Հետազոտողները EuSi-ում p-ալիքային մագնիսականության վկայություններ են գտել


Մետաղական եվրոպիումի մոնոսիլիցիդի չափումները բացահայտել են սպինների դասավորություն, որը համապատասխանում է կանխատեսված մագնիսական վիճակին։ Նեյտրոնային դիֆրակցիայով համապատասխան պարուրաձև փուլը հայտնաբերվել է մոտ 33,4 K-ից 62 K միջակայքում՝ հետազոտողներին հնարավորություն տալով այն ուսումնասիրել այս նյութում։
Հետազոտողները մետաղական եվրոպիումի մոնոսիլիցիդում՝ EuSi-ում, p-ալիքային մագնիսականության վկայություններ են գտել՝ չափելով էլեկտրոնների սպինների դասավորությունը։ Արդյունքն ավելացնում է սպինի առանձին չափումներով ստացված վկայությունները մի ոլորտում, որտեղ նման չափումները սահմանափակ էին։
2026 թ․ նոյեմբերի 18-ին Nature-ում հրապարակված ուսումնասիրության շրջանակում գիտնականները նյութը հետազոտել են նեյտրոնային դիֆրակցիայի, ֆոտոէմիսիոն չափումների և հաշվարկների միջոցով։ Հեղինակների ցանկում առաջինն Էրջիան Չենգն է, իսկ համահեղինակ Կլաուդիա Ֆելզերը պինդ մարմինների քիմիկոս և նյութագետ է, ինչպես նաև Մաքս Պլանկի անվան պինդ մարմինների քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտի տնօրեններից է։
Գիտնականներն օգտագործել են սպինի տարանջատմամբ անկյունային ֆոտոէմիսիոն սպեկտրոսկոպիա՝ spin-ARPES, Ֆերմիի մակարդակի մոտ գտնվող առանձնահատկություններում էլեկտրոնների սպինը չափելու համար։ Ֆերմիի մակարդակն էներգետիկ սահման է, որը կարևոր է մետաղի էլեկտրոնային վարքի համար։ Չափված սպինային բևեռացման ուղղությունը հակադարձվել է հաջորդական մագնիսական Բրիլյուենի գոտիներում՝ էլեկտրոնների իմպուլսը նկարագրելու համար օգտագործվող կրկնվող տիրույթներում, և թուլացել է կանխատեսված հանգույցների մոտ, որտեղ ակնկալվում է, որ բևեռացումը կվերանա։ Այս պատկերը համապատասխանել է p-ալիքային սպինային դասավորության վերաբերյալ գիտնականների հաշվարկներին։
Հետազոտողները զգուշացրել են, որ չափված առանձնահատկությունները միավորում են մի քանի ծալված էլեկտրոնային գոտիների ներդրումները, որոնց կշիռները փոխվում են՝ կախված իմպուլսից։ Ուստի նրանք ազդանշանը մեկնաբանում են որպես վերակառուցված էլեկտրոնային կառուցվածքում այդ դասավորության վկայություն, այլ ոչ թե յուրաքանչյուր առանձին գոտու վերջնական ստուգում։
Սպինը չտարանջատող առանձին ARPES չափումը ցույց է տվել, որ մագնիսականությունը վերափոխել է էլեկտրոնային կառուցվածքը՝ առաջացնելով 100 meV-ից մեծ էներգետիկ ճեղքվածքներ։ Այդ չափումը հաստատում է կառուցվածքի վերափոխումը, իսկ սպինի տարանջատմամբ չափումը վերաբերում է սպինների կանխատեսված դասավորությանը։
