Voyager 1-ի ազդանշանը կապի ընդհատումից հետո վերականգնվել է հոկտեմբերի 20-ին

Voyager 1-ի ազդանշանը վերականգնվել է 2026 թ․ հոկտեմբերի 20-ին՝ նախքան ինժեներները կհասցնեին սարքի անսպասելի լռության պատճառը պարզելու հրամաններ ուղարկել, հայտնել է ՆԱՍԱ-ն հոկտեմբերի 29-ի իր հրապարակման մեջ։ Վերականգնումից ի վեր թիմը պահպանում է կապը սարքի հետ։

ՆԱՍԱ-ն Voyager 1-ը արձակել է 1977 թ․ սեպտեմբերի 5-ին՝ Արեգակնային համակարգի արտաքին հատվածն ու միջաստղային տարածությունն ուսումնասիրելու համար։ Voyager-ի երկու զոնդերն այժմ շարժվում են հելիոսֆերայից՝ Արեգակի ստեղծած մասնիկների և մագնիսական դաշտերի պղպջակից դուրս։ Դրանք միակ տիեզերական սարքերն են, որոնք անմիջականորեն ուսումնասիրում են այդ տարածքը։

Շարժիչների փոխարկում՝ առանց ախտորոշման

ՆԱՍԱ-ի Խոր տիեզերական կապի ցանցը՝ հեռավոր տիեզերական սարքերի հետ հաղորդակցության համար օգտագործվող ալեհավաքների ցանցը, հոկտեմբերի 18-ին և 19-ին նախատեսված կապի փորձերի ժամանակ ազդանշան չի հայտնաբերել։ Փորձերի միջև անցել է 24 ժամ։

Ինժեներները պարզել են, որ փոքր շարժիչների մի խումբ անջատվել է, և միացել են պահուստայինները, հայտնել է ՆԱՍԱ-ն։ Այդ փոխարկումը կարող է վկայել, որ սարքի համակարգիչները խնդիր են հայտնաբերել և սարքը տեղափոխել անվտանգ ռեժիմ, գրել է The Register-ը՝ վկայակոչելով ՆԱՍԱ-ի Ռեակտիվ շարժման լաբորատորիայում Voyager առաքելության ղեկավար Կարիմ Բադարուդինին։ ՆԱՍԱ-ի հաղորդմամբ՝ ինժեներները դեռ ուսումնասիրում են կապի կորստի պատճառը։

Voyager 1-ի փոքր շարժիչներն օգնում են նրա ռադիոալեհավաքն ուղղված պահել դեպի Երկիր։ ՆԱՍԱ-ի խոսքով՝ համակարգիչներն ինքնաբերաբար միացնում են պահուստային շարժիչները, եթե գործողների աշխատանքում անսարքություն են հայտնաբերում։ Խափանումներից պաշտպանություն կոչվող այս արձագանքը սարքը բերում է կայուն վիճակի և դադարեցնում սովորական աշխատանքը, որպեսզի ինժեներները կարողանան ախտորոշել խնդիրը և քայլեր ձեռնարկել։

Բադարուդինն ասել է, որ թիմն առաջին անգամ է տեսնում սարքի նման վարքագիծ, թեև առաքելության այս փուլում պետք է պատրաստ լինել անակնկալների։

Թեթևություն ենք զգում, որ կրկին կապ ունենք Voyager 1-ի հետ, և շատ ենք ուզում հասկանալ, թե ինչ է տեղի ունեցել։

Էներգիայի խնայողությունը՝ գիտական աշխատանքի համար

Զոնդերը նախկինում էլ են կապի խնդիրներ ունեցել։ The Register-ը հիշեցրել է 2023-ին Voyager 2-ի ալեհավաքի ուղղության հետ կապված խնդիրը և էներգիայի ցածր մակարդակի ավելի վաղ մի դեպք, որի հետևանքով անսպասելիորեն անջատվել էր Voyager 1-ի ռադիոհաղորդիչներից մեկը։

Զոնդերի էներգիայի պաշարները նվազում են։ Գեներատորները քայքայվող պլուտոնիումի ջերմությունը վերածում են էլեկտրաէներգիայի, իսկ ՆԱՍԱ-ի տվյալներով՝ յուրաքանչյուր զոնդի հասանելի հզորությունը տարեկան նվազում է մոտ 4 վտ-ով։

2026 թ․ սեպտեմբերի սկզբին ինժեներներն ավարտել են Voyager 1-ի էներգախնայողության «Մեծ պայթյուն» կոչվող գործընթացը՝ 3 սարք փոխարինելով ավելի քիչ էներգիա սպառող այլընտրանքներով։ Դա տեղի է ունեցել Voyager 2-ում նույն փոխարինումից մոտ 6 շաբաթ անց։ Փոխարինումները պետք է կատարվեին միաժամանակ՝ էլեկտրաէներգիայի սպառումը նվազեցնելու և միաժամանակ սարքի վրա ջերմության պատշաճ բաշխումը պահպանելու համար։

ՆԱՍԱ-ի խոսքով՝ փոփոխությունը թույլ կտա Voyager 1-ի մնացած գիտական սարքերին աշխատել ավելի երկար, քան նախկինում ակնկալվում էր։ Առանց դրա անհրաժեշտ կլիներ ևս մեկ սարք անջատել արդեն 2027-ի ամռանը։

Պատասխանին սպասելը կերկարի

Voyager նախագծի ղեկավար Սյուզան Դոդը The Register-ին ասել է, որ եթե ապագայում ազդանշանի կորուստը երկարատև լինի, թիմը նախ կստուգի՝ արդյոք խնդիրը Երկրի վրա չէ։ Դրանից հետո ամիսներ շարունակ կփորձեն ազդանշան լսել, նախքան ինժեներներն առաքելությունն ավարտված կհայտարարեն։

Մինչ հետաքննությունը շարունակվում է, ՆԱՍԱ-ն ակնկալում է, որ մարդու ստեղծած ամենահեռավոր օբյեկտը՝ Voyager 1-ը, 2026 թ․ նոյեմբերի 18-ին Երկրից կհասնի մեկ լուսային օրվա հեռավորության։ Այդ հեռավորության վրա հրամանը և դրա պատասխանը տեղափոխող ռադիոազդանշաններից յուրաքանչյուրի ճանապարհը կտևի 24 ժամ՝ երկարացնելով հրահանգի ուղարկման և պատասխանի ստացման միջև սպասումը։