Հայաստանի դատարանը երկու ամսով երկարաձգել է նախկին նախարար Գագիկ Խաչատրյանի կալանքը


Դատարանը երկու ամսով երկարաձգել է Հայաստանի ֆինանսների նախկին նախարարի կալանքը։ Նրա գերմանացի վիրաբույժն ասում է, որ նա արտերկրում ողնաշարի անհապաղ վիրահատության կարիք ունի, իսկ պետական փորձագետները վիճարկում են դրա անհրաժեշտությունը և ասում, որ ցուցման դեպքում վիրահատությունը հնարավոր է կատարել Հայաստանում։
Հայաստանի դատարանը 2 ամսով երկարաձգել է ֆինանսների նախկին նախարար Գագիկ Խաչատրյանի կալանքը, հաղորդվել է 2026 թ․ հոկտեմբերի 29-ին։ Որոշումը կայացվել է քրեական գործով նրան կրկին կալանավորելուց հետո՝ արտերկրում վիրահատության անհրաժեշտության շուրջ վեճի պայմաններում։
Խաչատրյանը նախկինում նաև Հայաստանի Պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահն էր։ «Ազատությունը» նրան նկարագրել է որպես նախկին ազդեցիկ պաշտոնյա՝ հայտնի որպես «սուպերնախարար»։ Նա 2019 թվականից դատվում է տնտեսական և կոռուպցիոն մեղադրանքներով՝ առանձին այն նոր գործից, որով 2026-ին կրկին կալանավորվել է։
Խաչատրյանի գերմանացի վիրաբույժն ասում է, որ նա անհապաղ վիրահատության կարիք ունի իր կլինիկայում։ Պետության նշանակած փորձագետները եզրակացրել են, որ վիրահատության անհրաժեշտություն չի եղել, իսկ ցուցման դեպքում այն հնարավոր է կատարել Հայաստանում։
Դատարանը նաև թույլատրել է Խաչատրյանի կնոջն ու դստերը տեսակցել նրան կալանքի վայրում, հայտնել է «Ազատություն» ռադիոկայանը։ Նրա փաստաբան Երեմ Սարգսյանն ասել է, որ նախկինում նրան միայն փաստաբաններն էին տեսակցում։ Սարգսյանի խոսքով՝ անկողնուն գամված Խաչատրյանի մոտ պառկելախոցեր են առաջացել։
Սարգսյանն ասել է, որ տնային կալանք էր խնդրել, որպեսզի Խաչատրյանը բուժում ստանա, ընտանիքի անդամները խնամեն նրան, բժիշկներն այցելեն, իսկ վարժություններն օգնեն փոքր-ինչ նվազեցնել մկանների թուլությունը։ Նրա խոսքով՝ պառկելախոցերը սկզբնական փուլում են, սակայն խորանալու դեպքում կարող են բաց վերքեր դառնալ և մահացու վարակների պատճառ դառնալ։ Փաստաբանը նաև զգուշացրել է, որ երկարատև անկողնային վիճակը թոքաբորբի վտանգ է ստեղծում։ «Ազատության» հաղորդմամբ՝ առողջապահության նախարարությունն այս հարցերի շուրջ պարզաբանումներ ստանալու համար գրավոր հարցում է պահանջել։
Նիստը դռնփակ էր, և «Ազատությունը» հայտնել է, որ չի կարողացել ծանոթանալ կալանքի անհրաժեշտության վերաբերյալ քննիչների ու դատարանի հիմնավորումներին։ Սարգսյանի խոսքով՝ քննիչները պնդել են, թե ազատության մեջ Խաչատրյանը կխոչընդոտի քննությանը, սակայն նա վիճարկել է այդ հիմնավորումը՝ ասելով, որ նախորդ երկու ամիսներին իրավապահները միայն զննություններ են կատարել ու փորձաքննություններ նշանակել, որոնց Խաչատրյանը նույնիսկ ցանկության դեպքում չէր կարող խոչընդոտել։

Իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությանը մոտ Civic.am կայքը նույնպես հայտնել է կալանքի երկու ամսով երկարաձգման մասին և նշել, որ կալանավորման միջնորդությունը վերաբերում էր կաշառք ստանալու, գումարներ վատնելու, գույքն ապօրինի օտարելու և գումարի հանցավոր ծագումը քողարկելու մեղադրանքներին։ Հայաստանի գլխավոր դատախազությունը հայտնել է, որ դատախազը փոփոխել ու լրացրել է 2026 թ․ հունիսի 7-ին հարուցված քրեական հետապնդումը և 2026 թ․ օգոստոսի 29-ին նոր հետապնդում հարուցել։ Մեղադրանքները մեղավորության հաստատում չեն։
