Ջամբիի հետազոտությամբ՝ պլանտացիաների կենսաբազմազանությունը մոտ 78%-ով ցածր է


Հետազոտության մեջ ավանդական կաուչուկային ագրոանտառների տարածաշրջանային ցուցանիշը 0,73 է․ անտառի ցուցանիշից 20%-ով ցածր, բայց կաուչուկի և յուղատու արմավենու մենատնկարկների ցուցանիշից բարձր։
Ինդոնեզիայի Ջամբի նահանգում փոքր տնտեսություններին պատկանող կաուչուկի և յուղատու արմավենու մենատնկարկների տարածաշրջանային կենսաբազմազանության ստանդարտացված ցուցանիշը մոտ 78%-ով ցածր է հարթավայրային անտառի ցուցանիշից։ Այդպիսի եզրակացության է հանգել 2026 թ․ նոյեմբերի 18-ին Nature-ում հրապարակված հետազոտությունը։ Ցուցանիշն օրգանիզմների խմբերի տեսակների քանակի ստանդարտացված արժեքների միջինն է, ոչ թե անհետացած տեսակների տոկոսը։
Արևադարձային շատ շրջաններում անձրևային անտառներն ու ավանդական ագրոանտառային տնտեսությունները տեղը զիջել են ավելի ինտենսիվ գյուղատնտեսությանը։ Հետազոտողները համեմատել են Ջամբիի հարթավայրերում հողերի օգտագործման եղանակները․ այդ տարածքի գյուղատնտեսական հողերի զգալի մասը մշակում են փոքր տնտեսությունները։
| Հողօգտագործում | Ցուցանիշ |
|---|---|
| Հարթավայրային անտառ | 0,91 |
| Կաուչուկային ագրոանտառ | 0,73 |
| Կաուչուկի և յուղատու արմավենու մենատնկարկներ | 0,20 |
Հետազոտողները Ջամբիի երկու լանդշաֆտների 32 տեղամասում ուսումնասիրել են գետնի վերևում և հողի տակ ապրող օրգանիզմների 24 խումբ։ Նրանք անտառը համեմատել են կաուչուկային ագրոանտառների հետ, որտեղ կաուչուկի ծառերն աճում են այլ ծառերի կողքին, ինչպես նաև ինտենսիվ մշակվող պլանտացիաների հետ, որտեղ աճեցնում են միայն կաուչուկ կամ յուղատու արմավենի։
Նրանք միայն անտառային տեղամասերում հայտնաբերել են 5 861 տեսակ և դրանց համարժեք միավոր՝ 1 510-ը՝ գետնի վերևում, 4 351-ը՝ հողի տակ։ Հաշվարկում ներառված են արտաքին հատկանիշներով խմբավորված օրգանիզմներն ու գենետիկական հաջորդականությունների միջոցով առանձնացված մանրէային խմբերը։

Եվս 823 վերգետնյա և 2 542 ստորգետնյա տեսակ կամ դրանց համարժեք միավոր հայտնաբերվել է անտառներում և կաուչուկային ագրոանտառներում, բայց ոչ երկու մենատնկարկներից որևէ մեկում։ Այսպիսով՝ կաուչուկային ագրոանտառներում պահպանվել են անտառներին բնորոշ որոշ օրգանիզմներ, որոնք մենատնկարկներում չեն հայտնաբերվել։ Սակայն հեղինակները նշում են, որ ագրոանտառները չեն կարող փոխարինել անխաթար անտառներին։
Առանձին տեղամասերի մակարդակում կենսաբազմազանության միջին ստանդարտացված ցուցանիշը մենատնկարկներում մոտ 50%-ով ցածր է եղել, քան անտառներում։ Սակայն գյուղատնտեսական տարածքների օրգանիզմների համակեցությունները միատեսակ կերպով ավելի նման չեն դարձել․ որոշ խմբեր տեղամասերի միջև ավելի նման են եղել, քան անտառում, իսկ մյուսներն ավելի տարբեր են եղել կամ վիճակագրորեն նշանակալի նմանության կամ տարբերության միտում չեն ցուցաբերել։
Ուսումնասիրված անտառային տարածքներն արդեն իսկ դեգրադացված են եղել, ուստի հեղինակների խոսքով՝ իրենց տվյալները հավանաբար թերագնահատում են անխաթար անտառների կենսաբազմազանության ներուժը։ Համեմատության մեջ չեն ընդգրկվել նաև խոշոր արդյունաբերական պլանտացիաները։
Միջազգային հետազոտությունը ղեկավարել է Գյոթինգենի համալսարանը։ Առաջին հեղինակ Նատալի Գերերո-Ռամիրեսը հետդոկտորական հետազոտող է համալսարանի կենսաբազմազանության, մակրոէկոլոգիայի և կենսաաշխարհագրության բաժնում, որը ղեկավարում է Հոլգեր Կրեֆտը։ Աշխատանքն իրականացվել է գերմանա-ինդոնեզական EFForTS համագործակցության շրջանակում, որի մասնակիցները երկար տարիներ ուսումնասիրել են Սումատրայի անձրևային անտառների վերափոխումը։
Հեղինակները կոչ են անում պահպանել և վերականգնել մնացած անտառները, ինչպես նաև ճանաչել կաուչուկային ագրոանտառների արժեքը կենսաբազմազանության համար։ Նրանք նաև գործող մենատնկարկներում տեղական ծառատեսակների ավելացումը դիտարկում են որպես կենսաբազմազանությունը մեծացնելու հնարավոր միջոց։ Հեղինակներն ակնկալում են, որ եթե փոքր տնտեսություններն ավելի շատ հող հատկացնեն իրենց հիմնական մշակաբույսին և ուժեղացնեն ինտենսիվ մշակումը, օրգանիզմների համակեցություններն ավելի նման կդառնան։
Նոր նկարագրված վիրուսները հիմնականում հանդիպում են մարդկանց և կենդանիների մարսողական համակարգում։ Հետազոտողների վարկածով՝ դրանց նախնիները կարող են օգնել բացատրել, թե ինչպես են պոքսվիրուսները սկսել վարակել կենդանական բջիջները։
3 րոպե

PGE2-ի արտադրության կամ ազդանշանային փոխանցման արգելափակումը վերականգնել է հակաքաղցկեղային իմունային պատասխանը, երբ հետազոտողները քաղցկեղային բջիջներում առաջացրել են մահվան մի տեսակ՝ ֆերոպտոզ։ Նախակլինիկական արդյունքները հուշում են քաղցկեղի բուժման հետազոտության հնարավոր ուղղություն։
2 րոպե

Հետազոտողների գնահատմամբ՝ կղզիներում ապրում է աշխարհում նկարագրված շուրջ 21 000 մեղվատեսակի մոտ 20%-ը, թեև դրանք զբաղեցնում են ցամաքի մոտ 6%-ը։ Ցանկը ցույց է տալիս կղզային մեղուների տարածվածությունը և կարող է ուղղորդել դրանց պահպանությանն ուղղված հետազոտությունները։
3 րոպե