կարողությունները։ Նրա նշած ժամկետն ու ծախսերի համեմատությունը գնահատականներ են, ոչ թե շինարարության հաստատված բյուջեներ։ Դեռ պարզ չէ՝ ESA-ն կպատվիրի՞ անձնակազմ տեղափոխող տիեզերանավ, թե՞ կանցնի տիեզերակայանի կառուցմանը։
Առավել կոնկրետ քայլը վերաբերում է բեռների փոխադրմանը։ Սեպտեմբերին ESA-ն և The Exploration Company-ն գործակալության ALADDIN բեռնափոխադրումների ծրագրի շրջանակում պայմանագիր են ստորագրել դեպի ՄՏԿ Nyx-ի ցուցադրական առաքելության համար։ €760 միլիոն ընդհանուր արժեքով պայմանագրից ESA-ն այդ առաքելությանը կտրամադրի €310 միլիոն։ Մնացած գումարը նախատեսված է դեպի ՄՏԿ կամ դրան փոխարինող առևտրային տիեզերակայան ևս երկու բեռնափոխադրման առաքելության համար։
The Exploration Company-ն նաև ցանկանում է մշակել Nyx-ի՝ մարդկանց տեղափոխելու համար պիտանի տարբերակ, սակայն ստորագրված պայմանագիրը վերաբերում է բեռների փոխադրման ցուցադրական առաքելությանը։ Նախատեսվում է այն արձակել Ariane 64 հրթիռով։ 2025 թվականին ընկերությունը Nyx-ի առաջին թռիչքի համար թիրախավորում էր 2028 թվականը, սակայն ցուցադրական առաքելության արձակման ամսաթիվը դեռ չի հայտարարվել։
Փոփոխությունները վերաբերում են փախստականներին և օրինական կարգավիճակ ունեցող այլ ներգաղթյալների, որոնք նախկինում ծրագրից օգտվելու իրավունք ունեին։ Գնահատականը վերաբերում է ապահովագրությունը կորցնելու վտանգի տակ գտնվող մարդկանց, ոչ թե արդեն հաստատված կորուստներին։
2 րոպե

Բարձր ռիսկ ունեցող մարդկանց հսկողության հետազոտության ընթացքում քաղցկեղի դեպքեր են հայտնաբերվել վաղ փուլերում։ Մկների վրա առանձին փորձերում ստուգվում է նախաքաղցկեղային գոյացությունների բուժումը, բայց մարդկանց դեպքում այս մոտեցումներից ոչ մեկի՝ ապրելիությունը բարելավելու օգուտը դեռ հաստատված չէ։
3 րոպե

Հետազոտողները կանանց հարցման պատասխանները համեմատել են էլեկտրոնային բժշկական գրառումների հետ և բացեր հայտնաբերել դաշտանադադարի առկայության, սկսվելու ժամանակի ու ախտանշանների մասին տեղեկություններում։
3 րոպե
Ուղղում ·
Կիրառվել է խմբագրական ոճը՝ հայերեն կետադրություն, ամսաթվերի և գումարների ձևեր։
Ուղղում ·
Հայերեն տեքստում շտկվել են ուղղագրական և կետադրական սխալներ։