Նեյտրոնային դիֆրակցիան ցույց է տվել, թե ինչպես է սառչելիս փոխվում EuSi-ի մագնիսական կարգավորվածությունը։ Վերին անցման ջերմաստիճանից բարձր նյութը պարամագնիսական է՝ առանց պարուրաձև կարգավորվածության։ Միջանկյալ փուլում նրա մագնիսական մոմենտները պտտվում են մեկ հարթության մեջ․ 40 K-ում դիֆրակցիան ցույց է տվել այդ պարուրաձև կարգավորվածությանը համապատասխանող արբանյակային գագաթներ։ Ստորին անցումից ցածր լրացուցիչ մագնիսական բաղադրիչն առաջացնում է կոնաձև կառուցվածք․ 6 K-ում արբանյակային գագաթները պահպանվել են, իսկ լրացուցիչ մագնիսական ինտենսիվությունը համապատասխանել է b առանցքի ուղղությամբ ֆերոմագնիսական մոմենտի։
Այդ պարույրում տարածական կոորդինատների հակադարձումը փոխում է մագնիսական դասավորությունը, այսինքն՝ խախտվում է ինվերսիոն համաչափությունը։ Սակայն ժամանակի հակադարձումն ու բյուրեղացանցի պարբերությամբ միաժամանակյա տեղաշարժը պահպանում են դասավորությունը։ Հետազոտողների խոսքով՝ այդ հատկությունները թույլ են տալիս կենտ զույգության սպինային դասավորություն, որի դեպքում բևեռացման նշանը փոխվում է՝ կախված էլեկտրոնի իմպուլսի ուղղությունից։
2025 թվականի ուսումնասիրության մեջ Ռինսուկե Յամադան և գործընկերները ներկայացրել են մեկ այլ մետաղական p-ալիքային մագնիս։ Նրանք ռենտգենյան ցրման միջոցով բացահայտել են համահարթ սպինային պարույր և չափել էլեկտրական հաղորդունակություն, որը տարբերվել է՝ կախված ուղղությունից։ EuSi-ի ուսումնասիրությունն ավելացնում է մեկ այլ նյութում դրա հետ կապված էլեկտրոնային դասավորության սպինի տարանջատմամբ սպեկտրոսկոպիական վկայությունները։
Առանձին տեսական ուսումնասիրությունը կանխատեսել է, որ p-ալիքային մագնիսները կարող են էլեկտրական լիցքն արդյունավետորեն փոխակերպել սպինային բևեռացման նույնիսկ առանց սպին-օրբիտալ փոխազդեցության։ Այդ գործընթացը հետաքրքրություն է ներկայացնում սպինտրոնիկայի համար, որն էլեկտրոնային տեխնոլոգիաներում օգտագործում է էլեկտրոնի սպինը։ EuSi-ն ուսումնասիրած գիտնականները մետաղը նկարագրում են որպես սպինի վրա հիմնված նման երևույթների հետազոտման հարթակ․ նրանց սպեկտրոսկոպիական արդյունքը սարքի արդյունավետության չափում չէ։
Հետազոտության մեջ ավանդական կաուչուկային ագրոանտառների տարածաշրջանային ցուցանիշը 0,73 է․ անտառի ցուցանիշից 20%-ով ցածր, բայց կաուչուկի և յուղատու արմավենու մենատնկարկների ցուցանիշից բարձր։
3 րոպե

Նոր նկարագրված վիրուսները հիմնականում հանդիպում են մարդկանց և կենդանիների մարսողական համակարգում։ Հետազոտողների վարկածով՝ դրանց նախնիները կարող են օգնել բացատրել, թե ինչպես են պոքսվիրուսները սկսել վարակել կենդանական բջիջները։
3 րոպե

PGE2-ի արտադրության կամ ազդանշանային փոխանցման արգելափակումը վերականգնել է հակաքաղցկեղային իմունային պատասխանը, երբ հետազոտողները քաղցկեղային բջիջներում առաջացրել են մահվան մի տեսակ՝ ֆերոպտոզ։ Նախակլինիկական արդյունքները հուշում են քաղցկեղի բուժման հետազոտության հնարավոր ուղղություն։
2 րոպե