Նոր գործի շրջանակում քննիչները Խաչատրյանի տնից առգրավել են 70 գեղանկար ու սրբապատկեր և ի պահ հանձնել Հայաստանի ազգային պատկերասրահին։ Կրթության, գիտության և մշակույթի նախարարության խոսքով՝ ցուցադրությունը թույլատրել են քննիչները, պատկերասրահը շահույթ չի հետապնդել և յոթ օր ցուցադրելուց հետո գործերը տեղափոխել է առանձնացված տարածք։ «Ազատությունը» հայտնել է, որ պատկերասրահը ցուցադրությունից եկամուտ չի ստացել։ Քննչական կոմիտեն հայտնել է, որ գործերը պատկերասրահին ի պահ հանձնելով լուծվել է դրանց տիրապետման հարցը, իսկ Սարգսյանն առարկել է, որ ի պահ հանձնելն ուրիշի սեփականությունը ցուցադրելու իրավունք չի տալիս։ Փաստաբաններն ասել են, որ սեփականության իրավունքի հարցով բողոքներ են ուղարկել տարբեր կառույցների։
Խաչատրյանի փաստաբաններն ասել են, որ կալանքի մասին ավելի վաղ կայացված որոշումն իրենց է հասել մոտ մեկ ամսում, ինչի պատճառով այդ ընթացքում չեն կարողացել բողոքարկել այն։ Նրանք Խաչատրյանի կալանքը խոշտանգում են համարել։
Խաչատրյանն ունի ողնաշարի ստենոզ՝ ողնաշարային խողովակի նեղացում, որը ճնշում է ողնուղեղն ու նյարդային արմատները՝ առաջացնելով ցավ և թմրածություն։ «Ազատությունը» սեպտեմբերի 30-ի հրապարակման մեջ նրան ներկայացրել է որպես 70 տարեկան և հայտնել, որ նա սկզբում դատարան էր գալիս ոտքով, հետո՝ սայլակով, իսկ ապա՝ պատգարակով՝ բժիշկների ու ոստիկանների ուղեկցությամբ։ Նրա բժիշկները զգուշացրել են, որ առանց վիրահատության նա կարող է հաշմանդամ դառնալ։
Գերմանացի վիրաբույժ Նիլս Հանսեն-Ալգենշտեդտը 2018-ին վիրահատել է Խաչատրյանին՝ տեղադրելով պարանոցի շարժունակությունը պահպանելու համար նախատեսված իմպլանտ։ Վիրաբույժն ասել է, որ 2021-ի մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիայի (ՄՌՏ) հետազոտությունը ցույց է տվել ստենոզի վերադարձը, թեև ողնուղեղի շուրջ դեռ տարածք կար։
2020 թվականից ի վեր պետական փորձաքննություններն իրարամերժ եզրակացություններ են տվել։ Մինչև 2025 թվականը փորձագետները պնդում էին, որ Խաչատրյանը վիրահատության կարիք ունի, որը հնարավոր չէ կատարել Հայաստանում։ Դատախազ Արթուր Դանիելյանն ասել է, որ պետության նշանակած նույն մասնագետները 2026-ին եզրակացրել են՝ վիրահատության կարիք չկա, իսկ անհրաժեշտության դեպքում այն հնարավոր է կատարել Հայաստանում։ Քննիչները վարույթ են նախաձեռնել՝ եզրակացությունների տարբերության պատճառը պարզելու համար։
Փաստաբանները մատնանշել են մի փորձագետի, որը 2022-ին եզրակացրել էր, թե Խաչատրյանը վիրահատության կարիք ունի, և նրա գերմանացի վիրաբույժը կարող է այն կատարել Հայաստանում՝ իր գործիքներով, սակայն ավելի ուշ եզրակացրել էր, որ վիրահատության կարիք չկա։ Փորձագետը հրաժարվել է բացատրել փոփոխությունը՝ վկայակոչելով բժշկական գաղտնիքը։ Սարգսյանն ասել է, որ վերջին փորձագիտական հանձնաժողովը չի վիճարկել Խաչատրյանի հիվանդությունները, այլ միայն վիրահատության անհրաժեշտությունն ու այն կատարելու վայրը։
Գլխավոր դատախազությունը հայտնել է, որ 2026 թ․ օգոստոսի 24-ին ստացել է 2025 թ․ հունիսի 19-ին և 2026 թ․ հունիսի 22-ին նշանակված փորձաքննությունների արդյունքները։ Դատախազության խոսքով՝ փորձագետները չեն հայտնաբերել առողջական խնդիր, որը կխոչընդոտեր Խաչատրյանի մասնակցությանը քրեական վարույթին։
Հանսեն-Ալգենշտեդտն ասել է, որ Հայաստանում իր գործընկերների կատարած չափումները ցույց են տվել վիճակի զգալի վատթարացում։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Խաչատրյանին մեղադրել է արդարադատությունից խուսափելու համար հիվանդություն ձևացնելու մեջ։ Վիրաբույժը մերժել է այդ բացատրությունը՝ ասելով, որ շարժունակության խնդիրները կարելի է կեղծել, սակայն նյարդաբանական թեստերի արդյունքները՝ ոչ։ Առողջապահության նախարարությունը թույլ չի տվել Հանսեն-Ալգենշտեդտին բանտում զննել Խաչատրյանին, երբ նա սեպտեմբերյան հրապարակումից առաջ եկել էր Երևան։
