Հետազոտողների տվյալներով՝ աշխարհի լճերի վիճակն ավելի համաժամանակյա է փոխվում


Կե Չժանը և նրա գործընկերներն ասում են, որ օրինաչափությունը նկատվում է արբանյակային դիտարկումներում և նստվածքային գրառումներում, ինչը թույլ է տալիս ենթադրել, որ լճերի էկոհամակարգերի վրա ազդող ճնշումները կարող են ավելի ու ավելի ընդհանուր դառնալ։
Աշխարհի տարբեր լճերի վիճակը փոխվում է ավելի համաժամանակյա, ասում են Կե Չժանի ղեկավարած հետազոտողները։ Նրանք այդ օրինաչափությունը հայտնաբերել են քլորոֆիլի, ջրի թափանցիկության և լճային նստվածքների գրառումներում։
Լճերը տարբերվում են ջերմաստիճանով, բաղադրությամբ և այլ պայմաններով։ Այդ տարբերությունները կարող են սահմանափակել շրջակա միջավայրին հասցվող վնասը, քանի որ լճերը խաթարումներին նույն կերպ չեն արձագանքում։ Չժանի թիմը նախազգուշացնում է, որ արձագանքների համաժամացմանը զուգընթաց այս պաշտպանիչ ազդեցությունը կարող է թուլանալ։
Արբանյակային վերլուծությունն ընդգրկել է աշխարհի շուրջ 2 000 լիճ՝ օգտագործելով 2000 թվականից արված պատկերները, իսկ 119 լճի նստվածքային գրառումներն ընդգրկել են անցած հարյուրամյակը։ Հետազոտությունը նոյեմբերի 16-ին հրապարակվել է Proceedings of the National Academy of Sciences-ում, գրել է 404 Media-ն։ Չժանն աշխատում է Չինաստանի գիտությունների ակադեմիայի Նանկինի աշխարհագրության և լճագիտության ինստիտուտում։
Քլորոֆիլը գունանյութ է, որի միջոցով ֆիտոպլանկտոն կոչվող մանրադիտակային ֆոտոսինթեզող օրգանիզմները քաղցրահամ և ծովային միջավայրերում կլանում են արևի լույսը։ Նստվածքային գրառումները պահպանում են տեղեկություններ, այդ թվում՝ կենսաբանական մնացորդներ, օրինակ՝ բրածո ծաղկափոշի և դիատոմներ, որոնց միջոցով պալեոլիմնոլոգիան վերականգնում է լճերի անցյալի վիճակը։ Հետազոտության տվյալների շտեմարանում նկարագրված են նստվածքներում գունանյութերի գրառումները, քլորոֆիլ-a-ի կոնցենտրացիայի ամսական շարքերը և ջրի գույնի տվյալների հավաքածուն՝ չափված Ֆորել–Ուլեի ցուցանիշով․ 404 Media-ն վերջին ցուցանիշը նկարագրում է որպես ջրի թափանցիկություն։
Շտեմարանում նկարագրված մեթոդները համեմատում են լճերի զույգերի և խմբերի փոփոխությունները՝ կիրառելով զույգային կորելյացիաներ և Լորո–դը Մազանկուրի φ չափանիշը՝ շարժվող ժամանակային միջակայքերի միջոցով հետևելով, թե ինչպես է ժամանակի ընթացքում փոխվում համաժամանակությունը։ Հետազոտողները գտնում են, որ օրինաչափությունը վկայում է շրջակա միջավայրի ճնշումների աճող փոխկապակցվածության և լճային համակարգերի հնարավոր հիմնարար վերակազմավորման մասին։

Վերլուծություն
Չժանի թիմը նախազգուշացնում է, որ ջրիմուռների միաժամանակյա ծաղկումը կամ թթվածնի սպառման դեպքերը կարող են տարբեր մայրցամաքներում լճային էկոհամակարգերի զուգահեռ փլուզումներ առաջացնել և նվազեցնել վերականգնմանը նպաստող տարածաշրջանային բազմազանությունը։ Հետազոտողները պնդում են, որ լճերը պետք է դիտարկել ոչ միայն որպես տեղական համակարգեր, այլև որպես շրջակա միջավայրի ընդհանուր ճնշումների ցուցիչներ․ լճերը սովորաբար կառավարվում են տեղական կամ տարածաշրջանային մակարդակով։ Ըստ 404 Media-ի՝ արդյունքները հուշում են, որ լճերի խնդիրներին պետք է անդրադառնալ նաև ազգային և համաշխարհային մակարդակներում։
OpenAI-ի խոսքով՝ համակարգչով աշխատող գործակալները գործում են բժշկական գրառումների համակարգերում և ապահովագրական հարթակներում, իսկ CVS Health-ը դրանք օգտագործում է ուղեգրերի և մասնագետների խորհրդատվությունների համար։
3 րոպե

Պանամերիկյան առողջապահական կազմակերպությունը նոյեմբերի 17-ին երեք երկրներին զրկել է կարմրուկի վերացման կարգավիճակից՝ արձանագրելով, որ հիվանդությունը կրկին շարունակաբար տարածվում է։
4 րոպե

Պրիմատների բազալ գանգլիաների ատլասը շարժման և որոշումների կայացման հետ կապված կառուցվածքում առանձնացնում է 6 մոլեկուլային գոտի՝ բջջային տարբերություններն ուսումնասիրելու նոր հնարավորություն տալով։
3 րոպե