Քենիան հայտարարել է Էբոլայի վերջին բռնկման ավարտի մասին

Քենիայում Էբոլայի վերջին բռնկումը պաշտոնապես ավարտված է հայտարարվել, France 24-ը հայտնել է նոյեմբերի 11-ի թողարկման մեջ։ Այն չի նշել, թե որ մարմինն է արել հայտարարությունը և երբ, ինչպես նաև չի բացատրել կիրառված հսկողության չափանիշները։

Նույն օրն ավելի վաղ BBC Africa-ն վերջին պացիենտի դուրսգրումը ներկայացրել էր որպես 42-օրյա հետհաշվարկի սկիզբ։ Այն վկայակոչել էր Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության ուղեցույցը, որի համաձայն՝ բռնկման ավարտը հայտարարելուց առաջ այդքան ժամանակ պետք է անցնի վերջին պացիենտի բացասական թեստի և դուրսգրման կամ Էբոլայից մահացած վերջին անձի անվտանգ հուղարկավորության պահից։

Պացիենտներն ապաքինվել են, շփված անձանց հսկողությունն ավարտվել է

Առողջապահության նախարար Ադեն Դուալեն 2026 թ․ նոյեմբերի 11-ին հաստատել է, որ Էբոլայով վերջին պացիենտը դուրս է գրվել․ ապաքինվածների թիվն այդպիսով հասել է 7-ի։ Նա ասել է, որ վարակվածների հետ շփված հայտնաբերված բոլոր 135 անձինք ավարտել են 21-օրյա մեկուսացումն ու հետագա հսկողությունը։

Մինչ վերջին պացիենտի դուրսգրումը՝ 5 պացիենտ դուրս էր գրվել նոյեմբերի 3-ին, ևս մեկը՝ նոյեմբերի 6-ին։ Ապաքինվածներից 4-ը բուժաշխատողներ էին։ Քենիան 2026 թ․ հոկտեմբերի 20-ից հետո հաստատված նոր դեպքերի մասին չէր հայտնել։

Քենիան Էբոլայի իր առաջին գրանցված դեպքը հաստատել էր հոկտեմբերի սկզբին, երբ քենիացի մի գործարար մահացել էր Նայրոբի ժամանելուց մի քանի օր անց։ Նա վարակվել էր Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում, իսկ ավելի ուշ մահացել էր նաև նրա մայրը։ Քենիայում բոլոր դեպքերը կապված էին գործարարի հետ, որն անցել էր Ուգանդայով։ Առողջապահության ոլորտի պաշտոնյաներն ասել էին, որ համայնքում ավելի լայն տարածման ապացույցներ չկան։

Առողջապահական արձագանքն ու տարածաշրջանային վտանգը

Էբոլան տարածվում է վարակված մարմնական հեղուկների, այդ թվում՝ արյան կամ փսխման զանգվածի հետ շփման միջոցով։ Դրա գաղտնի շրջանը՝ վարակվելուց մինչև հիվանդանալու միջև ընկած ժամանակը, տևում է 2-ից 21 օր։ Անհատի համար նախատեսված այդ սպասման շրջանը տարբերվում է բռնկման ավարտը հայտարարելու ավելի երկար հետհաշվարկից։

Վերջին պացիենտի դուրսգրման պահին Աֆրիկայի հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնների ղեկավար Ժան Կասեյան այդ իրադարձությունը հուսադրող էր համարել Քենիայի և Աֆրիկայի համար։ Նա կոչ էր արել շարունակել հսկողությունն ու զգոնությունը, մինչև բռնկումը պաշտոնապես ավարտված հայտարարվի։

Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում մայիսին սկսված բռնկումը դեռ շարունակվում էր։ BBC-ն հայտնել էր, որ այն պայմանավորված էր Էբոլայի համեմատաբար հազվադեպ՝ Բունդիբուգյո տեսակով, որի դեմ հաստատված պատվաստանյութ կամ բուժում չկար, թեև փորձարկումներ էին անցկացվում։

Դուալեի ավելի վաղ ներկայացրած արձագանքման ծրագիրը նախատեսում էր հետհաշվարկի ողջ ընթացքում ուժեղացված հսկողություն սահմանային անցակետերում, օդանավակայաններում, բուժհաստատություններում և համայնքներում։ Արտակարգ արձագանքման խմբերը պետք է պատրաստության վիճակում մնային ողջ երկրում, իսկ իշխանությունները շարունակեին հսկել տուժած երկրներից ժամանող ճանապարհորդներին։

Ճանապարհորդության կանոններն ու սահմանափակումները վերանայելու կոչը

Պացիենտի դուրսգրման պահին ներկայացված կանոններով՝ Էբոլայից տուժած տարածքներից վերադարձող Քենիայի քաղաքացիները պետք է ճանապարհորդությունից առաջ լրացնեին առողջական վիճակի էլեկտրոնային հայտարարագրեր, ժամանելիս հետազոտություն անցնեին և 21 օր կարանտինում մնային բուժաշխատողների հսկողության ներքո։

Պարսից ծոցի որոշ երկրներ սահմանափակումներ էին մտցրել Քենիայից և աֆրիկյան այլ երկրներից ժամանող ճանապարհորդների համար։ Սաուդյան Արաբիան հոկտեմբերի վերջին դադարեցրել էր Քենիայի քաղաքացիներին մուտքի արտոնագրեր տրամադրելը, ինչը մտահոգություն էր առաջացրել այնտեղ աշխատանք փնտրողների շրջանում։

Քենիան պնդում էր, որ երկրի ներսում տեղաշարժը, առևտուրն ու հանրային հավաքները սահմանափակելու անհրաժեշտություն չկա։ Դուալեն ճանապարհորդության և մուտքի արտոնագրերի սահմանափակումներ սահմանած երկրներին կոչ էր արել վերանայել դրանք։