Սարգսյանն ընթերցել է ավելի վաղ տրված փորձագիտական եզրակացությունը, որի համաձայն՝ միջողային սկավառակի իմպլանտի կրկնակի վիրահատության համար անհրաժեշտ էր դրան համապատասխան գործիքների հավաքածուն, որն առկա տեղեկություններով Հայաստանում բացակայում էր։ Եզրակացության համաձայն՝ տարբեր տեսակի իմպլանտների հավաքածուները փոխարինելի չէին, իսկ այդ տեսակի իմպլանտ Հայաստանում չէր կիրառվում։
Հանսեն-Ալգենշտեդտն ասել է, որ 2024-ի այցի ընթացքում պարզել է՝ չի կարող նույն վիրահատությունը կատարել Երևանում։ Նա հայ բժիշկներին բարձրակարգ մասնագետներ է համարել, սակայն ասել է, որ սարքավորումների պակասը մեծացնում է ռիսկերն ու վտանգում արդյունքը։ Նրա խոսքով՝ ինքը չի կարող բերել բոլոր սարքավորումները, այդ թվում՝ հատուկ վիրահատական սեղանն ու վիրահատության ընթացքում կիրառվող համակարգչային տոմոգրաֆիայի սարքը, որոնց համար հիվանդանոցները պետք է նախագծված լինեն։
Առողջապահության նախարարությունը հայտնել է, որ իր խորհրդատու Սևակ Բադալյանի հետ քննարկումների արդյունքում եզրակացրել է՝ հայաստանյան կլինիկաներն ունեն ողնաշարային իմպլանտը հեռացնելու կամ կրկնակի վիրահատություն կատարելու սարքավորումները։ Նախարարության խոսքով՝ վիրահատության ընթացքում համակարգչային տոմոգրաֆիա հասանելի չէ, սակայն իմպլանտի դիրքը ռենտգենով ստուգելն ամբողջ աշխարհում ընդունված չափանիշ է։ Գերմանացի բժիշկներն ասել են, որ վիրահատության ընթացքում ողնուղեղի վրա ճնշումը չափելու համար համակարգչային տոմոգրաֆիան անհրաժեշտ է, իսկ Խաչատրյանի քայլելու կարողությունն ամբողջությամբ վերականգնելու համար անհրաժեշտ են օպտիմալ պայմաններ։
«Ազատությունը» հայտնել է, որ դատավարության սկզբից Խաչատրյանը դատարանի թույլտվությամբ 13 կարճատև ուղևորություն է կատարել Գերմանիա՝ ֆիզիոթերապիայի համար, և ամեն անգամ վերադարձել է։ Սարգսյանը վկայակոչել է այդ վերադարձները՝ վիճարկելով ենթադրությունները, թե նա կփախչի։ 2025-ին դատարանը նրան թույլ է տվել վիրահատության համար մեկնել արտերկիր, սակայն դատախազությունը նոր մեղադրանք է առաջադրել, որը խոչընդոտել է մեկնումը։
Վերջին փորձաքննությունից հետո Խաչատրյանը կրկին կալանավորվել է։ Դատախազները հայտնել են, որ նա հրաժարվել է հերթական ՄՌՏ-ից։ Սարգսյանն ասել է, որ նա հրաժարվել է, քանի որ յուրաքանչյուր հետազոտությունից հետո վիճակը վատացել է, իսկ հետազոտություններն ամեն տարի են կատարվել։ Դատախազության բժշկական փորձագետներն ասել են, որ վիրահատության անհրաժեշտությունը կարելի է դիտարկել ՄՌՏ-ից հետո։
Սեպտեմբերի 23-ին Smile-ին թույլատրվեց սկսել գիտական գործողությունները։ Նրա ուլտրամանուշակագույն տեսախցիկն արդեն գրանցում է հյուսիսափայլերը։ Ռենտգենյան տեսախցիկը դեռ ընդունում է չափից շատ կողմնակի լույս, և ESA-ն ակնկալում է, որ այն կնվազի մինչև հոկտեմբերի կեսը։
4 րոպե

Գիտնականները Մարսի խառնարանի հին ափին լճային նստվածքներ էին սպասում։ NASA-ի ռովերը դրա փոխարեն հրային ապար է գտել, որը գրանցել է ստորերկրյա ջրի, լճի ջրի և ավելի ուշ տաք հեղուկների հետքերը։
4 րոպե

Լիլի Գրիգորյանը 2024 թվականին ԱՄՆ-ից տեղափոխվել է Հայաստան և նախատեսել էր մնալ այստեղ։ Նա Հետքին ասել է, որ վերադարձել է, քանի որ հայաստանյան դեղատները չեն կարողանում հուսալիորեն ապահովել իր աուտոիմուն հիվանդությունների դեղերը։ Իրեն անհրաժեշտ 10 դեղից հեշտությամբ գտնվել են միայն երեքը։
3 րոպե