ԱՄՆ գիտության ազգային հիմնադրամը 2026 ֆինանսական տարում չի ծախսել մոտ $1,4 միլիարդ

ԱՄՆ գիտության ազգային հիմնադրամը (NSF) սեպտեմբերի 30-ին ավարտել է 2026 ֆինանսական տարին՝ մոտ $1,4 միլիարդ չծախսված գումարով։ Դրա հետևանքով նոր հետազոտական դրամաշնորհների թիվը հասել է տասնամյակների նվազագույնին, հոկտեմբերի 29-ին գրել է Nature-ը։

Նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմն առաջարկել էր գերատեսչության բյուջեն ավելի քան 50%-ով կրճատել թե՛ 2026, թե՛ 2027 ֆինանսական տարիներին։ Դաշնային բյուջեն սահմանող ԱՄՆ Կոնգրեսի երկու կուսակցությունների օրենսդիրները դիմադրել էին այդ առաջարկներին։ Այսպիսով՝ չծախսված մնացորդը հաստատված, բայց չծախսված գումար է, այլ ոչ թե առաջարկված կրճատումների հետևանք։

Հիմնադրամն ասում է, որ դեռ ժամանակ ունի գումարը ծախսելու համար

NSF-ը հայտնել է, որ օրենքով 2 տարի ունի իր հաստատված բյուջեն ծախսելու համար։

Գիտության առաջընթացի ամերիկյան ասոցիացիայի հետազոտությունների և մշակումների բյուջեի ու քաղաքականության ծրագրի ղեկավար Ալեսանդրա Ցիմերմանը Chemical & Engineering News-ին ասել է, որ փոխանցվող մնացորդի ճշգրիտ չափը հավանաբար կշարունակի փոխվել առնվազն ևս մեկուկես տարի, մինչ NSF-ը կհամախմբի և կվերագնահատի իր տարբեր հաշիվների տվյալները։

Nature-ը գրել է նաև, որ Սպիտակ տունը սահմանափակել է հետազոտությունների ծախսերը՝ առանց Կոնգրեսի հավանության դադարեցնելով գործող դրամաշնորհները և հրաժարվելով հատկացնել Կոնգրեսի արդեն հաստատած գումարը։ Հաստատված միջոցների նման պահումը կոչվում է ֆինանսավորման սառեցում։

Ֆինանսավորման սառեցման վերահսկման մասին օրենքով նախագահը կարող է Կոնգրեսին խնդրել չեղարկել հաստատված ֆինանսավորումը։ Եթե երկու պալատները շարունակական նստաշրջանի 45 օրվա ընթացքում չեն հաստատում խնդրանքը, պահված միջոցները պետք է հասանելի դառնան ծախսման իրավական պարտավորություններ ստանձնելու համար։